Мадалена муниципалитетінің тарихы мен географиясы

Кіріспе

Мадалена (mɐðɐˈlenɐ) – Португалияның Азор аралдарындағы Пико аралының батыс жағалауындағы муниципалитет. 2021 жылы оның 6332 тұрғыны бар, ауданы 147,12 км². Муниципалитеттің шығыс шекарасында Пико стратовулканы және Пиконы жеті шақырым қашықтықтағы Файал аралынан бөлетін Файал каналы орналасқан. Ол алты фрегезиядан (азаматтық округтерден) тұрады және шығысынан басқа барлық жағынан Атлант мұхитымен қоршалған. Шығысында аралдағы қалған екі муниципалитетпен шектеседі: оңтүстік-шығыста Лажес-ду-Пико және солтүстік-шығыста Сан-Роке-ду-Пико.

Тарих

Пико аралының қоныстануы көптеген аралдарға қарағанда кешірек болды, себебі Орталық топтың басқа аралдарына көбірек қызығушылық танытылды. Бір кезде аралда тек Фаял және Терсейрадан келген жер иелерінің және олардың күтушілерінің (соның ішінде құлдары да болған) шағын малдары ғана болды. Инфанта Беатрис арал әкімшілігін қайта ұйымдастырып, Орталық топтағы аралдарды отарлауды ынталандырғанға дейін (1470-1480 жылдар аралығында) жағдай өзгермеді. 1483 жылы Фаял мен Пико фламанд Жозе ван Гуэртер басшылығымен бір капитандыққа біріктірілді, және отарлаушылар Пико аралын қоныстандыруға шақырылды. Бірақ Мадаленаның тасты жағалау жазықтығы көптеген жаңа қоныс іздеушілерді тартпады, және муниципалитет 1723 жылы құрылғанға дейін қауымдастық айтарлықтай кеңеймеді. 18 ғасырдың бірінші ширегінде Мадалена муниципалитеті «шарап циклына» енді, бұл жер иелерінің байлығын арттырып, жергілікті қоныс іздеушілердің Фаял капитандығынан азаттық алуға деген құштарлығын күшейтті. Жүзім аралға алғашқы қоныс аударушылармен бірге әкелінді, бидай өсірумен және шарап пен зәйтүн майы өндірумен қатар (ол кездегі дәстүрлі Жерорта теңізі христиан мәдениетінің негізгі тағамы болды). 15-16 ғасырларда жүзімдіктер күнкөріс көзі болды, содан кейін экспортқа шығарылды, себебі топырақ пен тасты жерлер дәнді дақылдарды дамытуды мүмкін емес етті. 17 ғасырда басталған жүзімдіктердің таралуы топырақ пен Пиконың вердельхо шараптарының нарығын бағындырудың салдары болды. Жерде немесе жанартаулық тастарда өсетін жүзімнің бірегей Пикенс мәдениеті өнеркәсіптің дамуына мүмкіндік берді және Мадаленадан шыққан өнімдер үшін жаңа нарықтар ашты. 17 ғасырдың екінші жартысында Азор аралдарының көп бөлігін қолдаған сабан өнеркәсібінің құлдырауы және Солтүстік Америкадағы Иберия гегемониясының әлсіреуі (Португалия сол кезде Испаниямен династиялық одақта болды) аралдарда дағдарыс тудырды. Жүзім шаруашылығының жақсырақ топыраққа көшуі сорттардың жақсаруына және Пикенс шараптарының беделі мен сенімділігінің артуына мүмкіндік берді. Сонымен қатар, Солтүстік Америка мен Бразилиядағы жаңа нарықтар экспортты жақсартты, ол негізінен ағылшынтардың демеушілігі мен сатып алуларына тәуелді болды. Пикодан шарап экспортының өсуі көршілес Хорта қаласын муниципалитет мәртебесіне көтерді, себебі барлық халықаралық жүк тасымалдары аралдың қорғалған портынан жасалды, бұл Пикенс «жұмыскерлерінің» және Фаялдан келген кәсіпкерлердің/жер иелерінің арасында әлеуметтік-экономикалық теңсіздік тудырды. Мадаленадағы демографиялық өсіммен бірге бұл өзгеріс Мадалена мен Пико аралының азаттыққа шақыруларын күшейтті. Шын мәнінде, әйгілі Гаспар Фрутуозо және Агостиньо де Монтальверне Мадаленадағы отарлаушылардың саны 17 ғасырда үш есеге артқанын растады; 1587 жылы 3000-нан аз тұрғын болса, 1695 жылы 9000-ға жуық болды, бұл жергілікті шіркеуді қайта жаңартуға мәжбүр етті. Пико Азор аралдарындағы қалалық иерархияда бесінші орыннан төртінші орынға көтерілді (Сан-Мигель, Терсейра және Фаялдан кейін). 18 ғасырдың ортасына қарай халық саны 19000-нан асты. Муниципалитет 1723 жылдың 8 наурызында құрылды. 1793 жылы және 1800-1802 жылдар аралығында Мадалена Пико аралының ішкі саудасының 80% -ын құрады, негізінен Жаңа әлемдегі, Балтық елдеріндегі, Үндістандағы және Макаодағы нарықтарға арналған шарап брендтерінен. 19 ғасырдың басына дейін экспорт Хортадан жүргізілді, онда көптеген сауда флоты тоқтады (оның жоғары қызметтері мен қорғалған шығанағына байланысты). Бірақ аралдың өсуі Мадаленадағы қорғалған бекеттің құрылысын қолдады, ол портқа айналды. Алайда Мадалена аралдың басты орталығы болғандықтан, филоксера ауруына ұшырады, ол көптеген жүзімдіктерді жойды және экономикалық қиындықтар кезеңін бастады. Экономикалық қызметтің әртараптандырылуы осы проблемаларды шешудің және жағдайды жақсартудың жалғыз жолы болды. Жеміс-жидек өнеркәсібі, әсіресе цитрус бақтары, Хорта мен Мадалена порттарының маңызды бөлігіне айналды. Киттер аулау дамыды, бірақ бұл аралды айналып жүрген қауымдастықтарда, бірақ Мадаленаның юрисдикциясында емес, ең терең әсерін тигізді. 20 ғасырда сүт өнеркәсібі өркендеу мен құлдырау циклын жалғастырды, ал экотуризм Пикоға және аралдың еуропалық интеграциядан кейін дамыған тарихи-мәдени табиғатына бағытталды.

The settlement of the island of Pico occurred much later than most islands, partly due to greater interest shown in the other islands of the Central Group. For a time, only small herds, deposited by property owners from Faial and Terceira, along with their caretakers (some of whom were slaves), were the only inhabitants of the island. It was not until the Infanta Beatriz proceeded to reorganize island administration and promote a greater colonization of the islands of the Central Group (between 1470 and 1480) that this changed. In 1483, Faial and Pico were integrated into one Captaincy, under the Fleming Josse van Huerter, and settlers were encouraged to colonize the island of Pico. But even still, the area of Madalena, with its rocky coastal plain, did not attract many new settlers and the community did not expand significantly until the municipality was created in 1723. By the first quarter of the 18th century, the municipality of Madalena was already entrenched in the "wine cycle" which had multiplied the riches of its landowners and increased the desire of local settlers for emancipation from the Captaincy of Faial. The introduction of grapes to the island had occurred almost immediately with the first settlers, along with the cultivation of wheat and production of wine and olive oil (that were staples of the traditional Mediterranean Christian culture at the time). In the 15th and 16th century, the vineyards had been a source of subsistence, then export, because the soils and rocky terrain had made it almost impossible to develop a viable cereal culture. The diffusion of vineyards, that began in the 17th century, was a consequence of the soil and the conquest of markets for Pico's verdelho wines. The uniquely Piquense culture of grape growing on the ground, or in volcanic rock patches, allowed the establishment of an industry and opened new markets for products originating in Madalena. In the second half of the 17th century, the collapse of the woad industry, which supported many of the Azorean islands, and the decline of Iberian hegemony (Portugal was in a dynastic union with Spain at the time) in the North America, created a syndrome of crisis on the islands. The growth in viticulture onto better quality soils allowed an improvement of the castes, and a growth in the reputation and credibility of Piquense wines. In addition, new markets in North America and Brazil improved exports, which had primarily relied on English patronage and purchases. The growth of wine exports from Pico elevated the neighboring town of Horta to the status of municipality, since all international shipments were made from the island's sheltered port, creating a socio economic disparity between the disenfranchised Piquense "workers" and the entrepreneurs/landowners from Faial. Along with a demographic growth on Madalena, this shift raised cries for the emancipation of Madalena and the island of Pico. In fact, Father Gaspar Frutuoso and Friar Agostinho de Montalverne certified that the colonists in Madalena had tripled by the 17th century; in 1587, there were less than 3000 inhabitants and around 9000 by 1695, forcing the remodelling of the local church. Pico moved "up the ladder" of urban hierarchies from fifth largest centre in the Azores to fourth, behind São Miguel, Terceira and Faial. By the middle of the 18th century the population was over 19000 inhabitants. The municipality was created on March 8, 1723. In 1793, and between 1800 and 1802, Madalena contributed to 80% of the domestic sales on the island of Pico, primarily from brands of wines to markets in the New World, the Baltics, India and Macau. Until the early 19th century, exports were handled from Horta, where most of the mercantile fleets would make call (owing to its superior services and sheltered bay). But, the island's growth ultimately supported the construction of a sheltered anchorage in Madalena, that would become the port. Yet, as Madalena became the predominant center on the island, it was hit by the phylloxera plague, which destroyed many of the vineyards and began a period of economic deprivation. A diversification of economic activities was the only way to resolve these problems and improve the situation. The fruit industry, and in particular the citrus orchards, became an important staple in the ports of Horta and Madalena. Whaling also developed, but it had its most profound effects in the communities that circled the island, yet not within the jurisdiction of Madalena. In the 20th century, the dairy industry continued the boom and bust cycle, while ecotourism centered on Pico and the histo cultural nature of the island developed after European integration.