Кіріспе
XVI ғасырдағы ағылшын саясаткері сэр Уильям Петре (шамамен 1505 - 1572) (Питер деп айтылады) Генрих VIII, Эдуард VI және королева Мэри I – үш Тюдор монархының мемлекеттік хатшысы болды. Ол сонымен қатар Елизавета I-нің мемлекеттік хатшысының орынбасары да болды. Оксфорд университетінде заңгер болып білім алған ол, Болейндер отбасының ықпалымен мемлекеттік қызметке келді деген болжам бар. Олардың бірі, Джордж Болейнге Оксфордта сабақ берген, ал екіншісі Генрих VIII-нің екінші әйелі, королева Анна Болейн болды. Ол патшалық қызметте жылдам өрлеп, 1543 жылы рыцарь атағын алды. Сэр Уильям Петре сол кездегі діни даулардан қауіпсіз өтуде шеберлік танытты; 1544 жылдың қаңтар айында ол мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Генрихтің билігінің қиын кезеңінде ол мемлекеттік басқаруды табысты жүргізіп, 1547 жылы тақ мұрагерлігінің тегіс өтуін қамтамасыз етті. Генрих VIII, Эдуард VI, Мэри I және Елизавета I билік еткен жылдары жоғары лауазымдарды иеленді, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты, байлығымен Ессекс графтығындағы Ингатестон залына зейнетке шықты. Оның ұлы Джон Петре, 1603 жылы Вриттлдің 1-ші бароны атанды. Кейінгі Петре барондарының көпшілігі католик дінін ұстанды. Музыкант Уильям Бёрд Сэр Уильям Петре үшін паван мен галлиард шығармаларын жазды, олар оның «Партения» жинағына енді.
Sir William Petre (c. 1505 – 1572) (pronounced Peter) was Secretary of State to three successive Tudor monarchs, namely Kings Henry VIII, Edward VI and Queen Mary I. He also deputised for the Secretary of State to Elizabeth I. Educated as a lawyer at the University of Oxford, he became a public servant, probably through the influence of the Boleyn family, one of whom, George Boleyn, he had tutored at Oxford and another of whom was Queen Anne Boleyn, second wife of King Henry VIII. He rose rapidly in the royal service and was knighted in 1543. Sir William Petre was adept at side stepping the great religious controversies of the day; in January 1544 he was appointed Secretary of State. He navigated the ship of state through the rest of Henry's troubled reign, managing a smooth succession in 1547. He held high office throughout the reigns of Henry VIII, Edward VI, Mary I and Elizabeth I until, owing to ill health he retired a rich man to his manor of Ingatestone, in Essex, where he had built Ingatestone Hall. His son was John Petre, 1st Baron Petre of Writtle, raised to the peerage in 1603. The later Barons Petre have mostly been Roman Catholics. The musician William Byrd wrote a Pavan and a Galliard for Sir William Petre, which were published as part of his Parthenia.
Шығу тегі
1505 немесе 1506 жылы туған Петре, Джон Петренің үлкен ұлы болды. Ол Девон графтығының Торбрян қауымындағы Тор Ньютоннан шыққан. Петре әулеті кем дегенде Ричард II (1377–1399) патшалығынан бері Тор Ньютон қаласында орналасқан. Джон Петре кәсібі бойынша былғары илеуші болған, ал оның екі әкесі де шағын жер иелері (франклиндер) болған. Оның бауырлары: Джон Петре (1571 жылы қайтыс болды), Девондағы Дартмут және Эксетер порттарының кезшісі және 1554 жылы Дартмуттан депутат. Ричард Петре, Бэкингем архиепископы. Роберт Петре, Қазынашылықтың аудиторы, оның ескерткіші Эссекстегі Ингэтстон шіркеуінде сақталған. 1573 жылы ол қару-жараққа рұқсат алды. 1549 жылы ол Оксфорд университетіндегі ерестіктерді тексеру, лорд Сеймур Судлейге қарсы айыптауларды қарау және Лондон епископы Боннерді соттау үшін құрылған комиссияда қызмет етті. Боннердің ісіне алғашқы күні қатыспады, сонымен қатар ол "басқа тарапқа бұрылып жатыр" деген қауесет тарады. 1549 жылдың 6 қазанында Сомерсет оны кеңеске олардың жиналу себебін сұрау үшін жіберді, бірақ бастапқыда ол Сомерсет протекторының жақтасы болған. Олар күшті тарап екенін анықтағаннан кейін, ол Сомерсет құлауына аз ғана уақыт қалғанда одан бас тартып, қорғаушыны айыптаған кеңестің лорд-мэрге хатын қол қою үшін қалды; төрт күннен кейін ол Сомерсетке қарсы жарияламаға да қол қойды. 1550 жылдары ол өте жақсы жағдайда болды. Ол Мемлекеттік хатшы ғана емес, сонымен қатар Винчестер епископының жерлерінің сақшысы сияқты көптеген басқа да пайдасыз лауазымдарға ие болды. Ол сарайда тегін тамақтандыру және тұру сияқты көптеген сыйлықтарды алды. 1550 жылдың ақпанында ол Франциямен бейбіт келісім шарттарын келісу үшін Булоньеге жіберілді, ал келесі мамыр айында Амиенде оны ратификациялады. Уильям Петре әдепті және мейірімді мінезді, бірақ сақтықпен және нық қадаммен, көп сөйлемейтін адам ретінде сипатталды. Сол жылы ол Бірінші жемістер мен ондықтардың қазынашысы болды және Винчестер епископы Гардинерді тексеруге тағайындалған комиссарлардың бірі болды; сонымен қатар ол Принцесса Мэриді сотқа шақыруын немесе оның тұрақты орнын өзгертуін сұрау үшін Эссекстің Нью-Холл қаласына жіберілді. Уильям 1551 жылы Ингатестондан Уильям Сесилге достық хат жазып, Сесилдің ауруға шалдыққанын естігеніне өкініш білдірді, оған жіберген кітабы үшін алғыс айтты және оның кішкентай балалары жетілгенде оған олардың жетістіктерінің дәлелін жіберетінін айтты, сондай-ақ Сесилдің жазылуына құттықтау үшін кейінірек тағы бір хат жазды. 1551 жылы сэр Уильям Лорд Рич Лийдің монастырімен бірге кеңестің өкілі ретінде Принцесса Мэриге оның Эссекстегі үйлері - Нью-Холл, Борехам және Уолтхам аббаттығының жанындағы Коппд-Холл қалаларында мейрамды өткізуге тыйым салды. 1551 жылдың қыркүйегінде ол Ингатестон залында ауруға шалдығып, сотқа бара алмады. Оның қолында әлі де көп мәселелер болды, олардың ішінде Саутгемптон графының өте маңызсыз шағымы болды, оны сэр Уильям Уильям Сесилге жіберді, оның ісіне рұқсат беруді және "Саутгемптон графы Джейн, оның балаларына француз тілінен сабақ беретін Хиром Коластың қызметтен кетіп қалғанын айтып, оны қайтаруға мәжбүрлеуді сұрайды" деп кеңес берді. Қазан айында ол протестанттармен одақтасуға қатысты неміс елшілерімен келіссөздер жүргізуге тағайындалды, ал желтоқсан айында патшаның қарыздарын өндіріп алу жөніндегі комиссияға кірді.
John Petre (died 1571), Customer of the ports of Dartmouth and Exeter in Devon and MP for Dartmouth in 1554. Richard Petre, Archdeacon of Buckingham. Robert Petre, an auditor of the Exchequer, whose monument survives in Ingatestone Church, Essex. He received a grant of arms in 1573. In 1549, he served on commissions to visit the University of Oxford inquiring into heresies, to examine the charges against Lord Seymour of Sudeley, and to try the sometime Bishop of London Bonner. He did not take part in Bonner's trial after the first day, and it was rumoured that he 'was turning about to another party'. On 6 October 1549, he was sent by Somerset to the council to demand the reason of their coming together, though at first a supporter of the Protector Somerset. Finding them the stronger party he deserted Somerset just before his fall, remaining to sign the council's letter to the lord mayor denouncing the protector; four days later he also signed the proclamation against Somerset. By the 1550s, he was very prosperous. Not only was he Secretary of State but he also had many other sinecures such as warden of Bishop of Winchester's lands. He enjoyed many rewards such as free board and lodging at court. In February 1550, he was sent to Boulogne to negotiate the terms of peace with France, and in the following May exchanged ratifications of it at Amiens. William Petre is described as smooth and obliging in manner, yet reserved and resolved, and not given to many words. In the same year, he was treasurer of First Fruits and Tenths and one of the commissioners to examine the Bishop of Winchester Gardiner; he was also sent to New Hall, Essex, to request Princess Mary to come to court or change her residence. William also wrote in terms of friendship to William Cecil in 1551, from Ingatestone, regretting to hear that Cecil is ill, thanking him for a book he had sent, and saying his little ones when they are able shall send him some proof of their progress; and wrote again later to congratulate Cecil on his recovery. In 1551, Sir William served with Lord Rich of Leigh's Priory as the council's agent in warning Princess Mary not to have the Mass celebrated at New Hall, Boreham and Copped Hall, near Waltham Abbey, her Essex mansions. September 1551 found him laid up at Ingatestone Hall, and unable to travel to Court. He still had many affairs on hand, amongst them a very trivial complaint from the Countess of Southampton, which Sir William forwarded to William Cecil, recommending that her suit be allowed and attended to 'Jane, Countess of Southampton, complains that Hierom Colas, French teacher to her children, has left her service, and begs he may be compelled to return'. In October, he was appointed to confer with the German ambassadors on the proposed Protestant alliance; and in December, he was on a commission for calling in the king's debts.
Мэри I-нің мемлекеттік хатшысы
Жас Эдуард VI-ның денсаулығы нашарлағандықтан, оның қайтысымен не істеу керектігін анықтау қажет болды. 1553 жылғы мамыр айында король және Тайна кеңесінің басшылығымен сэр Уильям Петре ескерткіш жасап, оған қол қойды. Екі айдан кейін Эдуард VI қайтыс болды және Мэридің артында күшті партия болды. 20 шілдеде ол, кеңес мүшелерінің көпшілігі сияқты, Мэриді қолдады, ал сэр Уильямның қолжазбасындағы ескерткіш сөреге қойылды. Ол Лондонда қалған бірнеше күн ішінде хатшылық жұмыстарын атқарды, бірақ оның әйелі Мэриге қосылып, онымен бірге Лондонға кірді. Петре Мэриге қатысты кеңестің ең жағымсыз іс-әрекеттерімен байланысты болды, сондықтан оның орны бастапқыда тұрақсыз еді. Ол 12 тамызда кеңеске қатысуын жалғастырды, бірақ қыркүйекте оның қызметтен кеткені туралы қауесет тарады. Алайда, ол 26 қыркүйекте Гартер орденінің канцлері болып тағайындалды, осыған орай королеваның бұрынғы билік кезінде қалыптасқан жаңа ережелерді жоюға бағытталды. Ол Уиттің бүлігіне қатысқандарды іздеудегі құлшынысымен және испандық некеге қолдау көрсетуімен Мэридің құрметіне ие болды. Содан кейін Петре өзін тек ресми міндеттеріне арнады; ол кеңеске қатысудан сирек қалады және жиі шетелдік елшілермен кеңесу үшін шақырылды. Ол ескі діннің қалпына келтірілуіне келісті және Поляк пен Англияның ересіздіктен босатылуымен байланысты рәсімдерге белсенді қатысты. Генрих VIII реформациясына келіскендей, Петре енді Папаның билігін қалпына келтіруге және римдік қызмет түрін қайта орнатуға келісті, сондай-ақ Папаның тапсырмасымен келген кардинал Полды қарсы алуда алдыңғы қатарда болды. Оның көптеген шіркеу мүліктері болғандықтан, сэр Уильям жаңа діни билікпен жақсы қарым-қатынаста болуы керек еді; кардинал Пол аббат жерлерін қалпына келтіру туралы тым талапкер болмау туралы нұсқаулармен келді. Мэри оның ұсынған жоспарын мақұлдады. Ұлы шеберлікпен Вильгельм монастырларды жойғаннан кейін алған жерлерін иеленуін растайтын "Растау бұйрығын" алуға қол жеткізді. Папа Павел IV бұл құжатты 1555 жылғы 27 қарашада берді. Бұл бірегей құжат деп саналады. Сонымен қатар, сэр Уильям Генрих VIII-ге салынған айыптаудан босатылды. Оған жерлерін сақтауға рұқсат берілді, бірақ қайырымдылық қорын құруға және Ингатестонның мұқтаж тұрғындарына зейнетақы төлеуге шақырылды, олар монастырлардың таратылуынан кейін өздерінің әдеттегі жәрдемақысызда қалды. Бұл бұйрық - ұзақ құжат, онда сэр Уильям Петре иеленген барлық шіркеу жерлері мен оларға төлеген бағалары тізімделген. Петре королева Мария Лондонға сапарында Ингатестон залында тоқтағанда хатшы болып ант берді; сондай-ақ Уильям Сесил оған мойынсұнуын білдіріп, қолын сүйді, бірақ ол өзінің үлкен әріптесімен бөліскен хатшы лауазымын жоғалтты. Петре Уайттың бүлігі туралы Тауэрдегі Елизавета ханшайымынан жауап алуға тағайындалған кеңесшілердің бірі болды (осы кезде Петре королева үшін шағын күш жинады). Ол Мэридің үйленуін келісуге де көмектесті. Бұл қадам Киелі үй мүлкімен ауыр салмақталған адам үшін дана болды, және оның шеберлігі тез оған Мэри үшін оның әкесі мен бауыры үшін қажет болғантай болуға мүмкіндік берді. Ол испандық Филиппен некелесуді ыстықпен қолдады және көп ұзамай епископ Гардинермен мемлекеттік саясат мәселелері бойынша кеңес алды. Ол 1554 жылдың басында Мэридің үйленуіне кедергі келтіру және Елизаветаны таққа отырғызу мақсатында болған сэр Томас Уайттың көтерілісіне қатысы бар адамдарды табуға белсене атсалысты. Уайтты тұтқындағаннан кейін сэр Джон Борн Тауэрден хат жазып, хатшы Петреге сэр Томас Уайттың леди Елизавета мен оның қызметшісі сэр Уильям Сент-Лоның бұл іске қатысқандарын мойындауға тырысқанын айтады; бірақ сэр Томас Уайт ештеңе мойындамады, ал Елизавета, бір уақытқа қамауға алынса да, аман қалды. 1554 жылдың шілдесінде Филип Англияға келіп, Мэриге үйленді. Келесі жылы Петре сотта болды және шілде айында Девоншир графына хат жазды, онда королеваның өмірінің соңы жақын деп күтілді. 1556 жылға қарай оның табысы 3353 фунт стерлингті құрады, жеке шығындары өте шағын болды; ол Кентербери архиепискапы Николас Воттонға хат жазып, Воттонның өзін Мемлекеттік хатшы ретінде алмастыруын тіледі, өйткені ол денсаулығына байланысты шаршаған. Оның кеңесі бойынша Мария 1557 жылы Поле емес, Вильям Петоға легатиндік билікті беру үшін жіберілген Папаның хабаршысының қонуына тыйым салды; ол Англияға алғашқы орыс елшісін қабылдау үшін жауапты болды. Алайда, жыл соңына қарай, денсаулығы нашарлағандықтан ол хатшылық қызметінен бас тартты. Сэр Уильям Гаррард пен Саймон Лоумен бірге ол Рочестер епископы Морис Гриффиттің өсиетінің орындаушысы болды, ал үшеуі де оның қосылуына қатысты. Осының салдарынан, бұл үшеуі Фрайерс мектебінің құрылуында бастапқы сенімділер ретінде рөл атқарды.
Елизавета I билік еткен кезең
1559 жылы «Жерді бекіту туралы» заңнан кейінгі алғашқы онжылдықта католиктерге кең толеранттылық көрсетілді және олар өз лауазымдарын сақтап қалды, бірақ саны азайып барады. Сэр Уильям да көптеген адамдар сияқты, өзінің орнын сақтау үшін дінін өзгертті, бірақ ол қартайды, қалаған мүлкінің бәріне ие болды, денсаулығы нашарлап, саясат жастық шағындағыдай қызығушылық тудырмады. Елизавета таққа отырған кезде Петре патшайымның тәж кию рәсіміне дейінгі барлық мәселелерді шешуге уәкілдік етілгендердің бірі болды және түрлі мемлекеттік істерде жұмыс істеді, бірақ кеңеске қатысуы сиректеді. 1559 жылғы наурыз айында ол Уильям Сесилге қажет болса сотқа келетінін жазды, бірақ аяғының ауруына байланысты босатуды сұрады. Дегенмен, 1560 жылдың жазында Сесил Шотландияда болғанда ол Сесилдің хатшысының міндетін уақытша атқарды. Бірақ оның алдында әлі де көп жылдық мемлекеттік қызмет күтіп тұрды. Ол сол кезде Ингатестон Холлда көп тұрып, 1561 жылы португалдардың Индиядағы ағылшын саудагерлеріне қойған шектеулер туралы жазды. Петренің соңғы публицистикалық міндеттерінің бірі – 1564–1566 жылдары Ингатестон Холлда Леди Кэтрин Грейге қарау болды. Кэтрин, бақытсыз Леди Джейннің кіші қарындасы, Елизавета патшайымның рұқсатынсыз Гертфорд графына тұрмысқа шықты. Елизавета ашуға іш толды. Оған күтім жасау Уильям Петренің соңғы публицистикалық міндеті болған сияқты: 1566 жылдан бастап ол дерлік зейнетке шығып, қайырымдылық қорына өзін арнады. Ол Сесилге тағы да жазды, қатты ауырғанын, шетелге баруға шамасы жетпейтінін, бірақ қызудан айыққанын және «Ингатестондағы шағын үйіме» зейнетке шығуға ниеттенгенін, себебі таза ауа оған пайдалы болады деп ойлайды.
Мұра қалдыру
Петренің байлығының мол бөлігі қайырымдастыққа жұмсалды; ол Ингатестонда кедейлер үйін салды және Оксфордтағы All Souls' College үшін стипендиялар тағайындады. Ол Челмсфордтағы Король Эдуард VI гимназиясының алғашқы директорларының бірі болды. Ашам оның қамқорлығымен сыйланып, "Osorius de Nobilitate Christiana" еңбегін Петреге арнап, оған ризашылық білдірді. Оның ең маңызды қайырымдылықтары Оксфордтағы Эксетер колледжіне (оның ескесуші қайық тобы бүгінге дейін оның атын алып жүреді) жасалды, бұл оны оның негізін қалаушысы деп санауға негіз береді; ол колледж жарғыларын жаңартты, осылайша оның құрамы кеңейді. Ол өзінің алғашқы білімін алған колледжге деген жылы сезімін жомарт сыйлықтары арқылы көрсетті. 1566 жылы ол Петреан стипендиялары деп аталатын жеті стипендия немесе грант құрды, ал келесі жылы ол өзі немесе оның мұрагерлері Девон, Сомерсет, Дорсет, Оксфорд, Эссекс және Англия корольдігіндегі жерлері мен мүліктері бар басқа округтерден тағайындау үшін тағы бір стипендия құрды. Бұл стипендияларды қаржыландыру үшін ол төрт Оксфордширлік пасторлықты (оған 1376 фунт стерлинг тұрды) және төрт приходты (Кидлингтон, Мертон, Оңтүстік Ньюингтон және Ярнтон) – жылына 91 фунт стерлингтік кіріспен берді. Өсиетімен ол осы мақсатқа тағы 40 фунт стерлинг қосты, оған оның әйелі Леди Петре және ұлы мен мұрагері Джон әрқайсысы тағы 40 фунт стерлингтен қосты. Ол кітаптарды көптеп жинады және Эксетер колледжі кітапханасына көптеген кітаптар сыйлады. Ол сонымен қатар Эксетер епископынан колледж үшін жаңа және тиімді жарғылар мен королевадан колледжтің заңды тұлға болып құрылуына рұқсат беретін жарлық алды. Эксетер колледжінің залындағы оның портретінде «Octo socios cum terries addidit AD 1566 et multos Libros Bibliothecae contulit» деген жазу бар. Оның Эксетерге жасаған жомарттығы, болуы мүмкін, оның қызы Дороти мен күйеуі Николас Уадхамға Оксфордта Уадхам колледжін құру туралы ой салған.
Екінші неке
1542 жылдың наурызына дейін Петре екінші рет Энн Браунға (шамамен 1509 – 10 наурыз 1582) үйленді, ол Джон Тирреллдің (1540 жылы қайтыс болған) жесірі еді. Олардан үш ұл және екі қызы дүниеге келді: Джон Петре, 1-ші Петре бароны (1549–1613), 1570 жылы Мэри Вальдегравке үйленді (2 тамыз 1604 жылы қайтыс болды). Екі ұлы жас кезінде қайтыс болды. Кэтрин Петре, Ворстерширдегі Графтоннан Джон Талботқа үйленді. Томасин Петре, Милкоттан сэр Эдвард Гревиллдің ұлы Лодовик Гревиллге үйленді; олардан сэр Эдвард Гревилл туды.
John Petre, 1st Baron Petre (1549–1613), who 1570 married Mary Waldegrave (died 2 August 1604). Two sons who died young. Katherine Petre, who married John Talbot of Grafton, Worcestershire. Thomasine Petre, who married Lodovick Greville, son of Sir Edward Greville of Milcote; by him she had a son Sir Edward Greville.
Белгілі ұрпақтары
Милдред Мэри Петре, Виктор Брюс әйелі ретінде танымал (1895–1990), 1920-1930 жылдары рекордтарды жаңартқан автокөлік жарыскері, жылдам қайық спортымен айналысушы және ұшқыш.