Кіріспе

Уотердаун – Канададағы ауыл, 2001 жылдан бері Онтарионың Гамильтон қаласының құрамына кіреді. Уотердаун Торонто қаласының ортасынан батысқа қарай шамамен 60 км қашықтықта орналасқан. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, Уотердаунның халқы шамамен 24 400 адамды құрайды. 2001 жылдың 1 қаңтарында Гамильтон Вентворт аймақтық муниципалитетіне кірген алты муниципалитеттің бірігуі нәтижесінде Гамильтон қаласы құрылды: Гамильтонның "ескі" орталық қаласы, Анкастер, Дундас, Фламборо, Гланбрук және Стоуни Крик. Бірігуге дейін ескі Гамильтон қаласында 331 121 тұрғын 100 ауданға бөлінген. Жаңадан құрылған қалада 200-ден астам ауданда 490 268 адам тұрады. Уотердаун Ниагара жарқабатының шетіндегі Шығыс Фламборо ауданының бір бөлігінен пайда болды, ол дәстүрлі түрде Клэпписон бұрыштары деп аталатын Дундас көшесі (5 тас жол) мен 6 тас жолының қиылысының шығысында орналасқан. 1974 жылы ауыл Шығыс Фламборо, Батыс Фламборо және Беверли аудандарымен біріктіріліп, Фламборо қаласы құрылды. 2001 жылы Фламборо және тағы бес муниципалитет Гамильтон қаласына қосылды. Уотердаунда коммерциялық даму қарқынды жүрді, оның ішінде кең YMCA орталығы ашылды. 1996 мен 2001 жылдар аралығында Уотердаун халқы шамамен 28,9%-ға өсті. 2012 жылы Уотердаундағы үйдің орташа бағасы шамамен 400 000 долларды құрады. 2012 жылы Уотердаун аудандық жоғары мектебі (WDHS) өз нысандарын кеңейтті.

Жергілікті халықтар

Ниагара тауларының басында орналасқан, қазіргі Уотердаун аймағы мыңдаған жылдар бойы қоныстанған. Уилфрид Лориер университетінің профессоры Джон Триггс б.з.д. 7500 жылға дейін Алгонкин тілінде сөйлейтін аборигендердің іздерін тапты. Бұл аймақты мекендеген ең ерте халықтардың бірі – Чоннонтон тайпасы. Француз саяхатшылары мен миссионерлері әкелген аурулар Бейтарап Одағын құлатты, осылайша 1650 жылы Гауденосаунелердің шабуылына ұшырауына жағдай жасады. Квебек қаласындағы иезуиттер Чоннонтон тайпасы 1653 жылға дейін осы аймақтан қуылғанын, ал бұрынғы қуатты тайпаның қалдықтары Хюрон және Супериор көлдеріндегі Анишинабе тайпаларымен паналау іздеп кеткенін жазды. Соғыстан кейін Уотердаун маңындағы аймақты жаңадан келген Гауденосаунелер сиреп қоныстанды. Тинаватава (немесе Квинауатуа деп те жазылады) ауылы Уотердаунға жақын, Беверли қалашығының маңында орналасқан. Бұл жаңа басып алынған жерлерде салынған азазды ауылдардың бірі еді. «Бобр соғыстары» деп аталатын ала-көктемнен кейін Гауденосаунелер Онтарио көлінің солтүстігіндегі елді мекендерін тастап кетті, ал Миссиссауга тайпасы бұл аймаққа қоныс аударды.

Роберт де ла Салл Фламбороуды аралап жүр

1669 жылы француз саяхатшысы Роберт де ла Салл Спенсер өзенімен (Онтарио көлінен бастап) қазіргі Вестовер және Тинаватава жергілікті елді мекеніне дейін жол жүрді. Осы жерде Ла Салл тағы бір француз саяхатшысы, Луи Жойемен кездесті. Кейбір тарихшылар осы кездесу Медад көлінің жағасында (қазіргі Уотердаунның солтүстік-шығысында, Хидден-Лейк гольф клубының қасында) болды деп есептейді.

1760 жылғы британдық жаулап алу және американдық революция

Жаңа Франция құлағаннан кейін аймақ күрт өзгерді. Анишинабелер британдық тәжбен одақтасты, бұл король Джордж III-нің 1763 жылғы Корольдік жарлығымен және Ниагара шартымен расталды. Еуропалықтар үшін аймақ британдық тәж құрған Квебек провинциясының бір бөлігіне айналды. Америка революциясы Америка республикасынан қашып келген лоялистердің көптеп келген толқынына дейін аймақ көбінесе өзгеріссіз қалды. Аймаққа негізінен су жолымен қол жеткізілетін болғандықтан, алғашқы қоныстар Онтарио көлінің жағалауында пайда болды. Ағылшын тілді қоныс аударушыларға көмектесу үшін Квебек провинциясы Жоғарғы және Төменгі Канадаға бөлінді, ал лейтенант-губернатор Джон Грейвс Симко Жоғарғы Канадада тәждің алғашқы өкілі болды. Джон Грейвс Симко Гамильтон жағалауымен серуендеп, эскарпментке қарап, Бурлингтон шығанағының солтүстік бөлігін Йоркширдегі (Англия) Фламборо басқышын еске түсіргендіктен «Фламборо» деп атады. Фламборо ауданы 1784 жылдың 22 мамырында Тәжбен келісімге келді (1792 жылғы №3 шарт бойынша ресми расталды). Жаңа округтің алдыңғы шебін Джон Коллинз 1790 жылы белгіледі, ал 1797 жылға дейін қосымша зерттеулер жүргізілді. Округ Фламборо болып құрылуы тиіс еді, бірақ 1798 жылы Шығыс Фламборо және Батыс Фламборо жекеленген округтерге бөлінді. Бүгінде Уотердаун – бұрынғы Шығыс Фламборо округіндегі ең ірі елді мекен.

Александр Браун мен Меррен Гриерсон

Бұл аймақтағы алғашқы жер берілімдерінің бірі Батлер рейнджерлерінің лейтенанты Александр МакДонеллге тиесілі болды. МакДонелл бұл жерге ешқашан келмеді, бірақ 1802 жылы Солтүстік-Батыс Жүн Компаниясының Александр Браунына 800 акр жерді сатты. Браун 1805 жылы қазіргі Смоки Холлоудағы Ұлы Сағаның үстінде ағаш үй мен пилорама салдырып, осылайша ол аймақтағы алғашқы еуропалық қоныс салушы болды. Александр Браун Меррен Гриерсонға үйленді және 1852 жылы қайтыс болғанға дейін қауымдастықта маңызды тұлға болды. Александр Браун II Гриндстоун өзені бойымен қазіргі ЛаСалл паркі орналасқан жерге көшіп, Уотердаун ауданында жылдам көбейген диірмендерде жасалған өнімдерді экспорттау үшін кемежай (ол "Браунның кемежайы" немесе "Порт Фламборо" деп аталды) салды. 1815 жылы Александр Браун ауылдың алғашқы мектебін (қазіргі Американдық үйдің орнында) салып, Мэри Хопкинсті алғашқы мұғалімі етіп тағайындады.

Эбенезер Гриффин - Уотердаунның негізін қалаушы

1823 жылы кәсіпкер Эбенезер Калвер Гриффиннің келуі және Александр Браунның мүлкінің жартысынан астамын сатып алуы Уотердаун ауылының құрылуының бастамасы болды. 1830 жылы Гриффин өзінің жерін ауылдық учаскелерге бөліп, жоспарлады. Пошта бөлімі 1840 жылы ашылды.

"Уотердаун" атауы

Жергілікті әңгімеде Уотердаунға ат қойған адам – Эбенезер Гриффин екені айтылады. Гриффин Виктория дәуірінде алкогольдің көп мөлшерде ішілуіне, тіпті жаңа диірмендерді «шомылдыру» үшін қолданылатын вискиге де қарсы болды. Гриффиннің диірмендерінің бірін «шомылдыру» кезінде ағаш шебері оның атын сұрағанда, көрершіндердің бірі: «Эй, Эбенезер, сол суды төк!» деді. Ағаш шебер «Уотердаун» есімді естіп, оны диірменге берді, ал жаңадан пайда болған ауыл осы атты қабылдады. Алайда, бұл аймақтың алғашқы қоныс салушыларынан тараған, Уотердаунның Ұлыбританиядағы Уотердаун орманның атымен аталғаны туралы, көбірек сенімді нұсқа да бар. Бұл аймақ 1782 жылы әскери лагерь ретінде пайда болды, солтүстік-батыс бағытында Кенттегі Танбридж-Уэллс және Сассекстегі Франттан басталып созылған. Уотердаун төңірегіндегі көптеген шағын қалалар мен ауылдар Ұлыбританиядағы нақты осы аттармен аталатын жерлердің құрметіне аталған.

Өнеркәсіптік революция

Уотердаун индустриалды революцияның нәтижесінде дүниеге келді. Эбенезер Гриффин жасаған жоспар арқасында, қоныс аударушылар мен өнеркәсіпшілер ауылдық өмірге бекінді. Гриндстоун ағысының жағалауларында (әсіресе, көптеген кешендерден туындаған түтінге байланысты Смоки Холлоу деп аталған аймақта) ұсақ-кене фабрикалар өсті, Уильям П. Хоуленд сияқты адамдар осы жерге байлық табу үшін келді. 1869 жылы халық саны 1000 адамды құрады. 1879 жылы бұл қоныс Шығыс Фламбороу ауданынан бөлініп, өз алдына жеке ауыл ретінде құрылды, ал тас қасушы Чарльз Сили оның алғашқы басшысы болды. Уотердаун 1974 жылы Фламбороу ауданына қосылғанға дейін дербес муниципалитет болып қала берді.

Монастырь және академия

1927 жылы Нотр-Дам мектебінің қарындастары ауылдық Уотердаун қаласында аналар үйін ашты, содан кейін Нотр-Дам академиясы деп аталған жеке католик қыздар мектебін ашты; сабақтар 1927 жылғы 14 ақпанда үш мұғалім мен 32 оқушымен басталды. Сыныптардан басқа, мүлікте интернат студенттері үшін де тұрғын үй болды. Мектеп 1993 жылы жабылды, бірақ монастырь өз қызметін жалғастырды және 1997 жылы жаңартылды. Монахинялар монастырь зейнеткерлер үйіне айналғанда да онда тұруын жалғастырды; 2019 жылдың жазында 54 қарт монахиня әлі де онда тұрып жатыр. Кейін мүлік сатылымға қойылды және көршілес католиктік зиратқа 300 мәйіт пен қабір тастарын көшіру жоспарланды. Сондай-ақ монастырь тұрғындарының да басқа жерге көшірілуі жоспарланды.

2001 жылғы бірігу

Онтарионың прогрессивті консервативті үкіметі бірнеше муниципалитеттерді үлкендеріне біріктіріп, муниципалитеттердің провинциялық қайта құрылымдалуына кірісті. Фламбороның тағы бес муниципалитетпен бірге Гамильтон қаласына біріктірілуі ұсынылды. Көптеген Уотердаун тұрғындары бұл ұсынысқа қарсы болды. Уотердаунның Бурлингтон мен Гамильтон арасында орналасқан "аралық қала" ретінде орналасуына байланысты, тұрғындар Гамильтонның автобус бағдарлары сияқты қалалық қызметтерді Уотердаунға жеткізбейтінін мәлімдеді. Оның орнына, Фламбороуды бөліктерге бөліп, Уотердаунды Берлингтонмен біріктіруді ұсынды. Берлингтон бірігуге қызығушылық танытқан және Уотердаунда бұл идея қолдау тапқан. Берлингтон географиялық жағынан жақын, сондай-ақ Алдершот және Кернклифф Парк шағын аудандары қоғамдастықтың оңтүстік және шығыс жағын қоршап тұрады. Берлингтон сонымен қатар Уотердаунға автобус қызметін кеңейтуге дайын екенін білдірді. Дегенмен, жергілікті үкіметке әсер ету мақсатындағы науқанға қарамастан, Уотердаун Фламбороның қалған бөлігімен Гамильтонға қосылды. Бұл сол кездегі провинциялық парламент депутаты, консерватор Тони Скарицаның отставкаға кетуіне әкеп соқты. Скаррика Фламбороуды біріктірмеу платформасымен сайлауға түсіп (және жеңіп) шықты және үкімет Гамильтонмен бірігуді міндетті етсе, отставкаға кететініне уәде берген. Оның бұл ұстанымы сол кезде оған жергілікті деңгейде белгілі бір танымалдық әкелді.

Сухарисен табиғи аумағы

2014 жылдың 21 тамызында Сухарисен табиғи аймағы Уотердаунда Онтарионың 28-ші вице-губернаторы Дэвид С. Онли және Нью-Кредит алғашқы ұлтының басшысы Брайан Лаформ мен кеңесінің қатысуымен салтанатты түрде ашылды. Салтанатқа Дэвид Свит, депутат, кеңесші Джуди Партридж, Кэролин Кинг, Біріккен империяның адалдары және Нью-Кредит Миссиссаугасының басқа да өкілдері бар 50-ден астам адам қатысты. Күн екі ғасырдан астам уақыттан бері жағылмаған алғашқы қасиетті отты жағумен басталды, бұл Миссиссаугалардың дәстүрлі жеріне ресми түрде оралуын білдірді. Сухарисен табиғи аймағы Уотердаун ауылында 27 акр жерді алып жатыр. Бұл 2005 жылы Уотердаун шығанағының даму аймағында 104 түпкілікті археологиялық ескерткіштің табылуынан кейін жылдар бойы атқарылған жұмыстың нәтижесі. Жергілікті ескерткіштермен қатар, аймақта 19 ғасырдың басындағы тұрғын үйдің іргетасы да табылды. Бұл тұрғын үйді Уотердаунның алғашқы еуропалық қоныс салушылары Александр Браун мен Меррен Гриерсон пайдаланған болуы мүмкін. Табиғи аймаққа осы маңызды ескерткішті анықтайтын және Меррен Гриерсон мен Александр Браунның тарихын баяндайтын тақташа кіреді, оны вице-губернатор, бас Лаформ және зерттеуші Кекоа Рейнебольд ашты. Кейін сол күні Уотердаундағы жергілікті тұрғын үйде Нью-Кредит алғашқы ұлтының Миссиссаугасының Фламбороға оралуы мен Онтарионың вице-губернаторы мен Нью-Кредит Миссиссаугасының басшысының сапары құрметіне қоғамдық той ұйымдастырылды. Салтанатқа қатысқандардың барлығы, соның ішінде вице-губернатор мен бас Лаформ қатысты.

Корольдік орындық

Фламборо патшалық мерейтойларды құрметтеу дәстүрін сақтайды, оның ішінде кітапхана сыртында және Мемориалдық саябақта орналасқан Харперс Корнерсдегі "Каралева ағаштары" да бар. 2015 жылдың 9 қыркүйегінде Онтарионың 29-шы вице-губернаторы, құрметті Элизабет Даудесвелл, Мемориалдық саябақтағы Королеваның орындығын ашу үшін Уотердаунға келді. Орындық сол күні Елизавета II патшайымның билігі Виктория патшайымның билігінен асып, Канаданың заманауи тарихындағы ең ұзақ билікке ие болғанын еске салады. Орындықтың бетіне Канада королевасы Елизавета II патшайымның көптеген канадалық ескерткіштері ойылып жазылған. Жобаны жүзеге асыруға жергілікті тұрғындардың жомарт үлесі зор көмек көрсетті.

Табиғи жерлер

Уотердаун және оған байланысты Ұлы шарлауықтар (Гриндстоун сағасымен толықтырылатындықтан Гриндстоун шарлауығы, диірмендерден шыққан түтінге байланысты Смоки Холлоу шарлауығы немесе 1978 жылға дейін осы жерді иеленген Барнс отбасының атымен Барнс шарлауығы деп те аталады) Онтариодағы Брюс жолы жүйесінің жергілікті бөлігінде орналасқан. Уотердаунның табиғи аймақтарында көптеген ұлттық және аймақтық сирек кездесетін флора түрлері өседі. Смоки Холлоу шарлауығы қаланың негізі қаланған кезде ағаш кесетін және астық шабатын диірменді, содан кейін бірнеше кішкентай диірмендерді қуатпен қамтады. Шешілген су көзіне байланысты, уақыт бөлісіп қолданылды. Соңғы жұмыс істеп тұрған ағаш кесетін диірмен (Слэйтерс Ламбер Милл) 1970 жылдардың соңына дейін ағаш өндірісін жалғастырды. Ол Милл-стрит-Норт және Черч-стриттің қиылысында, Нокс пресвитериан шіркеуінің артында, Гриндстоун сағасының бойында орналасқан. 1950-1960 жылдары диірменде ағаштарды кесу орындарына жеткізу үшін аттар мен ауыр жабдықтар пайдаланылды. Бүгінде диірмендердің қираған негіздері ғана қалды, бірақ шарлауыққа қарауға арналған орын және аймақтың тарихы туралы мәліметтер бар тақта орнатылған. Сонымен қатар, Уотердаун қаласының шығыс жағында көптеген батқылық жолдар бар, олар жақсы белгіленген және ақпараттық тақталармен жабдықталған.

Басқа көрікті жерлер

Уотердаунда Гарри Хауэлл Аренасы да орналасқан, ол Фламборо хоккей қауымдастығы, Фламборо қыздар хоккей қауымдастығы және Фламборо конькимен сырғанау клубының үйі. Жыл сайынғы 1 шілде күні Уотердаун қаласында «О, Канада!» Ribfest фестивалі өтеді, оны Flamborough AM және Waterdown Ротари клубтары бірлесіп ұйымдастырады. Уотердауннан және айналасындағы елді мекендерден ондаған мың адам Мемориалдық саябаққа келіп, жергілікті музыканттардың өнерін, биді, ойын-сауықтарды, балаларға арналған шараларды және тамақты тамашалайды.