Кіріспе
Өткізгіш есту қабілетінің төмендеуі (ӨЕҚТ) сыртқы құлақ, барабаншалық мембрана (құлақ пердесі) немесе ортаңғы құлақ (есті сүйекшелер) арқылы дыбыс толқындарын жеткізу жолында проблема туындағанда пайда болады. Егер өткізгіш есту қабілетінің төмендеуі сенсориневральды есту қабілетінің төмендеуімен бірге болса, онда ол аралас есту қабілетінің төмендеуі деп аталады. Өткізгіш есту қабілетінің төмендеуінің ауырлығы мен сипатына байланысты, осы есту қабілетінің бұзылу түрін хирургиялық араласу немесе дәрі-дәрмектер арқылы емдеуге болады, бұл есту қабілетін жартылай немесе кейбір жағдайларда толыққанды қалпына келтіруге мүмкіндік береді. Дегенмен, тұрақты немесе созылмалы өткізгіш есту қабілетінің төмендеуі жағдайында дыбыс пен сөйлеуді анықтауды жақсарту үшін есту аппараттары сияқты басқа емдеу тәсілдері қажет болуы мүмкін.
Ортаңғы құлақ
Сұйықтың жиналуы – ортаңғы құлақтағы өткізгіш есту қабілетінің төмендеуіне ең көп себеп болатын жағдай, әсіресе балаларда. Басты себептері – құлақ инфекциялары немесе евстахий түтігін бітеуге алып келетін жағдайлар, мысалы аллергия немесе ісіктер. Бұл жағдай уақытша болуы мүмкін, мысалы, қоршаған орта қысымының өзгеруінен, биіктікке көтерілгенде немесе пойыз туннельге кіргенде. Оны қысымды теңестіру үшін, жұту, зеңу немесе Вальсальва маневрі сияқты құлақты тазартатын әртүрлі тәсілдермен емдеуге болады. Ауыр баротраума ортаңғы құлақта сұйық жиналуына, тіпті сенсорлы-неврологиялық есту қабілетінің қанағаттанбауына әкелуі мүмкін.
Презентация
Өткізгіштік есту қабілетінің төмендеуі барлық дыбыстарды әлсіз немесе тұншықтырады. Есту қабілетінің төмендеуі көбінесе төмен жиіліктерде күшейеді. Туа біткен өткізгіштік есту қабілетінің төмендеуі жаңа туған сәбилердің есту тексерілімі арқылы анықталады немесе баланың микротиясы немесе басқа беттік аномалиялары болған жағдайда байқалуы мүмкін. Бала кезінде дамитын өткізгіштік есту қабілетінің төмендеуі көбінесе ортаңғы құлақтың іріңді қабынуына байланысты болады және сөйлеу мен тілдің дамуындағы кешігумен немесе есту қиындықтарымен көрінуі мүмкін. Кейінірек пайда болатын өткізгіштік есту қабілетінің төмендеуіне құлақ инфекциясы, жарақат немесе жоғарғы тыныс жолдарының инфекциясы сияқты нақты себептер болуы мүмкін, немесе ортаңғы құлақтың созылмалы ауруына, отосклерозға немесе мұрынжұтқыншақтың ісігіне байланысты біртіндеп дамуы мүмкін. Құлақ кірігі өткізгіштік есту қабілетінің төмендеуіне жиі себеп болады, ол кірік сыртқы құлақ арнасынан ортаңғы және ішкі құлаққа дыбыс өткізуге кедерілгенде кенеттен пайда болуы мүмкін.
Диагностика
Діагноз қою үшін егжей-тегжейлі анамнез, құлақ, мұрын, тамақ және мойынды жергілікті қарап тексеру, сонымен қатар толыққанды есту тестілері қажет. Егер балаларда есту қабілетінің жоғалуы туа біткен болса, одан да егжей-тегжейлі тексеру қажет болуы мүмкін.
Отоскопия
Сыртқы құлақ арнасы мен құлақ пердесін тексеру маңызды және сыртқы құлақта барабаншалық мембранаға дейінгі проблемаларды анықтауға көмектеседі.
Тімпанометрия
Тимпанометрия, немесе акустикалық иммитанстылық тексеруі – сыртқы құлақтан ортаңғы құлаққа және ішкі құлаққа дыбыс толқындарын жеткізу қабілетін анықтауға арналған қарапайым объективті тест. Бұл тест көбінесе өткізгіш есту қабілетінің төмендеуі кезінде бұрмаланған нәтижелерді көрсетеді. В типті тимпанограмма ортаңғы құлақтағы сұйықтық (ортаңғы құлақтың қабынуы) немесе барабаншаның тесілуі салдарынан тегіс жауапты көрсетеді. С типті тимпанограмма ортаңғы құлақтағы теріс қысымды көрсетеді, бұл көбінесе евстахий түтігінің дисфункциясында кездеседі. Егер құлақ құрылымдарының жоқтығы немесе деформациясы түзетілмейтін болса, немесе пациент операциядан бас тартса, дыбысты күшейтуге арналған есту аппараттары емдеудің мүмкін болатын жолы болып табылады. Сүйек арқылы дыбыс жеткізетін есту аппараттары тиімді, себебі олар дыбысты тікелей сүйек арқылы кохлеяға немесе есту органына жеткізеді, патологиялық өзгерістерді айналып өтеді. Олар жұмсақ немесе қатты бас таспасында орналасуы мүмкін, сондай-ақ хирургиялық жолмен орнатылатын сүйекке бекітілген есту аппараттары да бар, олардың бірнеше түрі бар. Конвенциялық ауа арқылы дыбыс жеткізетін есту аппараттарын да қолдануға болады.