Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аркадияда (орта Пелопоннес) және Кипрде сөйленген ежелгі грек диалектісі – аркадокиприот немесе оңтүстік ахай диалектісі – ежелгі грек тілінің бір түрі. Оның Микен грек тілімен ұқсастығы, Linear B деректерінен белгілі болғандықтан, аркадокиприот одан тараған екенін көрсетеді. Кипрде бұл диалект тек кипрлік буын жазуымен жазылған. Диалектідегі ең толық сақталған мәтін – Идалион тақташасы. Сөздік қоры туралы маңызды әдеби мәліметтерді біздің заманымыздың V ғасырындағы грамматик Хесихийдің сөздігінен алуға болады.
Ancient Greek dialect spoken in Arcadia in the central Peloponnese and in Cyprus
Arcadocypriot, or southern Achaean, was an ancient Greek dialect spoken in Arcadia in the central Peloponnese and in Cyprus. Its resemblance to Mycenaean Greek, as it is known from the Linear B corpus, suggests that Arcadocypriot is its descendant. In Cyprus the dialect was written using solely the Cypriot syllabary. The most extensive surviving text of the dialect is the Idalion Tablet. A significant literary source on the vocabulary comes from the lexicon of 5th century AD grammarian Hesychius.
Кейінгі дамуы
Микен әлемінің құлдырауынан кейін байланыс үзілді және кипр тілі аркадия тілінен ерекшеленді. Кипр жазуымен б.з.д. 3 ғасырға дейін қолданылды. Цан әрпі б.з.д. 6 ғасырға дейін тек Аркадияда ғана қолданылды. Аркадокипр тілі микендіктердің көптеген ерекшеліктерін сақтап қалды, олар аттика және иония тілдерінде ерте жоғалып кеткен, мысалы (дигамма) дыбысы.
After the collapse of the Mycenaean world, communication ended, and Cypriot was differentiated from Arcadian. It was written until the 3rd century BC using the Cypriot syllabary. Tsan was a letter in use only in Arcadia until around the 6th century BC. Arcadocypriot kept many characteristics of Mycenaean, early lost in Attic and Ionic, such as the sound (digamma).
Аркадиялық
Аркадиялық сөз Ағылшынша транслитерациясы Мағынасы Басқа грек диалектілері ἀμφιδεκάτη амфидекате Айдың 21-і ἡ μετὰ εἰκάδα ἡμέρα (амфеикас) (декате ондық) ἄνωδα анода жоғарғы жақ Attic ἄνωθε аноте ἄρμωλα армола немесе ἀρμώμαλα армомала тағамға қосылатын дәмдеуіш Attic ἀρτύματα артумата; ἀρτύω артуо ἄσιστος асистос жақын Attic ἄγχιστος анхистос δάριν дарин немесе дарейр барлық саусақтың арақашықтығы; көру үшін Ежелгі грек өлшем бірліктері Attic σπιθαμή спитаме, дюйм) Ἑκατόμβαιος Гекатомбаиос Афинадағы Аполлон және Гортис (Аркадия) мен Гортинадағы (Крит) Зевске арналған эпитет Ϝιστίαυ Вистиау Attic Hestiou, Hestios-тің эпонмимдік жатысы; Hestia және gistia-мен салыстырыңыз) ϝοῖνος воинос шарап Cypriot, Cretan, Delphic, Magna Graecian; Attic oinos ζέλλω зелло "тастау, қою, жіберу, лақтыру" Attic βάλλω балло ζέρεθρον зеретрон шұңқыр (Homeric, Attic βέρεθρον беретрон; (Koine barathron) θύρδα тирда сырт Attic ἔξω ексо, тира есік; (Paphian θόρανδε торанде) εἶν эйн ішінде, ішке Attic en; Cypriot id. κάθιδος катидос су құмырасы Attic ὑδρία хидрия; (Tarentine huetos) κάς кас және Attic καί кай; Cypriotic id. κίδαρις кидарис Аркадиялық би (Athenaeus 14.631d.) және Аркадиядағы Деметра Кидария. κόρϝα корва қыз Attic korê; Pamphylian аты Κορϝαλίνα Корвалина Κορτύνιοι Кортиньои (Kortys немесе Гортис (Аркадия)) κυβήβη кубебе бут, аяқ киім Attic hypodema Λῆναι Ленай Бақхаи (Ленай Дионис, Леная фестивалі) μωρίαι мориаи жылқылар, мал οὔνη уне немесе оуней кел! Жүгір! Attic δεῦρο, δράμε деуро, драме πέσσεται пессетай пісірілген, қуырылған Attic ὀπτᾶται оптатай πος пос қарсы, ішке Attic προς прос; Cypriot id. ποσκατυβλάψη поскатублапсе (Attic proskatablapsei) σίς сис кім, кез келген Attic tis; Laconian tir; Thessalian kis; Cypr. sis (si se)
Arcadian word English transliteration Meaning Other Greek dialects ἀμφιδεκάτη amphidekatê 21st of the month ἡ μετὰ εἰκάδα ἡμέρα (ampheikas)(dekatê tenth)ἄνωδα anôda up side Attic ἄνωθε anôtheἄρμωλα armôla or ἀρμώμαλα armômala food seasoning Attic ἀρτύματα artymata; ἀρτύω artyoἄσιστος asistos nearest Attic ἄγχιστος anchistosδάριν darin or dareir span of all fingers; see Ancient Greek units of measurement Attic σπιθαμή spithame, inch) Ἑκατόμβαιος Hecatombaios epithet for Apollo in Athens and for Zeus in Gortys (Arcadia) and Gortyna, Crete Ϝιστίαυ Wistiau Attic Hestiou, eponym genitive of Hestios; Cf. Hestia and gistia)ϝοῖνος woinos wine Cypriot, Cretan, Delphic, Magna Graecian; Attic oinosζέλλω zellô "throw, put, let, cast" Attic βάλλω ballô ζέρεθρον zerethron pit (Homeric, Attic βέρεθρον berethron; (Koine barathron)θύρδα thyrda outside Attic ἔξω exô, thyra door; (Paphian θόρανδε thorandeἴν in in, inside Attic en; Cypriot id.κάθιδος kathidos water jug Attic ὑδρία hydria; (Tarentine huetos)κάς kas and Attic καί kai; Cypriotic id.κίδαρις kidaris Arcadian dance (Athenaeus 14.631d.) and Demetra Kidaria in Arcadia. κόρϝα korwa girl Attic korê; Pamphylian name Κορϝαλίνα KorwalinaΚορτύνιοι Kortynioi (Kortys or Gortys (Arcadia)) κυβήβη kubêbê boot, shoe Attic hypodemaΛῆναι Lênai Bacchae (Lenaeus Dionysus, Lenaia festival μωρίαι môriai horses, cattle οὔνη ounê or ounei come on! Go! Attic δεῦρο, δράμε deuro, drameπέσσεται pessetai it is cooked, roasted Attic ὀπτᾶται optatai πος pos towards, into Attic προς pros; Cypriot id. ! ποσκατυβλάψη poskatublapse (Attic proskatablapsei)σίς sis who, anyone Attic tis; Laconian tir; Thessalian kis; Cypr. sis (si se)