Соғыстан кейінгі мәжбүрi оралiм: "Keelhaul" операциясы
Operation Keelhaul
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін орыс және басқа елдерден келген беженшілердің мәжбүрлеп елге қайтарылуы – "Keelhaul" операциясы. Халықаралық құқық бұзушылық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1946–1947 жылдары батыс одақтастарымен венгр, кеңес және югослав босқындарын күштеп қайтару.
1946–1947 forced repatriation of Hungarian, Soviet, and Yugoslav refugees by the Western Allies
«Кильхаул» операциясы – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеңес азаматтары мен Батыстағы кеңес әскерінің мүшелерін КСРО-ға күштеп қайтару (бірақ оған көбінесе Ресей империясының немесе Ресей Республикасының бұрынғы сарбаздары да кірді, олар кеңес азаматтығына ие болған жоқ). Күштеп қайтару негізінен Германиядағы кеңес қарулы күштерінің әскери тұтқындары мен Ресей Азаттық Армиясының мүшелеріне бағытталған, бірақ одақтастар бақылауындағы көптеген басқа адамдарды да қамтыды. Қуғын-сүргінге ұшырау қаупі бар адамдарды күштеп елге қайтару – адам құқықтарын бұзу және халықаралық құқыққа қайшы келу болып табылады. Осылайша, «Кильхаул» операциясы қазіргі заманғы халықаралық гуманитарлық құқық бойынша соғыс қылмысы деп есептеледі, әсіресе көптеген бейбіт тұрғындар кеңес еңбек лагерлеріне күштеп жіберілгені, олардың көпшілігі Ресей азаматтық соғысы аяқталғанға дейін Ресейден қашқан және кеңес азаматтығына ие болмаған. Операция 1946 жылдың 14 тамызы мен 1947 жылдың 9 мамыры аралығында Солтүстік Италия мен Германияда британдық және американдық күштермен жүзеге асырылды. Ясеновац концлагерін басқарған фашистік «Усташе» режимінің мүшелерін қоса алғанда, антикоммунистік югославтар мен венгрлер де өз үкіметтеріне күштеп қайтарылды. «Кильхаул операциясы» деп аталатын үш томдық құжаттар 1948 жылдың 18 қыркүйегінде АҚШ армиясымен «Құпия» белгісімен жасырын сақталды және 383.7 14.1 құпия файл нөмірін алды, бірақ бұл барлық кеңес азаматтарына, олардың тілегіне қарамастан, қатысты. Қарсылық ретінде кеңес үкіметі неміс тұтқын лагерлерінен босатылған батыс одақтастарының бірнеше мың тұтқынын беруге келісті.
Operation Keelhaul was a forced repatriation of Soviet citizens and members of the Soviet Army in the West to the Soviet Union (although it often included former soldiers of Russian Empire or Russian Republic, who did not have Soviet citizenship) after World War II. While forced repatriation focused on Soviet Armed Forces POWs of Germany and Russian Liberation Army members, it included many other people under Allied control. Refoulement, the forced repatriation of people in danger of persecution, is a human rights violation and breach of international law. Thus Operation Keelhaul would have been called a war crime under modern international humanitarian law, especially in regards to the many civilians forced into Soviet work camps, many of whom had never been Soviet citizens, having fled Russia before the end of the Russian Civil War. The operation was carried out in Northern Italy and Germany by British and American forces between 14 August 1946 and 9 May 1947. Anti communist Yugoslavs and Hungarians, including members of the fascist Ustaše regime that ran the Jasenovac concentration camp, were also forcibly repatriated to their respective governments. Three volumes of records, entitled "Forcible Repatriation of Displaced Soviet Citizens Operation Keelhaul," were classified Top Secret by the U. S. Army on September 18, 1948, and bear the secret file number 383.7 14.1. but also extended to all Soviet citizens, irrespective of their wishes. In exchange, the Soviet government agreed to hand over several thousand western Allied prisoners of war whom they had liberated from German prisoner of war camps.
Тұтқындар мен босқындарға қатысты шаралар
Еуропаның советтер басып алған аймақтарынан қашқан босқындардың қатарында антикоммунистер, азаматтар және Шығыс Еуропа елдерінен шыққан нацистік қызметтестер болды. Олар Батыс Еуропадағы Кеңес Одағынан келген «қоныс аударғандар» қатарына қосылды, олардың көп бөлігі советтік әскери тұтқындары және мәжбүрлі еңбекшілер (Ost Arbeiter) еді. Неміс армиясының Ostlegionen және/немесе Waffen SS бөлімшелеріне ерікті түрде келген совет азаматтары күштеп елге қайтарылды. Олардың ішінде XV SS казак атты корпусының ресей казақтары, туыстарымен бірге, одақтас әскерлер бақылаған Австрияның батыс аймақтарынан совет әскерлері бақылаған Австрияға және одақтас әскерлер бақылаған Германияға тасымалданды. Олардың арасында ешқашан совет азаматы болмаған ақ эмигранттар да болды. Олардың кейбіреулері соғыс кезінде нацистік Германия үшін советтерге қарсы күрескен, оның ішінде генерал Андрей Шкуро және Дон казактарының атаманы Петр Краснов. Бұл, Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігінің Ялта конференциясынан кейінгі саясатының ресми мәлімдемесіне қайшы болды, онда 1939 жылдың 1 қыркүйегінен кейін совет азаматы болғандар ғана Совет Одағына қайтаруға міндетті немесе басқа жердегі совет шенеуніктеріне тапсырылуға тиіс еді (Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін казактарды қайтару туралы қараңыз). «Кельхаул операциясы» күштеп қайтарудың соңғы әрекеті болды және Багноли, Аверса, Пиза және Риккьоне лагерьлерінен шамамен мың «ресейлік» іріктеліп, кейін тасымалданды. Галициядан қатырушылар жиналған 14-ші Waffen Grenadier дивизиясы қайтарылмады, формальды түрде Галиция 1939 жылдың қыркүйегіне дейін Польшаға тиесілі болғандықтан, бірақ шындығында MI6 тұтқындарды болашақ операцияларда пайдалануды жоспарлағандықтан. 14-ші дивизияны соғыс қылмыскерлеріне тексеруге жауапты офицер Фицрой Маклин 1989 жылы берген сұхбатында «олардың арасында соғыс қылмыскерлері болуының жоғары ықтималдығы бар екені анық» екенін мойындады, бірақ суық соғыстың аясында мұндай адамдар Совет Одағына қарсы күресу үшін қажет деп мәлімдеді. 1947 жылдың 23 наурызында Ұлыбритания бүкіл 14-ші дивизияға пана берді, олардың адамдары кейін Ұлыбритания, Канада және Австралияға қоныстанды. Совет үкіметі бұл шешімге наразылық білдіріп, дивизиядағы көптеген адамдардың бұрын Галициядағы неміс полиция бөлімдерінде қызмет еткенін және соғыс қылмыстарын жасауға қатысқандарын мәлімдеді, бірақ дивизия офицері Павло Шандруктың жазған қысқаша шолуын негізге ала отырып, Сыртқы істер министрлігі 14-ші дивизияның соғыс қылмыстарына қатысы болмағанын мәлімдеді.
The refugee columns fleeing the Soviet occupied parts of Europe included anti communists, civilians, and Nazi collaborators from eastern European countries. They added to the mass of 'displaced persons' from the Soviet Union already in Western Europe, the vast majority of whom were Soviet prisoners of war and forced laborers (Ost Arbeiter). Soviet subjects who had volunteered for the German Army Ostlegionen and/or Waffen SS units were forcibly repatriated. These included Russian Cossacks of the XVth SS Cossack Cavalry Corps with their relatives, who were transported from the Western occupation zones of Allied occupied Austria to the Soviet occupation zones of Austria and Allied occupied Germany. Among those handed over were White émigré Russians who had never been Soviet citizens. Some of them had fought for Nazi Germany against the Soviets during the war, including General Andrei Shkuro and the Ataman of the Don Cossack host Pyotr Krasnov. This was done despite the official statement of the British Foreign Office policy after the Yalta Conference, that only Soviet citizens who had been such after 1 September 1939 were to be compelled to return to the Soviet Union or handed over to Soviet officials in other locations (see the Repatriation of Cossacks after World War II). The actual "Operation Keelhaul" was the last forced repatriation and involved the selection and subsequent transfer of approximately one thousand "Russians" from the camps of Bagnoli, Aversa, Pisa, and Riccione. The 14th Waffen Grenadier Division, recruited from Ukrainians in Galicia, was not repatriated, ostensibly because Galicia had belonged to Poland prior to September 1939, but in reality because MI6 wished to use the prisoners in future operations. The officer in charge of screening the 14th Division for war criminals, Fitzroy Maclean, admitted in an interview in 1989 that it was "fairly clear that there was every probability that there were war criminals amongst them", but argued that in the context of the Cold War, such men were needed to fight against the Soviet Union. On 23 March 1947, the United Kingdom granted asylum to the entire 14th Division, whose men were subsequently settled in the United Kingdom, Canada and Australia. The Soviet government protested against this decision, stating that most of the men in the division had previously served in German police units in Galicia and were deeply involved in perpetrating war crimes, but using a brief written by Pavlo Shandruk, an officer in the division as its basis, the Foreign Office issued a statement denying the 14th division had been involved in war crimes.