Израиль теңіз күшінің "Дельфин" класты суасты қайықтары

Кіріспе

Израиль теңіз күштерінің су асты кемелері класы
+Dolphin класы

Dolphin класы – Израильде әзірленген және Германияның Киль қаласындағы Howaldtswerke Deutsche Werft (HDW) компаниясымен Израиль теңіз күштері үшін салынған дизель-электрлік су асты кемелері. Кластың алғашқы кемелері экспортқа ғана арналған неміс 209 класты су асты кемелерінің негізінде жасалған, бірақ модификацияланып, кеңейтілген. Dolphin 1 класы ұзындығы және суыру қабілеті бойынша Германия теңіз күштерінің 212 типті кемелерінен сәл үлкен. Ауадан тәуелсіз қозғалтқышпен (AIP) жабдықталған үш жаңа кеме су астындағы төзімділік жағынан 212 типті кемелерге ұқсас, бірақ ұзындығы артық, су астындағы салмағы шамамен 500 тоннаға ауыр және 212 немесе 214 типтеріне қарағанда үлкен экипажға ие. Dolphin 2 класындағы су асты кемелері – Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Германияда салынған ең ірі кемелер және Израиль қорғаныс күштеріндегі ең қымбат бірлік техника. Dolphin класы 1970 жылдардың соңынан бері Израиль теңіз күштерінде қызмет еткен ескірген кемелерді алмастырды. Әрбір Dolphin класты су асты кемесі 16 торпеда мен Popeye Turbo су асты кемесінен зымырандарды ұшыруға қабілетті. Зымырандардың ұшу қашықтығы кем дегенде және олардың 200 килотонналық ядролық оқ-дәрімен, ішінде 200 килотоннаға дейін плутониймен жабдықталғанына кеңінен сенеді. Егер бұл рас болса, Израиль теңізден ядролық соққы беруге қабілетті болады. Кластың алғашқы партиясы – үш Dolphin I су асты кемесі – 2031 жылдан бастап жаңа Dakar класты су асты кемелерімен алмастырылады.

Тарих

Алғаш рет 1989 жылдың шілдесінде бюджеттелген және 1990 жылдың қаңтарында тапсырыс берілген, қараша айына дейін су асты кемелеріне берілген тапсырыс күшін жойды. Бұл, 1991 жылғы Перс шығанағы соғысына дейін көршілес Кувейттің ирактық басқыншылығы мен аннексиясына жауап ретінде Израильге қатысты Ирактың қауіп-қорқытуларына қарсы тұру мақсатында бюджетті қайта бөлуге байланысты болды. Бірінші екі кемеге (Dolphin және Leviathan) қаржыландыруды Германия үкіметі құрылыс бағдарламасын қайта іске қосу үшін толық мөлшерде субсидиялады, ал үшіншісіне (Tekumah) 50% субсидия берілді. Бірінші Перс шығанағы соғысы кезінде неміс фирмаларының Иракқа баллистикалық зымырандар мен химиялық қару бағдарламаларын жаңғыртуға көмектескені анықталды. Бұл, 1987 жылы Батыс Германия қосылған зымыран технологиясын бақылау режимінің хаттамаларын бұзумен байланысты, себебі Германияның кеден органдарының бақылауы жеткіліксіз болды. Бұл жетілдірілген зымырандар Израиль қалаларын алғаш рет Ирактың нысана аумағына енгізді, ал Ирактың қару-жарақ зерттеу бағдарламасына қаруланған горчичный және нервтік газдарды жасау үшін қажетті зауыттар мен жабдықтар кірді. Перс шығанағы соғысында тікелей қатыспағанына қарамастан, Израиль қалалары осы жаңартылған ирак зымырандарымен бомбаланды. Израильге соғыс салдарынан келген зиянды және экономикалық шығындарды өтеу мақсатында, сондай-ақ Германияның кеме жасаушылық орындарын суық соғыстан кейінгі қорғаныс шығындарының төмендеуі кезінде маңызды жобалармен айналыстыру үшін Германия канцлері Гельмут Коль неміс өнеркәсібіне көмек пакетін бекітті, оның ішінде екі Dolphin класындағы су асты кемесінің құрылысы да бар. "Dolphin" және "Leviathan" аттары зейнеткерлікке шыққан британдық T класындағы екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің Израиль су асты кемелерінен алынған, ал үшінші кеме "Tekumah" (аудармасы: "Жаңару") – 1968 жылы Жерорта теңізінде барлық Израиль экипажымен бірге жоғалған T класындағы үшінші Израиль кемесінің құрметіне аталды. Жаңа кемелердің аттары бұрынғы S класындағы су асты кемелердің аттарынан алынған, олардың өзі де ескі ізраилдық S класындағы су асты кемелерінің құрметіне аталған.

Қосымша сатып алу

2006 жылы Израиль ThyssenKrupp компаниясымен, оның HDW еншілес компаниясы арқылы, екі қосымша су асты кемесін сатып алу туралы келісімге келді. Екі су асты кемесінің жалпы құны шамамен 1,3 миллиард еуроны құрады, оның үштен бір бөлігі Германия тарапынан субсидияланды. Бірақ 2011 жылы Израиль тағы бір "Дельфин" класындағы су асты кемесін тапсырыс берді, оның құны 1 миллиард АҚШ доллары болды деп хабарланды. Дегенмен, 2011 жылдың шілдесінде Германияның қорғаныс министрі Томас де Майзиер мен Израильдің премьер-министрі Биньямин Нетаньяху және қорғаныс министрі Эхуд Барактың кездесуі барысында, алтыншы су асты кемесінің 500-700 миллион АҚШ доллары тұратын құнының 135 миллион еуросын субсидиялау туралы келісімге қол жеткізілді. 2016 жылы Rafael Advanced Defense Systems компаниясы жасаған жаңа сонар жүйесінің соңғы екі жылда барлық "Дельфин" су асты кемелеріне орнатыла бастағаны белгілі болды. Израильдің сонар жүйесі "Дельфин" су асты кемелеріне берген жаңа мүмкіндіктердің қатарында, аз шу шығаратын кемелерді анықтау да бар. Сонар жүйелерінде қолданылатын алгоритмдер, жүйелердің жұмыс радиусын бұзатын көптеген шуларды елемеуге және өте қашықтағы дыбыстарды анықтауға мүмкіндік береді. 2016 жылдың соңында ThyssenKrupp компаниясымен үш қосымша су асты кемесін сатып алу бойынша келіссөздер жүргізіліп жатқаны туралы ақпарат тарады. Өзінің қызметі кезінде осы сатып алуға қарсы болған бұрынғы қорғаныс министрі Моше Яалон, Бас прокурор Авихай Мандельблитті премьер-министр Беньямин Нетаньяхудың жеке адвокаты Дэвид Шимронның ThyssenKrupp компаниясын Израильде өкілдік ететін Miki Ganor кеңсесіне жұмысқа орналасуына байланысты келіссөздерді тергеуге шақырды. 2016 жылдың 23 қарашасында А.Г. Мандельблит мемлекеттік прокурорға осы іс бойынша тергеуді бастауды тапсырды. 2021 жылдың шілдесінде, жаңа үкімет билікке келгеннен кейін, Нетаньяху үкіметінің орнына, жаңа қорғаныс министрі М. Гантц және М. Саар 3000-шы су асты кемесін сатып алу ісі бойынша мемлекеттік тергеуді бастау үшін ресми процедураны іске қосты, «Осы мәселенің барлық жақтарын зерттейтін ресми тергеу комиссиясы қазіргі уақытта қажет» деді. Алайда, үкіметтің су асты кемесін сатып алу жөніндегі тергеуі ThyssenKrupp компаниясымен қосымша мүмкіндіктері бар жаңа су асты кемелерін сатып алу бойынша келіссөздер жалғасып жатқандықтан және оның құны 2,4 миллиард еуроға жететіні болжанып отырғандықтан кейінге шегерілді. 2017 жылдың қазанында Израиль мен Германия Израиль теңіз күштеріне 2027 жылдан бастап жеткізілетін тағы үш "Дельфин" класындағы су асты кемесін сатып алу туралы келісім-шартқа қол қойғанын растады. Келісімге 2022 жылдың қаңтарында ресми түрде қол қойылды, ал алғашқы су асты кемесінің жеткізілуі тоғыз жылға жоспарланған. Бұл су асты кемелері 30 жылға жуық уақыттан бері пайдаланылып келе жатқан сыныптың алғашқы үш су асты кемесінің орнын басады. Германия су асты кемелерін құрастыруға және жабдықтауға қатысқан неміс компанияларына сатып алу құнының үштен бір бөлігін құрайтын өнеркәсіптік субсидиялар береді.

In 2006 Israel signed a contract with ThyssenKrupp to purchase two additional submarines from its HDW subsidiary. The two submarines cost, overall, around €1.3 billion, of up to one third was subsidized by Germany. Yet in 2011, Israel ordered a sixth Dolphin class submarine, for which it was reported to pay the unsubsidized cost of US$1 billion. However, in July 2011, during a meeting between German Defense Minister Thomas de Maizière and Israeli Prime Minister Binyamin Netanyahu and Defense minister Ehud Barak, an agreement was reached to subsidize €135 million of the US$500–700 million cost of the sixth submarine. In 2016, it was revealed that a new sonar developed by Rafael Advanced Defense Systems had begun to be fitted on all Dolphin submarines in the last two years. The new capabilities provided to the Dolphin submarines by the Israeli sonar also include detection of vessels with a low noise signature. The algorithms used in the sonar systems enable it to ignore many of the noises that can disrupt the range of the systems' activity, while detecting very distant noises. In late 2016 reports emerged of negotiations for the purchase of three additional ThyssenKrupp built submarines. The former Defense Minister Moshe Ya’alon, who opposed the acquisition during his tenure, called for the Attorney General Avichai Mandelblit to investigate the negotiations which included Prime Minister Benjamin Netanyahu's personal attorney David Shimron for work while on retainer to the offices of Miki Ganor which represents ThyssenKrupp in Israel. As of 23 November 2016 A. G. Mandelblit has decided to ask the state prosecutor to move forward with an investigation into the case. In July 2021 with the newly formed government in power and the Netanyahu lead government out of power MK Gantz the new Defense Minister as well as MK Sa'ar began an official process into initiating a state investigation into the case 3000 submarine procurement case saying "An official inquiry committee that will investigate all aspects of the affair is the need of the hour". However, the government's submarine procurement investigation has been delayed as the ThyssenKrupp negotiations for the purchase of new submarines with additional capabilities is ongoing and likely to cost €2.4B. In October 2017, Israel and Germany confirmed that they finalised a memorandum of understanding covering the Israeli Navy's purchase of three more Dolphin class submarines to be delivered starting in 2027. The deal was formally signed in January 2022 with the then envisaged delivery of the first boat occurring within nine years. These boats will replace the first three of the class which by then will be about 30 years old. Germany will provide industrial subsidies to German companies building and outfitting the submarines covering a third of purchase costs.

Қару-жарақ пен жүйелер

Әрбір су асты кемесі 6 торпеда түтігімен және 4 торпеда түтігімен жабдықталған. Кейіктер Atlas Elektronik DM2A3 торпедаларымен қаруланды, олар сым арқылы басқарылатын белсенді бағыттағыш жүйелерді пайдаланады. Израиль сондай-ақ DM2A4 торпедасын сатып алды, ол DM2A3 торпедасының жаңартылған нұсқасы болып табылады, электрмен жұмыс істейді, оптикалық талшық байланысымен жабдықталған, қарсы шараларға төзімді сигнал өңдеу және миссиялық логикаға ие. Су асты арнайы операциялар тобын орналастыру үшін ылғал және құрғақ бөлімдер орнатылған. Jane's Defence Weekly журналы "Делфин" класындағы су асты кемелерінің ядролық қарумен жабдықталғанын, бұл Израильге теңізден соққы беру қабілетін ұсынатынын хабарлайды. Америкалық ғалымдар федерациясы және GlobalSecurity.org төрт үлкен торпеда түтігі Израильде жасалған ядролық қаруланған Popeye Turbo қанатты зымыранын (Popeye ұзақ қашықтықтағы зымыраның түрі) іске қосуға қабілетті екенін мәлімдеді, ал АҚШ Әскери-теңіз күштері Үнді мұхитында ізраилдік су асты кемесінен ұшырылған қанатты зымыраның сынағын тіркеді. "Делфин" класы STN Atlas Elektronik ұсынған ISUS 90 1 TCS қаруды басқару жүйесін қолданады, ол автоматты сенсорларды басқару, атыс жүргізуді бақылау, навигация және операцияларды жүзеге асыру үшін арналған. Орнатылған радарлық ескерту қабылдағышы – 4CH(V)2 Timnex электрондық қолдау жүйесі, ол 5 ГГц-ден 20 ГГц-ге дейінгі жиілік диапазондарын сканерлейді және радарлық нысандарды 5-тен 10 градусқа дейінгі бұрыштық дәлдікпен анықтай алады (жиілікке байланысты). Жер бетіндегі іздеу радары I диапазонында жұмыс істейтін Elta құрылғысы. Сонар жиынтығына кеме корпусына орнатылған Atlas Elektronik CSU 90 белсенді және пассивті іздеу және шабуыл сонары кіреді. PRS 3 пассивті қашықтық өлшеу сонарын да Atlas Elektronik ұсынады, ал бүйірлік массив FAS 3 пассивті іздеу сонары болып табылады. Дизайнның ерекшелігі – корпустың призмалық қимасы және кеме корпусынан тікелей шығуы, бұл қайықтың жасырындығын арттырады. Кеме мен ішкі жабдықтар магниттік емес материалдардан жасалған, бұл оның магниттің әсеріне ілігіп немесе магниттік теңіз миналарын іске қосу ықтималдығын азайтады. Су асты кемелерінде екі Kollmorgen перископы бар. "Делфин" кемелері MTU Friedrichshafen (қазір Tognum) компаниясы жасаған үш V 16 396 SE 84 дизельдік қозғалтқыштарымен жабдықталған, олар тұрақты қуатты қамтамасыз етеді. Су асты кемелері үш Siemens 750 кВт генераторымен және бір білікпен қозғалтатын Siemens 2,85 МВт тұрақты қуатты электрмоторымен жабдықталған. Ылғалдандырылған жылдамдық және шнорхельмен жүзу жылдамдығын қамтамасыз ететін қозғалтқыш жүйесі. Корпус су астында жүзуге және су астында жүзуге арналған ең жоғары дозасы бар. Олар 30 күнге дейін толықтырылмастан станцияда қалуға арналған. Бірақ бір "Делфин" кластық кемесі 2009 жылдың маусым айында Эйлат теңіз базасына қысқа уақытқа тоқтаған, жаттығулар үшін Қызыл теңізге жіберілді, бұл Израиль БАҚ-ы Иранға ескерту ретінде түсіндірді. 2009 жылы Израильдің "Хаарец" газеті Израильдің қорғаныс шенеунігіне сілтеме жасап, Эйлаттың өте кішкентай теңіз станциясы стратегиялық тұрғыдан "Делфин" кластық кемелерді орналастыруға жарамсыз екенін хабарлады, әсіресе Тиран бұғазының тар кіреберісін атап өтті, ол Сауд Арабиясы және демилитаризацияланған Мысыр Синайы сияқты әлеуетті қарсыластар бақылауында. Эйлат – Мысыр мен Иордания арасындағы жағалау жолағы. The London Sunday Times газетінің хабарлауынша, 2010 жылдың мамыр айында Израиль теңіз күштері Сириядан Ливанға баллистикалық зымырандар тасымалданғаны туралы хабарларға жауап ретінде ядролық SLCM-мен жабдықталған кем дегенде бір су асты кемесін сол жерде тұрақты түрде қалдыруға шешім қабылдады. 1956 және 1967 жылдары Суэц каналы арқылы өтуге тыйым салынды және Тиран бұғазы блокадаланды, нәтижесінде Израиль екі рет Синайды басып алып, блокаданы бұзды. Мысыр-Израиль бейбіт шарты Суэц каналы арқылы Израиль кемелерінің еркін өтуіне және Тиран бұғазы мен Акаба шығанағын халықаралық су жолдары ретінде мойындауға мүмкіндік береді. Егер Қызыл теңізде немесе Үнді мұхитында база болмаса, басқа елдер жақын маңдағы достық базалар болмаған кезде су асты кемелерін қайта жабдықтау, қайта жарақтандыру және су асты кемелерін қайта жабдықтау үшін су асты кемелерін тендерлеу кемелерін пайдаланды. Суданның екі қайшы ақпарат құралының хабарлауынша, 2011 жылдың қараша немесе желтоқсан айында Газаға бағытталған қару-жарақ контрабандашыларына қарсы ізраилдік екі әуе шабуылы Судан жағалауында ізраилдік су асты кемелерінің қызметімен бірге болды. Судан үкіметі соққы болмағанын мәлімдеді. 2012 жылдың ақпан айында Ynet, ізраилдік газет Yediot Achronot-тың онлайн нұсқасы, қауіпсіздік себептерімен су асты кемелер қызметіне екі азаматтығы бар немесе Израильден басқа азаматтығы бар үміткерлердің, Израильде көптеген иммигранттардың (олимдер) арасында кең таралған құбылыс, басқа барлық азаматтықтарынан ресми түрде бас тартуы керек екенін хабарлады. Israel National News және The Jerusalem Post газеттері 2013 жылдың 14 шілдесінде, сол күні Лондонның Sunday Times газеті жариялаған мәліметке сілтеме жасап, 5 шілдеде Сирияның Латакия портына жасалған ізраилдік зымыран шабуылы, бұрын CNN-де Израиль Әскери-әуе күштерінің шабуылы ретінде хабарланған, АҚШ-пен келісім бойынша жасалғанын және "Делфин" кластық су асты кемесінен ұзақ қашықтықтағы зымырандар ұшырылғанын хабарлады. Шабуыл жаңадан түсірілген ресейлік Yakhont ұзақ қашықтықтағы, жоғары өнімділікке ие кемеге қарсы зымырандар мен олармен байланысты радарларға бағытталған. 2020 жылдың желтоқсан айында Израильдің ӘҚД су асты кемесі Қызыл теңіз бен Парсы шығанағына, қараша айындағы Мохсен Факхризаде, ірі ирандық ядролық ғалымының қазасына жауап ретінде, мүмкін жауап беруге дайындықпен жол тартты.

Each submarine is fitted with 6 × torpedo tubes, and 4 × torpedo tubes. The boats were first armed with Atlas Elektronik DM2A3 torpedoes using wire guided active homing to deliver a warhead at a maximum speed of to a target over away, in passive homing mode a speed of and a range up to is possible. Israel has also procured the more advanced DM2A4 torpedo, successor to their DM2A3s, which are electrically propelled, equipped with fiber optic communications and has countermeasure resistant signals processing and mission logic. A wet and dry compartment is installed for deploying underwater special operations teams. Jane's Defence Weekly reports that the Dolphin class submarines are believed to be nuclear armed, offering Israel a sea based, second strike capability. The Federation of American Scientists and GlobalSecurity. org report that the four larger torpedo tubes are capable of launching Israeli built nuclear armed Popeye Turbo cruise missiles (a variant of the Popeye standoff missile), and the U. S. Navy recorded an Israeli submarine launched cruise missile test in the Indian Ocean ranging
The Dolphin class uses the ISUS 90 1 TCS weapon control system supplied by STN Atlas Elektronik, for automatic sensor management, fire control, navigation, and operations. The installed radar warning receiver is a 4CH(V)2 Timnex electronic support measures system, scanning from 5GHz to 20GHz frequency bands and able to pinpoint radar sites with accuracy between 5 and 10 degrees of angle (depending on frequency). The surface search radar is an Elta unit operating on I band. The sonar suite includes the advanced Atlas Elektronik CSU 90 hull mounted passive and active search and attack sonar. The PRS 3 passive ranging sonar is also supplied by Atlas Elektronik, the flank array is a FAS 3 passive search sonar. A notable design feature is the prismatic hull cross section and smoothly faired transitions from the hull to the sail, improving the boat's stealth characteristics. The ship and internal features are constructed of nonmagnetic materials, significantly reducing the chances of it being detected by magnetometers or setting off magnetic naval mines. The submarines have two Kollmorgen periscopes. The Dolphins are equipped with three V 16 396 SE 84 diesel engines built by MTU Friedrichshafen (now Tognum), developing sustained power. The submarines are equipped with three Siemens 750kW alternators, and a Siemens 2.85MW sustained power motor driving a single shaft. The propulsion system provides a speed of submerged and a snorkeling speed of The hull is rated for dives up to The maximum unrefuelled range is traveling on the surface at and over at submerged; they are designed to remain unsupplied for up to 30 days on station. although one Dolphin class was sent to the Red Sea for exercises, briefly docking at the naval base of Eilat in June 2009, which Israeli media interpreted as a warning to Iran. In 2009 the Israeli newspaper Haaretz, quoting an Israeli defence official, reported that the very small Eilat naval station is unsuited strategically to base the Dolphin class boats, specifically noting the tight entrance of the Gulf of Aqaba at the Straits of Tiran as one held by potential adversaries including Saudi Arabia on the east and the demilitarized Egyptian Sinai to the west. Eilat is a strip of coast between Egypt and Jordan. According to The London Sunday Times, the Israeli Navy decided in May 2010 to keep at least one submarine equipped with nuclear tipped SLCM there permanently as a deterrent in response to rumored ballistic missiles moved from Syria to Lebanon. Denied crossing at the Suez Canal and blockade of the Straits of Tiran occurred in both in 1956 and 1967 leading to Israel twice seizing the Sinai to break the blockade. The Egypt–Israel peace treaty allows for the free passage of Israeli vessels through the Suez Canal, and recognizes the Strait of Tiran and the Gulf of Aqaba as international waterways. Even if a Red Sea or Indian Ocean base is unavailable other nations have used submarine tenders, ships that resupply, rearm, and refuel submarines at sea, when nearby friendly bases are unavailable. According to two contradictory Sudanese media reports, in November or December 2011 two Israeli air raids against Gaza bound weapon smugglers in Sudan were accompanied by Israeli submarine activity off the Sudanese coast. The Sudanese government claims no strikes took place. In February 2012, Ynet, the online version of the Israeli newspaper Yediot Achronot, reported that for security reasons applicants for the submarine service with dual citizenship or citizenship in addition to Israeli, which is common in Israel with a relatively high percentage of olim (immigrants), must officially renounce all other citizenships to be accepted into the training program. Israel National News and the Jerusalem Post both had articles on Sunday, July 14, 2013, which quote that day's London Sunday Times saying that the July 5 Israeli missile strike against the Syrian port of Latakia, previously reported by CNN as an Israel Air Force strike, was made in coordination with the United States, and long range missiles were launched from a Dolphin class submarine. The attack targeted newly unloaded Russian made Yakhont long range high performance anti ship missiles and associated radars. In December, 2020, an IDF submarine transited the Suez Canal and the Red Sea, en route to the Persian Gulf in possible preparation for any Iranian retaliation over the November assassination of a senior Iranian nuclear scientist, Mohsen Fakhrizadeh.

INS Drakon туралы болжамдар

Неміс немесе Израиль үкіметтері растамаса да, «Дракон» бұрынғы кемелерінен ұзын болады және тік ұшыру жүйесі (VLS) сияқты жаңа қару-жарақ мүмкіндіктеріне ие болуы мүмкін деп күдіктелді. Бас мердігер ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) компаниясы жариялаған суреттерде кеме үлкеніп, корпусының пішіні өзгергені байқалады. TKMS «Дакарды» «Израиль теңіз күшінің операциялық талаптарын қанағаттандыруға арналған толығымен жаңа жоба» деп сипаттады.

Кеме судан шығарылып, 2023 жылдың тамызында қайта іске қосылды. Қайта іске қосылған кезде түсірілген суреттерде, егер кемеге орнатылса, тік ұшыру зымырандарына арналған шахталарды орналастыруға болатын әлдеқайда үлкен желкені анық көрінеді. Матус Смутни жасаған талдауға сәйкес, желкенде «ұшқышсыз су асты аппараттары (UUV), әуе дрондары және/немесе басқа да арнайы операциялар мен барлау жабдықтарын шығаруға арналған арнайы бөлім болуы мүмкін. Жаңа желкендер болашақ «Дакар» класында қолданылатын технологияның прототипі болуы да мүмкін».