Гигант орхидеясы: Дүниежүзілік рекордтар кітабындағы ең үлкен орхидея
Grammatophyllum speciosum
Гигант орхидеясы – дүниежүзілік рекордтар кітабына енген ең биік орхидея. Лаос, Индонезия, Малайзия және т.б. елдерде өседі. Көлемді түбірлері мен гүлдері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орхидея түрі
Species of orchid
Grammatophyllum speciosum, сондай-ақ алып орхидея, жолбарыс орхидеясы, қант қамысы орхидеясы немесе орхидеялардың патшайымы деп аталады, Лаос, Мьянма, Таиланд, Вьетнам, Борнео, Индонезия (Суматра, Ява, Сулавеси) және Малайзияға тән орхидея түрі. Ол сондай-ақ Филиппин, Жаңа Гвинея және Соломон аралдарында кездеседі. Гиннес рекордтар кітабында әлемдегі ең биік орхидея ретінде тіркелген, кейбір мысалдары биіктігіне дейін жетеді.
Grammatophyllum speciosum, also called giant orchid, tiger orchid, sugar cane orchid or queen of the orchids, is a species of orchid native to Laos, Myanmar, Thailand, Vietnam, Borneo, Indonesia (Sumatra, Java, Sulawesi) and Malaysia. It has also been recorded in the Philippines, New Guinea and the Solomon Islands. It is listed by the Guinness Book of World Records as the world's tallest orchid, with specimens recorded up to in height.
Сипаттама
Бұл эпифиттік және кейде литофиттік өсімдік, керемет тамыр жинақтарын құрайды. Оның цилиндрлі псевдобульбалары 2,5 метрге дейін өсе алады. 1893 жылы Фредерик К. Сандер және компаниясы Малайзиядағы Пенанг аралының жанынан бір тонна салмақты (метрлік тонға тең) өсімдік жинады. Оның жартысы Чикагодағы Колумбия көрмесіне, ал қалған жартысы Сингапур ботаникалық бағына жіберілді. 1902 жылға қарай Сингапурдегі өсімдік 14 метрге дейін айналып өсіп, 3 метр биіктікке жетті және бір мезгілде 2090 бес сантиметрлік гүл мен 1110 жабылмаған бүршектің гүлдеуін көрсетті. Жақында, 2000 жылы, биологтар Тим Ламан мен Фил Аткинсон Борнеода 8 метр ені бар және 2500-5000 гүлге ие өсімдік тапты. Өсімдік 46 метр биіктіктегі тіреу ағашын толығымен айналып тұрды. Ең ескі жеке орхидея өсімдігі де G. speciosum болып табылады. 1861 жылы Сингапур ботаникалық бағының директоры Лоуренс Нивен және оның қызметкерлері отырғызған, 2015 жылы 154 жасқа толған, демек қазір (2022) 161 жаста болады. Өсімдіктің ені де бар. Әр рацема 3 метрге дейін биіктікке жетеді, әрқайсысы 10 см ені бар 80 гүлге дейін гүлдей алады. Гүлдері сары түсті, қоңыр немесе қою қызыл дақтармен безендірілген. Бұл гүлдер ерекше, себебі ең төменгі гүлдерде гүл шоғыры болмайды және олар бүкіл гүл шоғыры үшін осмофорлардың қызметін атқарады, гүлдер кезекпен ашылғанда тозаңдаушыларды тарту үшін химиялық иіс шығарады. Ол әдетте 2-4 жылда бір рет гүлдейді. Дегенмен, бұл орхидея екі айға дейін гүлдеп тұра алады. Әрбір жеке гүл алты аптаға дейін таза күйінде қалады. Сонымен қатар, бұл өсімдіктің емдік қасиеттері бар екені анықталды; мысалы, Харикарнпакди мен Чоужаранның зерттеу мақаласы оның адамдарда жараның жазылуына көмектесетінін көрсетті.
It is an epiphytic and occasionally a lithophytic plant, forming spectacular root bundles. Its cylindric pseudobulbs can grow to a length of 2.5 m. It can grow to gigantic clusters weighing from several hundred kilograms to more than one ton. One collected in 1893 by Frederick K. Sander & Co. near Penang Island in Malaysia weighed a long ton (=a metric ton). Half was sent to the Columbian Exhibition in Chicago and the other half to the Singapore Botanic Garden. By 1902, the Singapore specimen had grown to be 47 feet (14 m) in girth by ten feet (three meters) high and bore simultaneously 2090 five inch wide flowers plus 1110 unopened buds. Much more recently, in A. D. 2000, biologists Tim Laman and Phil Atkinson found one in Borneo 25 feet (8 m) wide and bearing between 2500 and 5000 flowers. The plant completely encircled the host tree 150 feet (46 m) above ground. The oldest individual orchid plant is also a G. speciosum. Planted in the Singapore Botanic Garden in 1861 by Garden Director Lawrence Niven and his staff, it was 154 years old in 2015. and so would now (2022) be 161 years of age. The plant is also in width. Each raceme can grow to a height of 3m, bearing up to eighty flowers, each 10 cm wide. The flowers are yellow colored with maroon or dark red spots. These flowers are remarkable, since the lowest flowers have no lip and these flowers function as osmophores for the entire inflorescence and continue to emit chemical scent to attract pollinators as flowers open in succession. It blooms only once every two to four years. This orchid can, however, remain in bloom for up to two months. Each individual flower can remain fresh for as long as six weeks. In addition, this plant has been found to have potential medicinal benefits; for example one research article by Harikarnpakdee and Chowjarean found it specifically aided in wound healing in humans.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл өсімдік Жаңа Гвинея, Таиланд, Индонезия, Малайзия және Филиппинге өсіп, төменгі жартасты тропикалық ормандардағы үлкен ағаштардың түйіршіктерінде кездеседі.
It is native to New Guinea, Thailand, Indonesia, Malaysia and Philippines, growing in crotches of large trees on exposed areas of the lowland tropical rainforest.
Экология
1851 жылы Лондондағы Кристалл сарайында өткен көрмеде екі тонна салмақты алып орхидея ең қызығушылық тудырған экспонаттардың бірі болды. Өте үлкен болғандықтан, бұл түр көбінесе жылыжайларда өсірілмейді, себебі олардың көпшілігіне сыймайды. Бұл түрдің өсірілген даналары әрқашан жерде өсіріледі, өйткені табиғатта бұл өсімдіктер эпифит ретінде де, жерде де өседі.
A giant orchid weighing two tons was one of the highlights in the 1851 exhibition at the Crystal Palace in London. Because of its enormous size, it is rarely cultivated as this species is usually too large to be accommodated in most greenhouses. Cultivated specimens of this species are always grown as terrestrials, as the plants grow as both an epiphyte and terrestrial in habitat.