Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес Ресейіндегі қылмыстық құқық заңнамасы
Criminal law statute in Soviet Russia
Ресей КФСР-інің Қылмыстық кодексінің 58-бабы 1927 жылғы 25 ақпанда контрреволюциялық қызмет күдігіне ілінгендерді қудалау үшін қолданысқа енгізілді. Ол бірнеше рет қайта қарастырылды. Атап айтқанда, оның 58-бабының 1-тармағы тізімделген кіші тармақтармен толықтырылып, 1934 жылғы 8 маусымда күшіне енді. Бұл бап жұмысшылардың жауы деген ресми түсінікті енгізді: 58-2 — 58-13 баптарына жататын адамдар (58-1 бап бойынша кінәлілер «сатқындар», 58-14 бап бойынша кінәлілер «саботажшылар» деп есептелді). Кеңес Одағының басқа республикаларының қылмыстық кодекстерінде де осы сипаттағы баптар болды.
Article 58 of the Russian SFSR Penal Code was put in force on 25 February 1927 to prosecute those suspected of counter revolutionary activities. It was revised several times. In particular, its Article 58 1 was updated by the listed sub articles and put in force on 8 June 1934. This article introduced the formal notion of the enemy of workers: those subject to articles 58 2 — 58 13 (those under 58 1 were "traitors", 58 14 were "saboteurs"). Penal codes of other republics of the Soviet Union also had articles of similar nature.
Қолдану
Сотталу мерзімі ұзаққа созылып, 25 жылға дейін жалғасты, ал сот немесе консультациясыз оны шексіз ұзарту жиі кездесетін жағдай еді. 58-бап бойынша сотталғандар "политически" (полити́ческий, саяси тұтқын – "полити́ческий заключённый") деп аталды, ал жалпы қылмыскерлер "уголо́вник" (уголо́вник) деп танылды. Көптеген жағдайларда тұтқындар ірі қалалардан 100 км радиусінде қоныстанбай-ақ босатылатын. 58-баптың 10-тармағы "Совет Одағына қарсы насихат және агитация" жасауды қылмыс деп есептесе, 12-тармағы 10-тармақтағы жағдайларды хабарламағандарды жауапкершілікке тартуға мүмкіндік берді. Шын мәнінде, 58-бап құпия полицияға күдікті деп саналған кез келген адамды тұтқындап, түрмеге қамауға толық еркіндік берді, осылайша оны саяси құрал ретінде пайдалануға мүмкіндік жасады. 58-бап КСРО-дан тыс жердегі совет азаматтарына да қолданылды. Германиядағы совет оккупациялық аймағында адамдар Сталиндік режимге қарсылық танытуда күдіктелгені үшін "шпион" деп тұтқындалды, мысалы, Батыс оккупациялық аймақтарындағы ұйымдармен байланыс жасағандары, советтік қылмыстық кодекстің 58-бабы негізінде. Бұл аймақтағы NKVD арнайы лагерінде тұтқындардың 66% осы санатқа жатты.
Sentences were long, up to 25 years, and frequently extended indefinitely without trial or consultation. Inmates under Article 58 were known as "politichesky" (полити́ческий, short for полити́ческий заключённый, "politichesky zakliuchonny" or "political prisoner"), as opposed to common criminals, "ugolovnik" (уголо́вник). Often prisoners would be released without the right to settle within 100 km of large cities. Section 10 of Article 58 made "propaganda and agitation against the Soviet Union" a triable offence, whilst section 12 allowed for onlookers to be prosecuted for not reporting instances of section 10. In effect, Article 58 was carte blanche for the secret police to arrest and imprison anyone deemed suspicious, making for its use as a political weapon. Article 58 was applied to Soviet citizens outside the USSR as well. In the Soviet occupation zone of Germany people were interned as "spies" for suspected opposition to the Stalinist regime, e. g. for contacts with organizations based in the Western occupation zones, on the basis of Article 58 of the Soviet penal code. In the NKVD special camp in Bautzen, 66% of the inmates fell into this category.</blockquote>
Солженицын айтуынша, "58-тармақта жас шектеуі болмады! Осы туралы тіпті халыққа арналған заң лекцияларында да айтылды – Таллин, 1945 жыл. Доктор Уусма 58-тармақ бойынша колонияда отырған алты жасар баламен танысқан, бұл, әрине, рекорд!"
According to Solzhenitsyn, "The paragraph 58 had no minimum of age! So was it even told at the lectures on law held for the people — Tallinn, 1945. Dr Uusmaa had known a six year old boy, who was in the colony on the ground of paragraph 58 — this is obviously a record!"
Басқа одақ республикаларындағы аналогтар
Украинада бұл мақала 54-бапқа (УкрКСР Қылмыстық кодексі), Беларусьте – 63-бапқа (БелКСР Қылмыстық кодексі) сәйкес келді.
In Ukraine the article corresponded to Article 54 (UkrSSR Penal Code), in Belarus – Article 63 (BSSR Penal Code).