Кіріспе

1988 жылы Лондондағы темір жол апаты

1988 жылдың 12 желтоқсанында таңертең Clapham Junction темір жол апаты болды. Бұл оқиға Лондондағы Clapham Junction темір жол станциясының оңтүстігіне жақын сигналда тоқтаған пойыздың артынан, көптеген жолаушысы бар British Rail пойзының соқтығысуынан туындады, содан кейін қарсы бағытта келе жатқан бос пойызбен жанаса соқтығысты. Соқтығысу салдарынан 35 адам қаза тауып, 484 адам жарақат алды. Апаттың себебі – сымдардың зақымдануынан туындаған сигналдың істен шығуы. Жаңа сымдар орнатылған, бірақ ескі сымдар өз орнында қалды және тиісінше бекітілмеді. Антони Хидденнің төрағалығымен өткен тәуелсіз тергеу, жауапты сигнал беру техникіне оның жұмыс тәсілдерінің дұрыс емес екендігі айтылмағанын және оның жұмысын тәуелсіз адам тексермегенін анықтады. Ол бұл жұмысты қатарынан 13 апта бойы жұмыс істегеннен кейін орындады. Хидден сол кездегі British Rail компаниясының денсаулық пен қауіпсіздік мәдениетін сынады және оның ұсыныстары жұмысты тәуелсіз тексеруді қамтамасыз етуді және кез келген маңызды, қауіпсіздікке қатысты жобаның барлық аспектілеріне жоғары деңгейдегі жоба менеджерінің жауапты болуын қамтамасыз етуді қамтыды. Оқиғаға байланысты денсаулық сақтау және қауіпсіздік заңнамасын бұзғаны үшін British Rail компаниясына 250 000 фунт стерлинг айыппұл салынды.

Тездетулер

1988 жылғы 12 желтоқсанда сағат 07:18-де Лондон Ватерлооға бағытталған, көп адамға толы 12 вагондық пойыз, құрамында 4 вагондық 3033, 3119 және 3005 электрлік пойыз бірлігі болды. Жүргізуші алдындағы сигналдың жасылдан ("жол ашық") қызылға ("қауіп") өзгеретінін байқағанда, пойыз жақындап келе жатқан еді. Сигналда тоқтау мүмкін болмағандықтан, ол пойызды келесі сигналда тоқтатты және желі бойындағы телефон арқылы сигнал диспетчеріне хабарласты. Оған сигналдың жарамды екені айтылды. Сағат 08:10-нан кейін,

Шығындар

Соқтығысу салдарынан 35 адам қаза болып, 69 адам ауыр жарақат алды. Тағы 415 адам жеңіл жарақаттанды. Қаза болғандардың 22-сі Дорсет және Нью-Форест аймақтарынан, соның ішінде Борнмут қаласынан шыққан поезд жүргізушісі Джон Роллс болды.

Төтенше жағдайға қарсы іс-қимыл

Басингстоук пойызының машинисі пойызынан түсіп, жол бойындағы телефонның жанында тұрғанда, соқтығысу салдарынан оның пойзы бірнеше футқа итеріліп алға жылды. Ол телефон аппаратын көтеріп, сигнал берушіге хабарласып, оқиға туралы мәлімдеді және шұғыл көмек шақыруды сұрады. Сигнал беруші дереу өз құзырындағы барлық сигналдарды "қауіп" күйіне ауыстырып, көрші сигналдық посттарға жолда кедергі бар екенін хабарлады. Алайда, ол автоматты сигналдарды басқара алмады және төртінші пойызды тоқтатуға мүмкіндік болмады. Содан кейін ол Clapham Junction станциясының бастығына қоңырау шалып, шұғыл көмек шақыруды өтінді. Соқтығысу нәтижесінде, жолға берілетін қуатты қамтамасыз ететін жоғары кернеулі желі іске қосылды. Жақын орналасқан Рейнс Парк электр басқару орталығының операторы, дөңгелектері бұзылған болуы мүмкін деген күдікке ілігіп, жақын мандағы Уимблдон бағытындағы пойыздардың қалыпты жүрісін қамтамасыз ету үшін қуат беру жүйесін қайта жаңартты. Апат орнына бірінші болып келген, іргелес Эмануэль мектебінің оқушылары мен ұстаздары, қызметтері үшін премьер-министр Маргарет Тэтчер тарапынан мақтау алды. Құтқару жұмыстары қиынға түсті, себебі темір жол тік жарлықтағы орманды беткейдің үстінен өткен, жоғарғы жағында металл қоршау, ал төменгі жағында қабырға орналасқан. Соңғы жараланған адам сағат 13:04-те ауруханаға жеткізілді, ал соңғы дене сағат 15:45-те алынып шығарылды.

Тергеулер

Алғашқы ішкі тергеу көрсетті, сигналдың алдындағы рельс тізбегі толық болғанда, сымның зақымдануы сигналдың қызыл дабыл сигналын көрсетпеуіне себеп болды. Ватерлоо аймағындағы қайта жабдықтау схемасы бойынша жұмыстар жаңа сымдарды орнатуды қамтыды, бірақ ескі сымдар бір жағынан қосылып қалды, ал екінші жағынан бос және оқшауланбаған күйде болды. Тәуелсіз сараптаманы Көлік министрлігінің бақылаушысы Энтони Хидден жүргізді. Оның соңғы есебінде British Rail және жедел жәрдем қызметтерінің жұмыс тәжірибесін өзгертуге қатысты 93 ұсыныс болды. 1978 жылғы British Rail Southern Region есебінде жабдықтың тозуына байланысты 1986 жылға дейін қайта жабдықтау қажеттігі туралы қорытынды жасалды. Дегенмен, 1984 жылы үш рет қате бағытта сигналдың істен шығуы туралы хабарламадан кейін мақұлдау алынды. Қайта жабдықтау жобасы көбірек қызметкерлердің болуын ескере отырып жоспарланған, бірақ қызметкерлер бағдарламаның икемсіз екенін және жұмысты аяқтау үшін үлкен қысым сезінді. Орнату және сынақ демалыс күндері ерікті түрде қосымша жұмыс уақытында жүргізілді, техникалық маман алдыңғы 13 апта бойы күніне жеті күн жұмыс істеді. Сымдарды ауыстыру бірнеше апта бұрын жасалған, бірақ ақаулық тек кеше пайда болды, жабдықтарды жылжытқан кезде бос және оқшауланбаған сым релеге жалған сигнал берді. Жұмысты орындаған сигнал беруші техникалық маман сымды кесіп тастаған жоқ, оқшауламаған және байлап қоймаған, ал оның жұмысы қажетті тәуелсіз бақылаудан және тексеруден өтпеді. Атап айтқанда, сымның алынып тасталмағанын анықтайтын сымдарды санау жүргізілмеді. Оқыту, бағалау, қадағалау және сынақ жеткіліксіз болды, сонымен қатар сигнал берудің істен шығуының тәуекелдерін түсінбеу салдарынан тиімді бақыланбады. Сол кездегі British Rail-дің денсаулық пен қауіпсіздік мәдениетін сынаған Хидден пайдаланылмаған сигнал сымдарын кесіп, оқшаулау қажеттігін және тәуелсіз адаммен тексеру және сынау жоспары болуын ұсынды. Сигнал беруші техникалық мамандар әр бес жыл сайын қайта оқу курстарына қатысуы керек, ал тексерушілер оқытылып, сертификат алуы тиіс. Басқару барлық қызметкерлердің артық жұмыс істемейтінін қамтамасыз етуі керек, сондай-ақ жобаның барлық аспектілеріне жауапты аға жоба менеджері тағайындалуы керек. Қауіпті, қате бағыттағы сигналдың істен шығуы – егер ақаулық пойызға рұқсат етілгеннен тыс жерге өтуіне мүмкіндік берсе – Теміржол инспекциясына хабарлануы керек. Жүргізуші мен сигнал берушіні байланыстыратын кабиналық радиостанциялар, сондай-ақ бес жыл ішінде алынып тасталмайтын қолданыстағы пойздарға адрестік жүйе орнату ұсынылды.

Мұра

British Rail сигнализация жұмыстарына міндетті түрде сынақ жүргізілді және қауіпсіздікке маңызды жұмыстарға қатысатын қызметкерлердің жұмыс уақыты шектелді. Дегенмен, British Rail компаниясына 250 000 фунт стерлинг (1991 жылғы 250 000 фунт стерлинг соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) Денсаулық және қауіпсіздік ережелерін бұзғаны үшін айыппұл салынды. 1974 жылғы заң бойынша адам өлтіруге қатысты қудалау болған жоқ. 1996 жылы бұл соқтығысу Заң комиссиясы адам өлтіру туралы жаңа заңның қабылдануына себеп болған оқиғалардың бірі ретінде келтірілді, нәтижесінде 2007 жылғы Корпоративтік кінәлілік және корпоративтік өлтіру туралы заң қабылданды. Апат болған жерді белгілейтін ескерткіш Спенсер паркі, Баттерсидегі темір жолдың үстіндегі тік жардың жоғарғы жағында орналасқан. Бейсингстоук пойзы ережеге сәйкес, ақаулы сигналдан кейінгі келесі сигналда тоқтады. Теміржол тарихшысы Адриан Воган бұрыс сигналдарды басқарудың ең жақсы тәсілі емес екенін айтады. Егер Бейсингстоук пойзы келесі сигналдан кейінгі сигналға дейін жалғастырса, соқтығысу болмас еді, өйткені Борнмут пойзы апат болған сигналда тоқтаған болар еді. 1999 жылға дейін ереже кітабы өзгертілмеді. 2017 жылы Теміржол апаттарын тергеу басқармасының 2016 жылғы 29 желтоқсандағы ауытқу туралы баяндамасы Клэпхэм тоғысындағы апаттан алынған кейбір сабақтар ұмытылған сияқты екенін көрсетті. Бұл оқиға кезінде пайдасыз болған екі рельс тікелей жолға қауіпті жағдайда қалдырылды және сигнализация жүйесімен анықталмады. Машина жүргізушінің ұшқырлығы ауыр оқиғаның алдын алды. Шамадан тыс жұмыс уақыты, бағытты сынау пойыздарын тоқтату және егжей-тегжейлі жоспарлаудың болмауы оқиғаға ықпал еткен факторлар ретінде анықталды. Бір жылдан кейін Лондон Ватерлоодағы соқтығысу туралы баяндамада да осындай жағдайлар айтылды, онда «1988 жылғы Клэпхэм тоғысындағы апаттан алынған сабақтардың кейбіреулері теміржол индустриясының ұжымдық естелігінен өшіп барады» делінген.