Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Санкт-Петер және Санкт-Пол базиликасы – Чехияның Прага қаласындағы Вышеград бекінісінде орналасқан неоготикалық шіркеу. Богемия королі Вратислав II 1070–1080 жылдары құрған роман стиліндегі базилика 1249 жылы өртенген, содан кейін готикалық және одан соң неоготикалық стильде қайта жаңартылған. Базиликаның кіреберісінің үстінде әсерлі тас мозаика орналасқан, ал оның 58 метрлік екі мұнарасын Праганың орталығындағы Влтава өзені бойынан оңтүстікке қарай төбеден көруге болады. Шіркеудің артында үлкен саябақ пен Вишеград зираты жатыр, онда көптеген белгілі чехтар, соның ішінде жазушы Карел Чапек және композитор Антонин Дворжак мәңгілікке көшіп кеткен. 2003 жылы Рим папасы Иоанн Павел II бұл шіркеуді базилика мәртебесіне көтерді.
The Basilica of St. Peter and St. Paul is a neo Gothic church in Vyšehrad fortress in Prague, Czech Republic. Founded in 1070–1080 by the King Vratislaus II of Bohemia, the Romanesque basilica suffered a fire in the year 1249 and has been rebuilt in Gothic and later in neo Gothic style. The basilica features an impressive stone mosaic above its entry, and its twin 58 m towers can be seen atop a hill to the south from along the Vltava River in central Prague. Behind the church is located large park and Vyšehrad cemetery, the final resting place of many famous Czechs, including author Karel Čapek and composer Antonín Dvořák. In 2003 the church was elevated to basilica by Pope John Paul II.
Сыртқы
Қазіргі ғимараттың өзі неоготикалық базилика болып табылады. Ол 1887 және 1903 жылдар аралығында салынған. Алғашқы бас шебер Жозеф Мокер болды, бірақ ол құрылыстың ортасында қайтыс болды. Оны оның серіктесі Франтишек Миш аяқтады, ол Мокердің бастапқы жоспарларынан фасад пен мұнаралардың дизайнын өзгертті. Шіркеудің негізгі бөлігі екі қанатты дәліздері бар кемеден, үлкен хордан, киелі орыннан және апсидадан, сондай-ақ сакристия мен Пана Мария Шанковская – Рампадағы Анамызға арналған шағын ғибадатханасы бар екі бүйір бөлмеден тұрады. Трансепт жоқ. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, ғимарат өте тік, төбесі қиылыспен жабылып, сәнді әйнектер арқылы күн сәулесі кіреді. Қазіргі шіркеуден шығысқа қарай бірнеше метр қашықтықта, зираттың сыртында ескі готикалық шіркеудің апсидасының бастапқы іргетастары қазылып алынды. Ескі апсида мен жаңа апсида бірдей стильде салынған; екеуі де тіректерімен нығайтылған және тіректерінің саны бірдей. Батыс фасады үш вестибюль, екі мұнара және мұнаралар арасындағы үшбұрышты қалқадан тұрады. Басты есіктің жоғары жағы Иса мен оның апостолдарының бейнесімен әсемделген. Олардың астында бас періште Михаил, періштелердің көмегімен жұмаққа шақырылған адамдар мен күнәнің азабынан қиналғандар арасында тұрады. Қалқа бетінде базиликаның атымен аталатын әулиелер Петір мен Пауылдың мүсіндері, періштелер мен Иса бейнеленген. Әулие Пауыл мен Петір базиликасының тағы бір қызықты ерекшелігі – мұнаралардың ішкі қуыс болуы. Олардың тар тесіктері мұнаралардың жоғарғы бөлігін жеңіл және әдемі етеді, бұл Вишеград кешеніндегі жол бойындағы ағаштарда гүлдейтін каштан гүлдерінің конустық пішінін еске салады. Мұнаралар (және олардың арасындағы үшбұрышты қалқа) бойында және жоғарғы жағында гүлдің жапырақтарына ұқсайтын тікшелермен әсемделген, осылайша олардың гүлге ұқсастығын одан әрі күшейтеді.
The current building itself is a neo Gothic basilica. It was constructed between 1887 and 1903. The first master builder was Joseph Mocker but he died mid way through construction. It was finished by his partner František Mikš who modified the façade and tower designs from Mocker's original plans. The main part of the church consists of a nave with two side aisles; a large choir, sanctuary and apse; and two side rooms which hold a sacristy and a chapel for Panna Maria Šancovská Our Lady of the Ramparts. There is no transept. Structurally, the building is quite vertical, its ceiling is cross vaulted and the pointed arched windows let in the sun's light through stained glass. A few meters east of where the church now stands beyond the cemetery walls the original foundations from the apse of the old Gothic church were excavated. The old apse and the new apse are designed in the same fashion; they are both buttressed and have the same number of buttresses. The western façade features three vestibules, two towers, and a crowning triangular gable between the towers. The main portal tympanum is decorated by Jesus standing with his apostles. Below them the archangel Michael stands between people being ushered to heaven by angels, and people crippled by the suffering of sin. On the gable face stand sculptures of the basilica's namesake saints Peter and Paul with angels and Jesus. Another interesting feature of the St. Paul and Peter's Basilica design is the spires, which are hollow. They have slender holes making the tops of the towers light and elegant reminiscent of the conic formation of the chestnut flowers one can find blooming in trees along the walkways in the Vyšehrad complex. The spires (and indeed the triangular gable of the façade between them) are frilled with petal like finial protrusions along their length and on their tops, further connecting their likeness to the flower.
Интерьер
Тарих интерьердегі тақырыптық тұрғыдан басым элемент болып табылады; өнер тарихы, христиандық және Чехия жерлерінің тарихы – декорацияның барлық жақтарын қамтиды. Өнер тарихының бір бөлігі ретінде шіркеу готика, модерн және тіпті барокко туындыларының көрмесіне ұқсайды. Ғимараттың дизайнымен қатар, бас алтарь, мінбар және бүйірлік капеллалардағы барлық кіші алтарлар да нео-готикалық стильде жасалған. Олардың бәрі кішкентай мұнаралармен және терезелердің ою-өрнектерімен күрделі түрде безендірілген. Тіпті кіреберіс үстінде орналасқан орган да батыс мұнараларындағыдай қуыс мұнаралармен жабдықталған. Сонымен қатар, әр капеллада готикалық жаңғыру суреттері бар. Витраждардың тақырыбы – готикалық сәулет тарихы; әрбір витраж әртүрлі готикалық немесе нео-готикалық шіркеу алдындағы Исаны бейнелейді. Готика стиліне жасалған құрметтің аяқтау нүктесі – сол жерде тұрған алғашқы готикалық шіркеудің солтүстік бөлігінің шығыс жағындағы үлкен фреска. Сурет үшін алынған түпнұсқа сурет J.F. Hammerschmidt-тің «Gloria et majestas sacrosanctae, regiae, exemptae et nullius diaecesis Wissehradensis ss. Apostolorum Petri et Pauli» кітабынан (1700 жыл) алынған, бірақ оның сәулеттік дәлдігі күмәнді, себебі ол готикалық шіркеу салынғаннан кейін 100 жылдан астам уақыт өткен соң жасалған романтикалық гравюра. Әр капеллада 16 ғасырға жататын үлкен барокко суреттері де бар, бұл шіркеу тарихының тағы бір бөлігімен байланысты; сол жердегі соңғы ғимарат 18 ғасырдың бірінші тоқсанында салынған барокко шіркеуі болды. Онда мұнаралар болмаған, бірақ фасады өте әсем болған, көптеген иондық бағаналармен безендірілген. Қабырғалардың, бағаналардың және төбелердің кез келген бөлігі суретші Франтишек Урбан мен оның әйелі Мари Урбанова Захрадницкаяның Альфонс Мухадан шабыттанған әсем әшекейлерімен жабылған. Аты-жөні белгісіз қанатты әйелдер кемеден шығатын аркаларды жағалап, аркадалардың күмбезді бөліктерін толтырады. Бағаналардың бойымен және әр суреттің шекарасында гүлдік өрнектер мен түрлі-түсті ленталар жүреді. Ішкі кеңістіктің барлығын жабатын жарқын жасыл және қоңыр түстер орманның ішінде жүргендей сезім тудырады. Кеменің төбесі күңгірт жасыл, көлеңкедегі шатыр сияқты. Тіпті шіркеу қызметтерін тыңдау үшін отыратын қоңыр ағаштан жасалған орындықтар да емен жапырақтарымен әшекейленген.
History is the dominant element thematically of the interior décor; the history of art, Christianity and the Czech lands are all aspects of the decoration. As a piece of art history the church is something of an exhibition of Gothic, art nouveau and even Baroque pieces. Along with the design of the building the main altar, the pulpit, and all the smaller altars in the side chapels are neo Gothic as well. They are intricately carved with mini spires and tracery throughout. Even the organ which sits above the entrance has hollow spires matching those of the western towers. In addition, each chapel contains Gothic revival paintings. The theme of the stained glass windows is the history of Gothic architecture; each window portrays Jesus before a different Gothic or neo Gothic church. Completing the tribute to the Gothic style is a large fresco at the eastern end of the northern aisle of the first Gothic church to stand on the spot. The original picture copied for the painting is taken from the book by J. F. Hammerschmidt Gloria et majestas sacrosanctae, regiae, exemptae et nullius diaecesis Wissehradensis ss. Apostolorum Petri et Pauli from the year 1700, but its architectural accuracy must be questioned because it is a romantic engraving made over 100 years after the Gothic church existed. Also, in each chapel are large baroque paintings from the 16th century, maintaining the link to another part of the church's past; the last building to be on the spot was a baroque church built in the first quarter of the 18th century. It had no towers, but the façade was quite decorative including a great number of ionic pillars. Seemingly every inch of the walls, pillars and ceilings is covered with the ornate, flowing decoration of the painter František Urban and his wife Marie Urbanová Zahradnická inspired by Alfons Mucha. Nameless winged women flank the archways from the nave and fill the vault sections of the arcades. Up the pillars and along every picture's border run floral patterns and colourful ribbons. The vivid greens and browns which cover the entirety of the interior create a feeling of being inside a forest. The ceiling of the nave is dark green, as if it is a canopy in shadow. Even the brown wooden benches on the ground for the beholders of church services are ornately carved with oak leaves.