Кіріспе

Б.з.б. 3 ғасырдағы грек инженері, физигі және жазушысы Филон Византиялық (, Phílōn ho Byzántios, шамамен б.з.б. 280 – шамамен б.з.б. 220), сонымен қатар Филон Механикус (латынша "Инженер Филон" деген мағынада) деп те белгілі. Ол механика саласындағы грек инженері, физигі және жазушысы болған және б.з.б. 3 ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген. Филон Византия қаласынан болса да, өмірінің көп бөлігін Египеттің Александрия қаласында өткізді. Ол Ктезибийден кіші болған болу керек, бірақ кейбір деректер оны бір ғасыр бұрынғы адам деп көрсетеді.

Құралдар

Соңғы зерттеулерге сәйкес, Филонның «Пневматика» еңбегінің бұған дейін араб тілінен кейінірек қосылған деп есептелген бөлігінде тарихтағы су диірменінің алғашқы сипаттамасы кездеседі, бұл өнертабысты гректер б.з.д. III ғасырының ортасында жасағанын көрсетеді. Филонның еңбектерінде сонымен қатар шынжырлы жетекті қайталайтын арбалеттің ең көне қолданылуы туралы мәлімет бар. Екі жалпақ тізбектелген шынжыр дөңгелекке жалғастырылып, оны солға және оңға айналдыру арқылы машинаның жебелерін қоймасы азайғанша автоматты түрде атып шығаратын. Филон сондай-ақ, кез келген бағытта бұрылғанда да сияны төгіп таратпайтын, сегіз қырлы сия қабын – «гимбал» деп аталатын құрылғыны алғаш сипаттаған. Бұл қаламды орталықта концентрлі металл сақиналарға орнату арқылы жасалған, сақиналар қаламның қозғалысына қарамастан, өз орнында тұратын. «Пневматика» (31-тарау) еңбегінде Филон ең ерте белгілі тоқтату механизмін – жуыну тұғырлығының бөлігі ретінде сипаттаған. Ол сонымен қатар термоскопты (немесе Филон термометрін) – термометрдің алғашқы нұсқасын жасағанмен де атақталған.

Математика

Филон математика саласында текше көлемін екі есе арттыру мәселесін қарастырды. Көлемді екі еселендіру келесі мәселеге байланысты болды: берілген бір катапультадан екі есе салмағы ауыр снаряд атуға қабілетті екінші катапультаны құрастыру. Оның шешімі – тіктөртбұрышты гипербола мен шеңбердің қиылысу нүктесін табу болды, бұл шешім бірнеше ғасырдан кейін Александриялық Герон ұсынған шешімге ұқсас.

Апокрифтер

"Әлемнің жеті кереметі" (Περὶ τῶν Ἑπτὰ Θεαμάτων, Perì tō̂n Heptà Theamátōn) атты трактат кейде осы Филонға жатқызылады, бірақ көбінесе Византиялық Филон Парадоксографқа тиесілі болып саналады, ол б.з. 4-5 ғасырларында өмір сүрген. Ол Р. Герчердің "Элиан" басылымында жарияланған (Париж: Firmin Didot, 1858); ал Жан Блэквуд жасаған ағылшын тіліне аудармасы Майкл Эшлидің "Әлемнің жеті кереметі" кітабына қосымша ретінде кірген (Глазго: Fontana Paperbacks, 1980).