Кіріспе

Рим провинциясы Britannia Prima немесе Britannia I ("Бірінші Британия" латыншасы) – 3-ші ғасырдың соңында Диоклетиан реформалары кезінде құрылған "Британиялар" диоцезінің провинцияларының бірі. Ол, шамасы, 296 жылы Констанций Хлор узурпатор Аллектті жеңгеннен кейін құрылған және шамамен 312 жылғы Рим провинцияларының Верона тізімінде көрсетілген. Оның орналасқан жері мен астанасы әлі анықталмаған, бірақ Британия II-ге қарағанда Римге жақын болған болуы мүмкін. Қазіргі кезде көптеген ғалымдар Британия I-ді Уэльс, Корнуолл және оларды байланыстыратын аймақтарда орналастырады. Жақында табылған жазуларға сүйене отырып, оның астанасы Добунндардың Коринийі (Киренсестер) деп саналады, бірақ 315 жылғы Арль кеңесіне қатысқан епископтар тізіміне енгізілген кейбір түзетулер провинциялық астананы Искада (Кэрлеон) немесе Девада (Честер) деп көрсетеді, бұл орындар легиондық бекіністермен белгілі болған. NOTOC

Тарих

Римдіктердің Британияны жаулап алғаннан кейін, ол Камулодумнан (Колчестер) және кейін Лондоннан (Лондон) Клодий Альбиннің бүлігінен кейінгі Северан реформаларына дейін бір провинция ретінде басқарылды. Бұл аймақ Жоғарғы және Төменгі Британияға (Britannia Superior және Inferior) бөлінді, олардың астаналары Лондон және Эборакум (Йорк) болды. Диоклетиан реформаларының алғашқы кезеңдерінде Британия Караузий көтерілісінің бөлігі ретінде Аллекттің Британия империясының бақылауында болды. 296 жылы Констанций Хлор аумақты қайтарып алғаннан кейін, Британия епархиясы (викары Лондоннан) құрылды және Галлия префектурасының құрамына кірді. Британдықтар содан кейін үш, төрт немесе бес провинцияға бөлінді.

Осы кешкі британдық провинциялардың орналасуы мен астаналары белгісіз, бірақ 4-ші ғасырдың соңындағы лауазымдар тізімі Prima провинциясының губернаторын атты әскери шенді (praeses) деп сипаттайды, бұл провинцияның Лондоннан басқарылуы екіталай. С. Фаган мен "Дювиан" құрған ерте британ шіркеуінің метрополиялық орындарын сипаттай келген Уэльс Геральді Британия Приманы Уэльсте және Британияның батысында орналастырып, оның атын аңыз бойынша Бруттың алғашқы қоныстарымен байланыстырды. Уильям Камден Prima провинциясын Римге ең жақын, оңтүстікке орналастырды, бірақ оның еңбектері 19 ғасырдың ортасында жолдан тайды. Добуннның (Киренсестер) Коринийінде табылған, Луций Септимий есімді Британия Приманың ректорына сілтеме жасайтын жазуға байланысты, Кориний провинциялық астана ретінде қарастырылады. 314 жылғы Арль кеңесіне қатысқан епископтардың тізімі анық бұрмаланған: "Nomina Episcoporum, cum Clericis Suis, Quinam, et ex Quibus Provinciis, ad Arelatensem Synodum Convenerint" ("Арль синодына келген епископтардың есімдері және олардың қай провинциядан келгендері") – Thackery және Thackery еңбектерінен алынған деректерге сәйкес, жазу қатесі нәтижесінде епископ de colonia Londinensium ("Лондон колониясынан") түзілген, ал түпнұсқа жазбада Civ. Col. Londin. деп түсінілген, бірақ мақсаты Civ. Col. Leg. II (Кэрлеон) болған. (Басқалары епископты Линкольн, Честер және Колчестерде әртүрлі жерлерде орналастырады.) Оның орналасқан жері ғалымдар арасындағы пікірталас мәселесі болып табылады, бірақ кейбіреулер оны Солтүстік-Батыс Уэльсте, астанасы Девада (Честер) деп санайды. Егер осылай болса, онда бұл, әдетте, кейінгі антик кезеңде кең таралған ирландиялық қарақшылық пен шабуылдарға қарсы шара ретінде жасалған болуы мүмкін.