Кіріспе
RMS Republic – 1903 жылы Белфаст қаласында Harland and Wolff компаниясы салған, 1909 жылы White Star Line компаниясының рейсімен келе жатқанда теңізде қағылысқан бу кемесі. Кеме жаңа Маркони сымсыз телеграфиялық құралмен жабдықталған және CQD дабыл сигналын жіберді, нәтижесінде шамамен 1500 адамның өмірі сақталды. Көптеген бай американдықтар осы кемемен саяхаттағандықтан ол "Миллионерлер кемесі" деп аталды. Кеме "сарай сияқты лайнер" деп сипатталды және White Star Line компаниясының Бостон қызметінің бас кемесі болды. Бұл радио технологиясының арқасында жасалған алғашқы маңызды теңіз құтқару операциясы болды және осы жаңа технологияға бүкіл әлемнің назарын аударды.
RMS Republic was a steam powered ocean liner built in 1903 by Harland and Wolff in Belfast, and lost at sea in a collision in 1909 while sailing for the White Star Line. The ship was equipped with a new Marconi wireless telegraphy transmitter, and issued a CQD distress call, resulting in the saving of around 1,500 lives. Known as the "Millionaires' Ship" because of the number of wealthy Americans who traveled by her, she was described as a "palatial liner" and was the flagship of White Star Line's Boston service. This was the first important marine rescue made possible by radio, and brought worldwide attention to this new technology.
White Star сатып алу
Кеме бастапқыда Ирландияның Белфаст қаласында International Mercantile Marine's Dominion Line (White Star Line компаниясының серік компаниясы) үшін салынған. Ол 1903 жылғы 26 ақпанда суға түсірілді және 1903 жылғы қазанда Ливерпульден Бостонға алғашқы сапарын жасады. Dominion Line компаниясымен екі рет саяхаттағаннан кейін «Колумб» кемесі, сондай-ақ тағы үш Dominion лайнері: «Нью-Англия», , және , Ливерпуль мен Бостон арасындағы жаңа қызмет үшін White Star Line компаниясына сатылды. «Колумбтың» атауы «Республика» деп өзгертілді, White Star компаниясының түсімен (livery) осы атқа ие болған екінші кеме (White Star-дың 1872 жылғы алғашқы кемесі 1889 жылы Holland America Line компаниясына сатылып, «Маасдам» деп аталды), ал оның бұрынғы Dominion лайнерлерінің үш серігі сәйкесінше «Романик», «Канопик» және «Кретик» деп аталды.
"Флорида" кемесімен соқтығысу
1909 жылғы 23 қаңтарда таңертең Нью-Йорк қаласынан Гибралтар және Жерорта теңізі порттарына 742 жолаушы мен экипажбен және капитан Инман Силби (1862–1942) басқаруымен жүргенде, Republic Массачусетс штатының Нантакет аралынан қалың тұманға түсті. Жолаушылардың арасында Джеймс Росс Меллон, оның әйелі Рейчел Хуги Лаример Меллон, олардың қызы Сара Меллон банктік отбасы және отбасы қызметшісі, Джордж Мунсон Кертистің әйелі (Халықаралық күміс компаниясының қазынашысы) Софи Мэнсфилд Кертис, Корденио А. Севанс, профессор Джон М. Коултер әйелі мен балаларымен, генерал Брейтон Айвс, Сент-Луис миллионері Сэмюэл Кэпплз, тарихшы Элис Морс Эрл және Милдред Монтегю, графиня Пазолини болды. Бірінші сыныпта саяхаттап жүргендердің арасында 1915 жылы Cunard лайнерінің қазасына аман қалған Леонард Л. Макмюррей және Батыс Вирджиния сенаторы Генри Г. Дэвистің екі баласы бар келіні Бесси Армстед Дэвис те болды. Кәдімгідей сақтандырып, жылдамдығын сақтап, пароход үнемі сыбызғымен кеме қатынасы жолында өзінің бар екеніне белгі беріп тұрды. Сағат 5:47-де тағы да сыбызғы естіліп, Republic қозғалтқыштарына кері бұрылуға бұйрық берілді, ал руль "қатаң солға" қойылды. Тұманнан Lloyd Italiano лайнері SS Florida пайда болды және Республиканың оң жақтан ортасына шапты, шамамен тік бұрышта. Republic кемесіндегі кабиналарында ұйықтап жатқан екі жолаушы – алкоголь дүкенінің басқарушысы Юджин Линчтің әйелі Мэри және банкир Уильям Дж. Муни қаза тапты, себебі Florida кемесінің мұрты олардың кабинасына кіріп кетті. Юджин Линч ауыр жарақат алып, 26 қаңтарда Бруклиндегі Лонг-Айленд колледжінің ауруханасында қайтыс болды. Florida кемесінде де үш экипаж мүшесі соқтығысудан зардап шегіп қаза тапты. Барлығы 6 адам қаза тапты. Republic кемесіндегі моторлар мен қазандықтар суға толуын бастады, кеме қисайды. Капитан Силби экипажға эвакуация үшін палубада жолаушыларды тыныш ұйымдастыруға жетекшілік етті. Republic жаңа Marconi сымсыз телеграф жүйесімен жабдықталғандықтан, тарихта алғаш рет John R. Binns жіберген CQD апат сигналын берді. Florida Republic кемесіндегілерді құтқаруға келді, ал АҚШ-тың салық қызметі де апат сигналына жауап берді. Жолаушылар екі кеме арасында бөлінді, олардың көп бөлігін Florida алды, бірақ 900 итальяндық иммигранттар бар болғандықтан, кеме қауіпті түрде жүктелді. Капитан J. B. Ranson басқаратын White Star лайнері де CQD шақыруына жауап берді, бірақ тұманның салдарынан Baltic кемесі сол кешке дейін айдап бара жатқан Republic кемесін таба алмады. Оқиға орнына келгеннен кейін, құтқарылған жолаушылар Gresham және Florida кемелерінен Baltic кемесіне ауыстырылды. Florida кемесінің зардап шегуіне байланысты, сол кемедегі иммигранттар да Baltic кемесіне ауыстырылды, бірақ бірінші сыныптағы Republic кемесіндегі жолаушылар ауыстырылғанша күтуге мәжбүр болғандықтан, көтеріліс қаупі туды. Барлығы кемеге отырғаннан кейін, Baltic Нью-Йоркке қарай жүзіп кетті. Republic кемесінің қазасына келген кезде, мұхит лайнерлерінде жолаушылар, офицерлер мен экипаж үшін толық сыйымдылықта құтқару шөлмектері болуы талап етілмеді. Солтүстік Атлантикадағы тығыз жүк жүретін бағытта кем дегенде бір кемеден көмек болады деп күтілді және құтқару шөлмектері барлығын құтқару кемелеріне дейін және барлық адамдар қауіпсіз түрде эвакуацияланғанға дейін ғана қажет болады. Бұл сценарий, RMS Titanic кемесінің қазасынан айырмашылығы, кеме қаза болғанда мінсіз орындалды, ал 6 адам қаза тапқандар соқтығысу кезінде, суға батқанда емес, қаза тапты. Капитан Силби және аз ғана экипаж Republic кемесін құтқаруға тырысу үшін кемеде қалды. Gresham кемесінің экипажы су тасқынын тоқтату үшін соқтығысу төсемдерін қолдануға тырысты, бірақ нәтиже болмады. Осы уақытқа дейін Нью-Йорк және Cunard компаниясынан келген кемелер де келді және Gresham кемесі Republic кемесін сүйреп алуға жасаған сәтсіз әрекетті күтіп тұрды. 24 қаңтарда Republic кемесі кормасымен бірінші болып суға батты; 15,378 тонналық кеме сол кезге дейін суға батқан ең үлкен кеме болды. Барлық қалған экипаж кеме батқанға дейін эвакуацияланды.
Есептелген жүктер
Кейбір мәліметтерде "Республика" кемесі суға батқанда алтын мен басқа да құнды заттарды алып жүргендігі айтылады. Бір мәлімет бойынша, ол АҚШ-тың Ұлы Ақ Флотының жалақысы ретінде пайдаланылатын 250 000 долларлық алтын монеталарды (американдық алтын монеталар) алып бара жатқан. АҚШ Әскери-теңіз флотының монета жөнелтуінен басқа, әртүрлі дереккөздер әлдеқайда үлкен жүк туралы хабарлады – 3 000 000 долларлық АҚШ алтын "қос бүркітшелері" ($20). Олардың ішінде, The Washington Post хабарлағандай, "Үш миллион долларлық алтын монеталар 1909 жылғы қаңтарда Нантакеттен жоғалған "Ақ Жұлдыз" лайнері "Республиканың" шіріген корпусында жатыр. "Республика" кемесі соқтығысу салдарынан зақымданды және жағалау күзетінің "Грешем" кемесімен Нью-Йоркке қарай сүйретіліп бара жатқанда 240 фут тереңдікте суға батып кетті. 1919 жылы құтқаруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды". Бір жылдан кейін тағы да: "1909 жылы [Ақ] Жұлдыз лайнері "Республика" соқтығысу кезінде зақымдалды. Ол қауіпсіз жерге сүйреліп әкелінгенде, 200 футтан астам тереңдікте суға батып кетті. Қазіргі уақытта оның бортындағы 3 000 000 долларды қайтарып алуға жасалған барлық әрекеттер сәтсіз болды". The New York Times газеті хабарлағандай: "1909 жылы Нантакет аймағында жоғалған "White Star Liner Republic" кемесі 3 000 000 долларлық алтын монеталарды (алтын бүркіттер) алып жүрген. Алайда "Республика" 185 [270 фут] тереңдікте жатыр".
Қайта табу
Republic кемесінің қираған қалдықтары 1981 жылы капитан Мартин Байерле табылған. Қираған кеме Нантакет аралынан оңтүстікке шамамен 80 шақырым (50 миль) қашықтықта, судың 82 метр (270 фут) тереңдігінде тік күйде жатыр.