Кіріспе

Ұлыбританияның шектеулі уақытқа арналған төмен қуатты радио немесе теледидар хабарларын таратуға берілетін рұқсат. Ұлыбританияның шектеулі қызмет лицензиясы (әдетте RSL деп аталады) көбінесе Ұлыбританияда жергілікті қауымдастыққа немесе арнайы шараға қызмет ету үшін радиостанциялар мен телестанцияларға беріледі. Лицензияларды Ofcom (бұрынғы Radio Authority және Independent Television Commission) телерадио хабар тарату органы ұсынады.

Тарих

1972 жылы Тәуелсіз хабар тарату органы құрылды және Ұлыбританиядағы тәуелсіз теледидар және радио қызметтерін реттеу жауапкершілігі оған жүктелді. Уақыт өте келе, жергілікті қызметтерге деген сұраныс артты, нәтижесінде Парламент актісі тиісті салаларды дерегуляциялауға және жаңа, ұзақ және қысқа мерзімді хабар тарату лицензияларын беруды жеңілдетуге себеп болды. 1990 жылы «Хабар тарату туралы 1990 жылғы заң» қабылданды, ол екі лицензиялау органының құрылуына әкелді: жаңа радио қызметтерін лицензиялау және қолданыстағы лицензияларды бақылау үшін Радио органы, ал жаңа, қысқа мерзімді теледидар қызметтерін лицензиялау үшін – Тәуелсіз теледидар комиссиясы. 1990 жылғы заң табысты болғанымен, лицензиялау рәсімдері басқа елдермен салыстырғанда шектеулі болып қалды. 2004 жылы Радио органы мен ITC Байланыс басқармасына біріктірілді. Бүгінде Ofcom теледидар және радио қызметтері үшін қолданылатын барлық жиіліктерге лицензия беруді жүзеге асырады. 2015 жылдың мамырына дейін қысқа қашықтықтағы хабар тарату, сымсыз байланыс және басқа бағдарлама жасаушылардың жиіліктері Arqiva компаниясына тиесілі JFMG (Joint Frequency Management Group) арқылы лицензияланды. 2015 жылдың мамырында Ofcom Arqiva компаниясымен жасалған келісімшартты тоқтатуға және қолданыстағы қызметтерді өзіне қосуға шешім қабылдады.

Радио

Қысқа мерзімді RSL-дер әдетте FM (1 Вт – 25 Вт) немесе AM (1 Вт) төмен қуаттылықпен таратылады және көбінесе 28 күнге дейін үздіксіз жалғаса алады. Бір өтініш беруші/топ үшін он екі ай ішінде екі реттен артық қолданылуы мүмкін емес, екі тарату кезеңі арасында кемінде төрт толық ай болуы керек (ал Ұлы Лондон ішінде он екі айда бір рет қана қолдануға болады). Олар көбінесе арнайы іс-шаралар, спорттық жарыстар, діни мерекелер, студенттік радио, ауруханалық радио немесе тұрақты лицензия алуға дайындық үшін радио жобасын сынау мақсатында қолданылады. Ұзақ мерзімді RSL-дер (әдетте төмен қуатты AM-де таратылады, бірақ соңғы кезде шалқары аймақтарда төмен қуатты FM-де де қолданылады) университеттер мен ауруханалар сияқты жеке жерлердің жабық аумақтарына хабар тарататын радиостанциялар үшін пайдаланылады. Оларды АҚШ-тағы төмен қуатты хабар тарату қозғалысымен салыстыруға болады. Channel Travel Radio Шығыс Кенттегі M20 тас жолының бір бөлігінде Ұзақ мерзімді RSL лицензиясын пайдаланып, саяхат жаңалықтары қызметін ұсынды. Қызмет 1995-2000 жылдар аралығында 107,6 МГц жиілігінде жұмыс істеді. 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басында бірнеше RSL хабарларын таратқан бірқатар станциялар кейіннен толық уақытты радиостанцияларға айналды. Алғашқы FM RSL-ді 1988 жылдың 23-24 шілдесінде Radio Thamesmead жүзеге асырды. Кейіннен станса RTM Radio ретінде толық уақытты лицензия алды.

Теледидар

Сондай-ақ, телеарналар мен өте шағын аумақты қамтуға ниет білдірген басқа да ұйымдарға РСЛ лицензиялары берілді. Бұл лицензиялар (оларды "Шектелген теледидар қызметі лицензиясы" немесе "RTS лицензиясы" деп те атайды) қуатты, демек, таралу радиусын шектейді, бірақ жұмыс уақытын шектемейді. Лицензиялар төрт жылға жарамды және оларды жаңарту үшін конкурсқа қатысу қажет. Ұлыбританияда аналогты РСЛ лицензиясымен эфирге шыққан алғашқы жергілікті телеарна – Уайт аралындағы TV12. Ол 1998 жылдың қазан айында Роуридждегі ITV/BBC негізгі хабар таратушысынан хабар таратуды бастады. TV12 студиясы бастапқыда Ньюпорттағы Медина орталығында орналасқан, кейін қала орталығындағы сауда үй-жайларына, ал соңында қала шетіндегі фабрика бөлімшесіне көшірілді. Бастапқыда 25-тен астам қызметкерден тұратын команда жүздеген сағаттық жергілікті бағдарламаларды түсірді, олардың көпшілігі аралдың ішінде және айналасындағы жерлерде түсірілді. Кейін Белфаст, Бристоль, Кардифф, Карлайл, Колерайн, Дерри, Дунди, Эдинбург, Фоули, Глазго, Хертфорд, Ланаркшир, Лестер, Лимавади, Манчестер, Нортгемптон, Норвич, Оксфорд, Портсмут, Рединг, Саутгемптон, Суонси, Таунтон, Тиссид, Уэр, Веллингтон және Йорк қалаларындағы станцияларға жергілікті теледидар лицензиялары берілді. Теледидарды реттеуші орган Ofcom аналогтық теледидардан цифрлық теледидарға ұлттық көшуді ескере отырып, әр аймақтағы жергілікті цифрлық теледидарға көшу мерзімі келгенге дейін бірнеше аналогтық жергілікті теледидар лицензиясын ұзартты. Бұл процесс 2012 жылдың қазан айында аяқталды. Осы арада, 2009 жылдың ақпан айында Ұлыбританияда ұсынылатын алғашқы жергілікті цифрлық мультиплекс лицензиялары үшін аукционға өтініштер қабылданды, және алғашқы екеуі көп ұзамай берілді. Дегенмен, қосымша лицензияларды беру жергілікті телерадиокомпаниялар желісін құру ниетімен тоқтатылды.