Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Херрнхут (сорб тілінде: Охранoв) – Германияның Саксония жеріндегі Горлиц ауданындағы Жоғарғы Лужица қаласы. Ол 1722 жылы Николас Людвиг, Зинзендорф графы құрған Моравия шіркеуінің қауымымен әйгілі.
Herrnhut (Sorbian: Ochranow; ) is an Upper Lusatian town in the Görlitz district in Saxony, Germany, known for the community of the Moravian Church established by Nicolas Ludwig, Count von Zinzendorf, in 1722.
География
Ол тарихи Жоғарғы Лузатия аймағында, Bundesstraße 178 тас жолында және Zittau–Löbau теміржол желісінде орналасқан. Херрнхут Лёбаудың оңтүстік-шығысына қарай, Зиттаудың солтүстік-батысына қарай және аудан орталығы Гёрлицтің оңтүстік-батысына қарай орналасқан. Бұл муниципалитет, басқа муниципалитеттермен қатар, Одервицпен шектеседі.
It is located in the historic Upper Lusatia region, on the road Bundesstraße 178, and on the Zittau–Löbau railway line. Herrnhut is about south east of Löbau, north west of Zittau, and south west of the district capital Görlitz. The municipality borders on, among other municipalities, Oderwitz.
Тарих
Гернхут 18 ғасырдың басында Моравия маркграфтығынан келген, бауырлар бірлігінің неміс тілінде сөйлейтін мүшелерімен құрылды. Бауырлар бірлігі 1415 жылы Констанц соборында реформатор Ян Гус өртелісінен кейін пайда болды. 18 ғасырда олар Габсбург билеушілерінің Богемия жерінде енгізген қатаң қарсы реформация шараларына тап болды. 1722 жылдан бастап босқындар Прага тыныштығынан (1635 жылдан) бері Саксония сайлаушыларының билігінде болған Жоғарғы Лузатияға келді. Олардың жетекшісі, моравиялық миссионер Кристиан Дэвидпен кездескеннен кейін, неміс ақсүйегі граф Николаус Людвиг фон Зинзендорф (1700–1760 жж.) оларды өзінің кең Бертельсдорф иелігіне қоныстануға шақырды. Ұзақ өтпей Дэвид Гернхут болып аталатын жерде алғашқы үйді салды. "Хернхут" – "Иемнің күзетуі" немесе "Иемнің қорғауы" деген мағынаны білдіреді. Зинзендорфтың өзі 1725–1727 жылдары мұнда жаңа резиденция салдырды. Гернхуттан қауым Берлинге жақын Риксдорфқа, Бюдинген маңындағы бұрынғы Мариенборн монастырына, Хернхагқа, Норденге, Пауловицкеге (1771–1772 жж.) тарады. Әлемнің түкпір-түкпірінде көптеген еншілес шіркеулер құрылды. 1732 жылы Гернхуттан ұйымдастырылған протестант миссионерлік қозғалысы басталды, сол кезде 2 богемиялық бауырлас Данияның Батыс Индиясына барды, ал кейін басқалары Гренландияға аттанды. Солтүстік Америкадағы алғашқы миссионерлік жұмыс 1735 жылы Джорджия штатының Саванна қаласында басталды. 1738 жылы Оңтүстік Африкада Генадендал миссионерлік станциясы құрылды. Даниядағы Кристиансфельд 1771 жылы одан кейін пайда болды. Гернхут протестантизм тарихында, сондай-ақ христиандықтың жалпы тарихында маңызды орынға ие. Зинзендорфтың қауымы Джон Уэслиге методизм құруға ықпал етті және 300 миллионнан астам адамды қамтитын, кең ауқымды конфессияаралық қозғалыс – евангелизмнің өркендеуіне септігін тигізді.
Herrnhut proper was founded in the early 18th century by German speaking members of the Unity of the Brethren, religious refugees from Margraviate of Moravia. The Unity of the Brethren arose after the reformer Jan Hus had been burnt at the stake during the Council of Constance in 1415. In the 18th century, they had to face the stern Counter Reformation measures enacted in the Lands of the Bohemian Crown by the Habsburg rulers. From 1722 refugees came to Upper Lusatia, held by the Electors of Saxony since the Peace of Prague (1635). After meeting with their leader Christian David, a Moravian missionary, the German nobleman Count Nikolaus Ludwig von Zinzendorf (1700–1760) invited them to settle on his extended Berthelsdorf estates. Shortly afterward, David built the first home in what was to become Herrnhut. Herrn Hut means the Lord's watchful care or the Lord's protection. Zinzendorf himself had a new residence erected here in 1725–1727). From Herrnhut the community spread to Rixdorf near Berlin, the former Marienborn monastery near Büdingen, to Herrnhaag, to Norden, to Pawlowitzke (1771–1772). Numerous daughter churches arose all over the world. The first organized Protestant missionary movement began from Herrnhut in 1732, when 2 Bohemian Brethren went to the Danish West Indies, and then others went also to Greenland. The first North American mission work began in Savannah, Georgia in 1735. In 1738, the missionary station of Genadendal was founded in South Africa. Christiansfeld in Denmark followed in 1771. Herrnhut holds a prominent place in the history of Protestantism, as well as the broader history of Christianity. Zinzendorf's community influenced John Wesley in creating Methodism and it contributed to the rise of Evangelicalism, a broad interdenominational movement of more than 300 million people all over the globe.
Елтаңба
Герб көк және ақ түсті, онда қаланың үстіндегі Хутберг төбесіндегі Алтан мұнарасы бейнеленген. Хутберг төбесінің ("Қарауыл төбесі") аты 1722 жылы Зинзендорф иелігінде осы жер аударылғандар құрған Моравия қонысының атын ұсынды. "Херн-Хут" дегені "Раббының қамқорлығы" дегенді білдіреді.
The Herrnhut coat of arms is blue and white, showing the tower of the Altan (the lookout tower) atop the Hutberg hill above the city. The name of Hutberg hill ("Hill of Watching") suggested the name of the Moravian settlement founded by these exiles on the Zinzendorf estate in 1722. Herrn Hut means "the Lord's Watchful care".
Мәдениет
Хернхутта шіркеу және екі мұражай бар, оның ішінде жергілікті тарих мұражайы. Бұл – дүниежүзілік Моравия шіркеуінің, Unitas Fratrum орталығы, неміс тілінде Brüder Unität немесе Brüdergemeine деп аталады. Көптеген еуропалық тілдерде Моравия шіркеуінің қозғалысы тікелей Хернхуттан кейін аталған, мысалы, эстон тілінде hernhuutlus, фин тілінде herrnhutilaisuus, латыш тілінде hernhūtieši, ал норвег және швед тілдерінде herrnhutismen. Бұрынғы Хернхут теміржол станциясы қолданыстан шығарылған Zittau–Löbau теміржол желісіндегі ғимаратқа айналдырылды.
Herrnhut has a church and two museums, including a museum of local history. It is the center of the worldwide Moravian Church, the Unitas Fratrum, in German Brüder Unität or Brüdergemeine. Many European languages have named the Moravian Church movement directly after Herrnhut, for example hernhuutlus in Estonian, herrnhutilaisuus in Finnish, hernhūtieši in Latvian and herrnhutismen in both Norwegian and Swedish. The former Herrnhut train station on the decommissioned railway line Zittau–Löbau has been turned into an art gallery.
Экономика
Оның экономикасы шіркеу басқаруына, білім беруге, туризмге және өндіріске негізделген, соның ішінде 25 қырлы жұлдыз, ол әдетте Рождество маусымында терезелерде және жабдықтарда ілінеді, және ол 150 жылдан бері жасалып келеді. Ол Моравия жұлдызы немесе Моравия Адвент жұлдызы (Herrnhuter Adventsstern немесе жай ғана Herrnhuter Stern) деп аталады. Гернхуттан бастап, Моравия жұлдызының әшекейі Еуропа мен Америкаға тарады.
Its economy is based on church administration, education, tourism and manufacturing, including a 25 pointed star that is often hung in windows and on porches during the Christmas season, which has been produced for over 150 years. It is called the Moravian star or Moravian Advent star (Herrnhuter Adventsstern or simply Herrnhuter Stern). From Herrnhut, the Moravian star decoration has spread across Europe and America.