1932 жылғы астық тонау туралы кеңестік заң. «Түк себізгі» заңы – ашаршылық кезінде шаруалардың астық ұрлауына қатысты қатаң жазалау шарасы. Тарих, кеңес өкіметі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1932 жылы КСРО-ның ұжымдық шаруашылықтардан астық ұрлау туралы жарлығы
1932 Soviet decree on theft of grain from collective farms
Шпикельтер заңы немесе Үш шпикельтер заңы (Закон о трёх колосках, Закон о пяти колосках, Закон семь восемь) – 1932–33 жылдардағы Кеңес одағындағы ашаршылық кезінде, негізінен, шаршы болған шаруалардың астық ұрлауына жауап ретінде, колхоздардың (КСРО-ның ұжымдық шаруашылықтары) мемлекеттік мүлігін – әсіресе олар өндірген астықты – қорғау мақсатында қабылданған жарлық. Бұл жарлық "Жеті сегіздік заңы" (Закон 'семь восьмых', Zakon "sem' vos'mykh") деп те белгілі болды, себебі орыс тіліндегі құжаттарда күні 7/8/1932 (7 тамыз 1932) деп көрсетілетін. Заң ұрланған ұжымдық және кооперативтік мүлік үшін қатаң жазаны көздеді: "барлық мүлікті тәркілеу және, жағдайлар жеңіл болған жағдайда, кем дегенде 10 жылға бас бостандығынан айыру, барлық мүлікті тәркілеумен бірге". Бұл жағдайларда кешірім жасауға тыйым салынды. Заңның толық атауы ұзақ болғанымен, "Шпикельтер заңы" және "Үш шпикельтер заңы" деген атаулар Бас прокурор А. Вышинскийдің 1933 жылғы мақаласы мен брошюрасы арқасында кеңінен таралды. Онда ол сыбайлас жемқор шенеуніктерді де, сондай-ақ барлық егін ресми түрде жиналып, есептелгеннен кейін далада қалған астықтарды (немесе шпикельтерді) жинағандарды да соттауды айыптады. Жарлық қабылданды және 1932–33 жылдардағы Кеңес аштығы кезінде қатаң, кейде шамадан тыс қатаң қолданылды. 1936 жылы заңның қолданылу фактілері қайта қарастырылды (Постановление №36/78 ЦИК и СНК СССР от 16 января 1936 года «О проверке дел лиц, осуждённых на основании постановления ЦИК и СНК СССР от 7 августа 1932 г. "Об охране имущества государственных предприятий, колхозов и кооперации и укреплении общественной (социалистической) собственности») және сотталғандардың 60%-дан астамы босатылды. (1936: 118 360 тұтқын; 1937: 44 409 тұтқын).
The Law of Spikelets or Law of Three Spikelets (Закон о трёх колосках, Закон о пяти колосках, Закон семь восемь) was a decree in the Soviet Union to protect state property of kolkhozes (Soviet collective farms)—especially the grain they produced—from theft, largely by desperate peasants during the Soviet famine of 1932–33. The decree was also known as the "Seven Eighths Law" (Закон 'семь восьмых', Zakon "sem' vos'mykh"), because the date in Russian is filled into forms as 7/8/1932 (7 August 1932). The law provided a severe punishment for stolen collective and cooperative property: "execution with confiscation of all property and replacement in mitigating circumstances with imprisonment for at least 10 years with confiscation of all property." Amnesty was prohibited in these cases. Although the formal name of the law was longer, the common names Law of Spikelets and Law of Three Spikelets came into use because of the article and brochure of Prosecutor General A. Vyshinsky (1933), where he condemned the practice to prosecute both corrupt officials and also those who gleaned the grains (or spikelets) left behind in the fields after the entire harvest was officially collected and counted. The decree was accepted and harshly, sometimes overly harshly used during the Soviet famine of 1932–33. In 1936 the cases of the application of the law were reconsidered (Постановление №36/78 ЦИК и СНК СССР от 16 января 1936 года «О проверке дел лиц, осуждённых на основании постановления ЦИК и СНК СССР от 7 августа 1932 г. "Об охране имущества государственных предприятий, колхозов и кооперации и укреплении общественной (социалистической) собственности) and over 60% of the convicted were released. (1936: 118,360 inmates; 1937: 44,409 inmates)
Практика
Жарлық жарияланғаннан кейінгі жылдың бірінші жартысында (1933 жылдың 1 қаңтарына дейін) РСФСР-де 150 000 адам сотталды; олардың 3,5% (782) өлім жазасына кесілді. Темір жол көлігі соттары (линейный транспортный суд) (КСРО-да 812 үкім) және әскери трибуналдар (КСРО-да 208 үкім) де өлім жазасын шығарды, бірақ көпшілігі жоғары соттармен босатылды. Айыпталушылардың 60,3% 10 жылға, ал 36,2% 10 жылдан кем мерзімге сотталды. Соңғы санаттағы айыпталушылардың 80% бас бостандығынан айырумен байланысты емес жаза алды. ОГПУ 200 000-нан астам адамды айыптады, ал 1932-1939 жылдары 181 827 үкім шығарылды (әдетте ГУЛАГ түрмесінде 5–10 жылға), оның ішінде 1932 жылы 1000-нан аз және 1933 жылы 3754 адам өлім жазасына кесілді. Салыстыру үшін, 2017 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша Ресей Федерациясы Жоғарғы Сотының Сот бөлімінің мәліметтеріне сәйкес, 127 113 адам мүліктік қылмыстар үшін сотталды, оның ішінде 3 903 адам парақорлық (Қылмыстық кодекстің 160-бабы) және 1880 адам мүлікті зақымдау немесе жою (167-бап) үшін сотталды.
In the first half of the year after the announcement of the decree, (by January 1, 1933) 150,000 people were convicted on it in the RSFSR; 3.5% of them (782) were sentenced to death. The railroad transport courts (линейный транспортный суд) (812 sentences in the USSR) and military tribunals (208 sentences for the USSR) also handed down death sentences, but the majority was discharged by highest courts. 60.3% of the defendants were convicted to 10 years in prison, and 36.2% for periods of less than 10 years. With regard to the latter category, 80% of the defendants received punishments not connected with deprivation of liberty. It has been estimated that more than 200,000 people were charged by the OGPU, and there were 181,827 sentences in 1932 1939 (normally of 5–10 years in Gulag prison), of which less than 1,000 in 1932 and 3,754 in 1933 seem to have been death sentences. For comparison, according to the report of the Judicial Department at the Supreme Court of the Russian Federation for the first half of 2017, 127,113 people were convicted of property crimes, including for embezzlement (article 160 of the criminal code) 3,903 people, destruction or damage to property (article 167) 1880 people.