Кіріспе

1987 жылғы бейне ойын

Barbarian: The Ultimate Warrior – 1987 жылы Palace Software компаниясы Amstrad CPC, Commodore 64 және ZX Spectrum платформалары үшін әзірлеген және жариялаған бейне ойын. Ойын көптеген басқа жүйелерге көшірілді және Америка Құрама Штаттарында Death Sword деп жариялаған Epyx компаниясына лицензия берілді. Barbarian – ойыншыларға қылышпен қаруланған варварларды басқаруға мүмкіндік беретін күрес ойыны. Ойынның екі ойыншылық режимінде ойыншылар өз кейіпкерлерін бір-біріне қарсы қояды. Barbarian-ның бір ойыншылық режимі де бар, онда ойыншының варвары зұлым сиқыршы қойған бірқатар сынақтардан өтіп, принцессаны құтқаруға тырысады. Ойынның қорабына сурет салмай, Palace Software жалдаған модельдердің фотосуреттерін пайдаланды. Бұл фотосуреттер жарнамалық кампанияларда да қолданылды, онда Майкл Ван Вийк (кейіннен "Гладиаторлар" телесериалындағы "Волк" рөлімен танымал болды) басты рөлде ойнады, ал бикини киген Мария Уиттакер, сол кезде The Sun таблоидының 3-бетіндегі ашық фотосуреттермен байланысты болған модель болды. Palace Software-дің маркетингтік стратегиясы Ұлыбританияда қырқыс пікір тудырды, наразылықтар ойын ішіндегі бас кесу сияқты зорлық-зомбылыққа емес, орамның жыныстық мазмұнына бағытталды. Осы дау-дамағыл "Barbarian" ойынының танымалдығын арттырып, коммерциялық сәттілікке жеткізді. Ойын сыншылары оның қарқынды және шапшаң күресіне, сондай-ақ юморға толы әзілдеріне әсерленді. Ойын Palace Software үшін үлкен жетістік болды; Barbarian-ның табысынан соң Palace Software өз қызметін кеңейтіп, басқа да әзірлеушілердің жұмыстарын жариялай бастады. 1988 жылы компания Barbarian II: The Dungeon of Drax атты жалғасын шығарды.

Ойын процесі

Барбарий: Ultimate Warrior – бір немесе екі ойыншыны қолдайтын жекпе-жек ойыны. Ойыншылар семсер ұстаған варварлардың рөлін ойнайды, олар ормандық алаң мен «жауынгерлік шұңқыр» сияқты жерлерде шайқасады. Ойынның жекпе-жек режимінде ойыншы басқа ойыншымен немесе компьютермен уақыт шегіндегі матчтарда күресе алады. Ойын сонымен қатар сюжеттік желісі бар бірнеше қиындықтардан тұратын, бір ойыншыға арналған сюжеттік режимді де қамтиды. Жойстик немесе пернетақта арқылы ойыншылар кейіпкерлерін аренада жылжытады, төменнен соққылардан қашу үшін секіріп, қарсыласты құлатпақ немесе тебу үшін домалайды. Отын батырмасын ұстап тұрып, басқару құралын қозғалту арқылы ойыншылар варварларды тепкілеуге, бас соққысына немесе семсерлерімен шабуылдауға бағыттайды. Әр варвардың 12 өмірлік ұпайы бар, ол интерфейстің жоғарғы бұрыштарында 6 шеңбер түрінде көрсетіледі. Варварға сәтті шабуыл жасағанда, оның бір өмірлік ұпайы (жарты шеңбер) азаяды. Кейіпкердің өмірлік ұпайы нөлге жеткенде өледі. Басқаша айтқанда, мойынға уақытылы соққы бергенде варвардың басы кесіліп, бірден өледі, содан кейін гоблин аренаға кіріп, басын тебіп, денесін сүйреп алып кетеді. Егер ойыншылар біраз уақыт бойы ешқандай команда бермесе, ойын олардың назарын аудару үшін өзіне сілтеме жасайтын әрекетке тырысады: варварлар ойыншыларға қарап, иықтарын көтеріп, «Келе бер!» дейді. Ойын сәтті шабуылдар үшін ұпай береді; қозғалыс неғұрлым күрделі болса, ұпай соғұрлым жоғары болады. Оларды жеңіп, ол сиқыршымен бетпе-бет келеді. Барбарий Драксты өлтіргеннен кейін, Мариана құтқарушысының аяқтарына құлайды, ал экран қараңғыланады. Ойынның АҚШ нұсқасында басты кейіпкердің аты Горт.

Даму

1985 жылы Palace Software компаниясы Стив Браунды ойын дизайнері және суретші ретінде жұмысқа алды. Ол қылышпен соғысатын ойын үшін, әуедегі сыпырғымен ұшатын әйелді алып қабаққа қарсы қою идеясын ойлап тапты және «Казан» және «Казан II: Қабақтың кері соққысы» ойындарын жасады. Екі ойын да коммерциялық сәттілікке жетті және Браунға үшінші жұмысы үшін толық еркіндік берілді. Ол Фрэнк Фразеттаның фантастикалық суреттерінен шабыт алып, «мүмкіндігінше қатыгез және шынайы» семсермен шайқас ойынын жасауға бел буды. Браун ойын мен кейіпкерлерін Роберт Э. Говардтың атқаміне аталған батыр туралы әңгімелерін оқығаннан кейін «Конан варвар» сериясына негіздеді. Ол 16 қозғалысты жоспарлап, оларды ағаш қылыштармен жаттықтырып, ойынның анимациясы үшін жаттығуларын бейнеге түсірді. «Өлім торы» деп аталатын бір қозғалыс 1984 жылғы «Конан жойғыш» фильмінен алынған. Қылышты пропеллер сияқты айналдырып, Браун осы қозғалысты жаттығу кезінде «көзін жоғалтуға шама келді». Браун ойындағы күрескерлерді бейнелеу үшін кішкентай спрайттарды пайдалану дәстүрін қабылдаудан бас тартты, бұл бағдарламалаушыларды үлкен графикалық блоктарды анимациялау әдісін ойлап табуға мәжбүр етті: Palace Software компаниясының негізін қалаушы Ричард Лайнфелнер олар «спрайттарды мультиплекстеп, әртүрлі кадрлар үшін әртүрлі іздеу кестелерін жасады» деді. Ол кездегі ойын қораптарындағы суреттердің көпшілігі «өте нашар» болғандықтан, Браун «нағыз адамдар бейнеленген көркем суреттер жарнамалық кампания үшін тамаша тартымдылық болар еді» деп ұсынды. Уиттакер – топлесс модель, ол «The Sun» таблоидының 3-бетінде жиі пайда болатын. Ол түсілімде кішкентай бикини киді, ал Ван Вийк тек белдік киіп, қылышпен поза берді. Кейіпкерлердің дыбыстары 1985 жылғы «Қызыл Соня» фильмінен алынған. Ең айқын «EEY ECH!» дыбысы, ойыншы қарсыласының басын кесуге тырысқанда естіледі. Бұл дыбысты фильмнің басында Арнольдтың кейіпкері әйелдің арқасынан жебе шығарғаннан кейін шабуылға ұшырағанда естуге болады.

Шығарылымдар

Барбарий 1987 жылы Amstrad CPC, Commodore 64 және ZX Spectrum үшін шығарылды, содан кейін көптеген үй компьютерлеріне көшірілді. Керісінше, 16 және 32 биттік шиналары бар Atari ST нұсқасы, түпнұсқа нұсқаға қарағанда әртүрлі фондар мен сәл жоғары сапалы графиканы ұсынады. Оның оқиғалық режимінде ойыншыға қарсы әдеттегі 8-ге орнына 10 варвар шығады. Бұл нұсқада сондай-ақ дигіталданған дауыс бар. Әр шайқас "Өлгейсің!" жариялануымен басталады, ал қылыштар шағылысқанда металл дыбыстары мен соққылар естіледі. Атлантика арқылы, бейне ойынды жариялаушы Epyx Barbarian лицензиясын сатып алып, оны "Maxx Out!" бейне ойындары сериясының бөлігі ретінде Death Sword деп атап шығарды.

Қабылдау және мұра

Барбарийлердің жарнамалары наразылық тудырып, адамгершілікке қатысты ашу-ызаға себеп болды. Electron User басқа бір журналдың Superior Software компаниясының BBC Micro және Acorn Electron платформаларына арналған жарнамасын, суреттің кейбір бөліктерін жасырмаған жағдайда ғана жариялаудан бас тартқанын хабарлады. Цензураланбаған жарнаманы жариялаған Electron User оқырмандар мен діни ұйымдардан хат алды, олар бұл суретті "әйелдерді қорлайтын, жағымсыз" және "уятсыз порнографиялық жарнама" деп атады. Видео ойын индустриясының сарапшылары Рассел ДеМария мен Джонни Уилсон Ұлыбритания халқының қанды көріністерге қарағанда, аз киінген Уиттакерге көбірек назар аударғанын айтты. 1988 жылы Advanced Computer Entertainment журналы ойынның видеоларын британдық кино классификациялық кеңесіне ұсынды, кеңес бас кесулерді "ертегідегі зорлық-зомбылық" деп бағалап, ойынды оларға тапсырғанда PG рейтингіне ие болар еді деді. GamesRadar жазушысы Дэвид Хоутон, егер ойын 2009 жылы жарық көрсе, Entertainment Software Rating Board оған "Ересектерге арналған" (Mature) рейтингін берер еді деп мәлімдеді. Керісінше, "Барбарий" Германияда зорлық-зомбылық мазмұны үшін Bundesprüfstelle für jugendgefährdende Medien ұйымы тарапынан тыйым салынды. Кейіннен қанның түсі жасылға өзгертілген цензураланған нұсқасы елде еркін сатуға рұқсат етілді. Жарраттың сөзіне сүйенсек, "Барбарий" – "қанды спорттың жаңа деңгейі". Барбарий кейіпкерлері қарапайым пиксельдік суреттерді пайдаланса да, олардың тегіс анимациясы мен шынайы қозғалыстары Zzap!64 және Amiga Computing журналдарының рецензенттерін таң қалдырды. Алайда, Amiga нұсқасының рецензенттері компьютердің жоғары графикалық мүмкіндіктерін пайдаланбағаны және кейіпкерлердің суреттерін толықтырмағаны үшін көңілі қалды. Computer and Video Games журналы үшін рецензия жазған Пол Боттон ойынның бас кесудің салдары сияқты қанды әсерлеріне таң қалды, оларды "гипнотикалық түрде қорқынышты" деп сипаттады. "Бас жерге құлауын, кесілген мойындан қан шашырауын, айқайды және дене құлауын" Чаппел "жақсы көрінетін нәрсе" деп бағалады. Ал 1988 жылы Acorn Electron чартында бірінші орынды иеленді. Лайнфелнер шамамен жеті жыл бойы авторлық төлемдер алғанын, алғашқысы 20 000 фунт стерлинг болғанын айтты. "Барбарийдің" табысынан кейін Palace Software басқа әзірлеушілер жасаған ойындарды жариялау арқылы өзінің ойын портфелін кеңейте бастады. Алайда, "Барбарий" оның ең танымал ойыны болып қала берді, оны зұлым семсерлік жекпе-жектері мен Мария Уиттакер үшін есінде қалдырды. 2012 жылы итальяндық Crian Soft компаниясы "Age of Barbarian" ойынының жалғасын шығарды, ал 2016 жылы жаңартылған және ұзартылған Extended Cut нұсқасы жарық көрді.