Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Америкалық сом түрлері
North American catfish species
Қоңыр бұқа сом (Ameiurus nebulosus) – Солтүстік Америкада кең таралған Ictaluridae тұқымдасына жататын балық. Бұл бұқа сомдар тұқымдасына жатады және қара бұқа сом (Ameiurus melas) мен сары бұқа сом (Ameiurus natalis) сияқты. Ол 1819 жылы Шарль Александр Лесуэр (Charles Alexandre Lesueur) Pimelodus nebulosus деп сипаттаған, сондай-ақ Ictalurus nebulosus деп те аталады. Қоңыр бұқа сомды "балшық пуут", "мүйізді пуут" немесе жай ғана "балшық мысық" деп те жиі атайды, бұл ат басқа бұқа сом түрлеріне де қолданылады. Қоңыр бұқа сом – ожибве халқының рулық символы болып табылады. Олардың дәстүрінде бұқа сом немесе ваазизи теңізден шығып, алғашқы руларды құраған алты жаратылыстың бірі саналады.
The brown bullhead (Ameiurus nebulosus) is a fish of the family Ictaluridae that is widely distributed in North America. It is a species of bullhead catfish and is similar to the black bullhead (Ameiurus melas) and yellow bullhead (Ameiurus natalis). It was originally described as Pimelodus nebulosus by Charles Alexandre Lesueur in 1819, and is also referred to as Ictalurus nebulosus. The brown bullhead is also widely known as the "mud pout", "horned pout", "hornpout", or simply "mud cat", a name also used with the other bullhead species. The brown bullhead is important as a clan symbol of the Ojibwe people. In their tradition, the bullhead or wawaazisii is one of six beings that came out of the sea to form the original clans.
Сыртқы келбеті
Қоңыр бұқаның ұзындығы шамамен дейін өседі және арқасы қара қоңыр жасыл түсті, ал құрсақ бетіне қарай ашық жасыл және сары түске өтеді. Балықтың құрсағы ақ немесе қаймақ түстес, және қабықтары жоқ. Сонымен қатар, балықтың бүкіл бетінде қара қоңыр ұсақ дақтар бар. Қоңыр бұқаның арқалық қанатында тікенек болады, арқалық қанаттың арт жағында бір майлы қанат, құрсақ жамбас қанаттары және 21-ден 24-ке дейін сәулелі анальдық қанаты бар. Құйрығы шамалы қисайған, арқалық және құрсақ бөліктері ішке қарай бұрылады. Кеуде қанаттарында артқы жиегінде 5-тен 8-ге дейін тісті тікенектері бар. Балықтың аузының айналасында сегіз мойынша бар. Жақ мойыншалары қарадан сарғыш қоңырға дейін болады. Жастардың сыртқы түрі ересектерге ұқсас, бірақ олар бір текті түс болуы мүмкін. Ересек қоңыр бұқаның мөлшері мен салмағы аралығында болады (ең ауыр жағдайларда). Дегенмен, қоңыр бұқаның Апалачикола өзенінің батысындағы және Миссисипи өзенінің шығысындағы Мексика шығанағының жағалауында тарихи түрде болмағанына дәлелдер бар. Бұл түр азық-түлік немесе спорттық балық шаруашылығы үшін жасанды түрде қоныстандырудың нәтижесінде көптеген аймақтарда кең таралған. Оларға Джорджия, Алабама, Аризона, Арканзас, Калифорния, Колорадо, Гавай, Айдахо, Канзас, Кентукки, Луизиана, Мэн, Миссури, Небраска, Невада, Нью-Гэмпшир, Нью-Мексико, Огайо, Оклахома, Орегон, Вирджиния және Вашингтон кіреді. Қоңыр бұқалар – әлеуметтік, көшпес түрлер, олар топтасады. Олар жәндіктермен, қан сорғыштармен, ұлулармен, балықтармен, моллюскалармен және көптеген өсімдіктермен қоректенеді. Олар сондай-ақ жем ретінде қолданылатын жүгеріні де жейді. Басқа шабақтар сияқты, олар маусым және шілде айларында су температурасы жеткеннен кейін ғана шағылысады. Алайда, АҚШ-тың солтүстігінде қоңыр бұқаның шағылысуы үшін салқын температура қажет. Қоңыр бұқалар су температурасының кең ауқымына және төмен оттегі деңгейіне төтеп бере алады. Қоңыр бұқалар ауыр ластануға және 0,2 ppm дейін төмен еріген оттегіге толы суларда тіршілік ете алады.
The brown bullhead grows to be approximately in length and is a darker brown green dorsally, growing lighter green and yellow towards the ventral surface. The belly is off white or cream, and the fish has no scales. Additionally, there are darker, brown black speckles along the entire surface of the fish. The brown bullhead has a dorsal fin that bears a spine, a single adipose fin posterior to the dorsal fin, abdominal pelvic fins, and an anal fin with 21 to 24 rays. The tail is only slightly notched, with the dorsal and ventral lobes angling inward. The pectoral fins have spines that bear 5 8 serrated teeth on their posterior edge. The fish has eight barbels around its mouth. The barbels on the chin are black to yellowish brown. Juvenile brown bullheads are similar in appearance, but are more likely to be of a single solid color. Adult brown bullheads range in size from and weigh between and (in extreme cases). However, there is evidence that the brown bullhead was historically absent from the Gulf Coast west of the Apalachicola River and east of the Mississippi River. The species is also abundant in many regions as a result of stocking for food or sport. These locations include Georgia, Alabama, Arizona, Arkansas, California, Colorado, Hawaii, Idaho, Kansas, Kentucky, Louisiana, Maine, Missouri, Nebraska, Nevada, New Hampshire, New Mexico, Ohio, Oklahoma, Oregon, Virginia, and Washington. Brown bullheads are a social non migratory species that are known to form schools. They eat insects, leeches, snails, fish, clams, and many plants. They are also known to eat corn, which can be used as bait. Similarly to other catfish, they spawn only after the temperature of the water has reached in June and July. However, cooler temperatures are required before brown bullheads will spawn in the northern US. Brown bullheads can withstand a wide range of water temperatures and low oxygen levels. Brown bullheads can survive waters with heavy pollution and dissolved oxygen values as low as 0.2ppm.
Балық аулау
Бұл балық құрттар мен тауық бауыры сияқты табиғи жеммен оңай ұсталады. Олар қарқынды, бірақ тым күшті емес күреседі. Балықшылар оларды көбінесе су түбінен аулап ұстайды. Егер өте таза суда, еті тығыз және қызғылт немесе алқызыл түсті болса, бұл балық жеуге жарамды және дәмді. Дегенмен, оның жақын туыстары, мысалы, каналдық сома және көк сома, тағам ретінде қолдануға көбірек танымал. Көптеген аймақтарда олардың салмағы екі фунттан аспайды, ал Халықаралық ойын балықтары қауымдастығының қазіргі әлемдік рекорды .
This catfish is easily caught with natural bait such as worms and chicken livers. They have a scrappy but not unusually strong fight. Anglers often catch them by fishing off the bottom. When caught in very clear water when the flesh is firm and reddish to pinkish, the hornpout is quite edible and delicious. Nevertheless, its genial cousins such as the channel catfish and the blue catfish are better known for their use as food. In most areas, they will not exceed two pounds in weight, with a current International Game Fish Association world record of .
Өмір циклі мен көбеюі
Қоңыр бұқабас шамамен 6-8 жыл өмір сүреді. Олардың көбею маусымы бойында аналықтары бір жұптасқа адал болады.
Brown bullheads typically live between six and eight years, For the duration of each breeding season, females will be monogamous.
Инвазивті түр ретінде
Бұл балық Польша, Германия, Швеция, Норвегия, Финляндия, Румыния, Эстония, Венгрия, Сербия және Хорватия сияқты Еуропаның көптеген елдеріне таралған. Қоңыр бұқабас Солтүстік Американың батысына, Чилиге, Пуэрто-Рикоға және Жаңа Зеландияға да әкелінген. Қоңыр бұқабастың таралуынан зиян шеккен елдердің қатарында Иран мен Түркия бар. Қоңыр бұқабастар көбінесе түнде жем жейді, бірақ күндіз де жем жегендері туралы мәліметтер бар. Бұқабастардың көру қабілеті нашар, сондықтан олар тамақ табу үшін сезімтал мұрттарына көп сенеді. Бұл балықтар бәсеңшіл және аузына сыятын кез келген нәрсені жейді деген хабар бар.
The fish has been introduced into many European countries, such as Poland, Germany, Sweden, Norway, Finland, Romania, Estonia, Hungary, Serbia, and Croatia. Brown bullheads have also been introduced to western North America, Chile, Puerto Rico and New Zealand. Countries who have reported adverse effects from the introduction of the brown bullhead species include Iran and Turkey. Brown bullheads are typically nocturnal feeders, but have been reported to feed diurnally. Bullheads have poor eyesight and are heavily reliant on their sensitive barbels to locate their food. The fish are omnivorous and will reportedly eat almost anything that fits in their mouth.
Жауыздық
Қоңыр бұқалар даму сатысында, әсіресе жұмыртқа кезінде жыртқыштарға ең осал келеді. Олардың жеміне келесі түрлер кіреді: солтүстік шұбар балық, мыс балық, шұбар балық, бақа, су жыландары, жасыл қаңқабас, сары шұбар және күнбалық. Сонымен қатар, қоңыр бұқа басы шағын көлемдегі коммерциялық балық аулау, ойын-сауық балық аулау және одан әрі тұтыну және зерттеу мақсатында қолданылады. Басқа балықтар мен бірге тіршілік ететін түрлердің жыртқыштығы төрт дюймнан кіші бұқа басқа ғана нақты қауіп төндіреді, ал ересек бұқа басқа ең үлкен қауіп – адамдар. Қоңыр бұқа бас жыртқыштардан қорғану үшін қорғаныш түсіне ие. Жыртқыштардан физикалық қорғану үшін бұқа бас түрлерінің арқа және кеуде қанаттарының алдыңғы шетінде өткір тікені болады. Бұл бейімделуді қорғаныс механизмі ретінде пайдалану үшін, бұқа бас шабуылға ұшырағанда тікенін қатайтады, бұл жыртқышқа жұтуын қиындатады, сонымен бірге жыртқышты шағып, күйдіру үшін уды бөліп шығарады.
Brown bullheads are the most susceptible to predators in their developmental stages, primarily as eggs. They are prey to the following species: northern pike, muskellunge, walleye, snapping turtles, water snakes, green herons, yellow perch, and sunfish. Additionally, brown bullheads are used for small scale commercial fishing, recreational fishing, and more specifically for consumption and research. Predation by other fish and coexisting species is only a realistic threat to bullheads under four inches, while the biggest threat to adult bullheads is humans. Brown bullheads have protective coloration to avoid predation. As a mode of physical defense against predators, bullhead species have a sharp spine on the leading edge of their dorsal and pectoral fins. To use this adaptation as a defense mechanism, bullheads will stiffen the spine while being attacked, impeding the predator's ability to swallow while simultaneously releasing a venom to sting and burn the predator.
Қорғау
Қоңыр бұқа басы Халықаралық табиғатты қорғау одағында, АҚШ-тың жойылып бара жатқан түрлер бағдарламасында немесе CITES тізімінде ерекше мәртебеге ие емес. Қоңыр бұқа басы өнеркәсіптік және тұрмыстық ластану салдарынан туындайтын өте төмен еріген оттегі деңгейіне төзімді келеді, бұл олардың тірі қалу мүмкіндігін арттырады. Қоңыр бұқа басы континенттегі көптеген көлдер мен өзендерде ең көп кездесетін түр. Миссури штатында қоңыр бұқа басы қорғауға алынған түрлер тізіміне енгізілген және оның табиғи ортасының жойылуынан, әсіресе Миссуридің Оңтүстік-Шығыс аймағындағы батпақтардың кептіріліп, егіс жеріне айналдырылуынан қорқады.
Brown bullheads hold no special status on the International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, the United States Endangered Species Program, or under the CITES appendix. Brown bullheads can tolerate very low dissolved oxygen levels that result from industrial and domestic pollution, aiding in their overall high rate of survivorship. Brown bullheads are the most abundant species in many lakes and streams across the continent. In Missouri, the brown bullhead is listed as a Species of Conservation Concern and is threatened by habitat destruction, particularly the drainage of swamps in the Missouri Bootheel for conversion into farmland.