Кіріспе

Франция, Окситания облысының префектурасы және коммунасы.

Родез (ʁɔdɛs немесе ʁɔdɛz; ,) – Францияның оңтүстігіндегі шағын қала және коммуна, Тулуза қаласынан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 150 км қашықтықта орналасқан. Ол Окситания аймағындағы (бұрынғы Midi Pyrénées) Авейрон департаментінің префектурасы болып табылады. Родез – Авейрон департаментінің бірінші сайлау округінің және Авейрон облыстық кеңесінің орталығы. Бұрынғы Руерг аймағының астанасы болған қала, Родез және Вабр епархиясының орталығы.

Орналасқан жері

Францияның оңтүстігінде, Тулуза, Клермон-Ферран және Монпелье қалалары құрайтын үшбұрыштың ортасында, Орталық Массивтің батыс алдындағы төбелерінде орналасқан Родез аймағы, Сегаланың ылғалды төбелері мен аңғарлары және биік платолары арасында жатыр. Ол Grand Rodez агломерациясының Communauté d'agglomération аймағына, сондай-ақ Onet le Château, Sainte Radegonde, Le Monastère, Olemps және Luc la Primaube коммуналарына дейін созылады, бұл Родез қаласына іргелес орналасқан 83 000 тұрғыны бар агломерацияны құрайды.

Геология және жер бедері

Родез аумағы геологиялық әртүрлілікке толы. Ол Сегаланың ежелгі негізімен шектеседі, ол қызыл аргилиттен тұратын Лес Ружиердің қышқыл кремнийлі топырағынан және әк тас пен сазды тақтатастардан құралған каустардан тұрады. Қала жергілікті түрде Ле Питон деп аталатын конус тәрізді оқшауланған жерге салынған және біртіндеп айналасындағы төбелерге тараған. Бұл аймақ сейсмикалық қауіптілігі 2-деңгейлі аймақта орналасқан, бұл төменгі деңгей саналады.

Гидрографиялық

Авейрон коммуна арқылы ағып өтеді және балық аулауға қолайлы. Аудан мен өзен бойында жасыл аймақтар құру ұсынылып отыр.

Көлік

Родез – 2000 жылдардың басынан бері дамып келе жатқан қала және Миди-Пиреней аймағындағы маңызды экономикалық драйвер. Оның Route nationale 88 (Франция) трассасындағы және Тулуза-Лион осіндегі орналасуы экономикалық және туристік даму үшін өте маңызды, сондай-ақ Родез үшін де маңызды рөл атқарады, себебі ол Тулуза, Альби және Кастрес сияқты аймақтық қалалармен байланыс құрады және олармен ынтымақтастық орнатып келеді. 2005 жылдан бастап Авейрон департаменті өңірлік байланысын жақсартуды жалғастырып келеді. Родез қаласын қоршап жатқан және Grand Rodez агломерациясын құрайтын айналма жол біртіндеп екі қатарлы қалалық бульварға айналдырылуда, бұл Родездің стратегиялық маңыздылығын арттыруда. 2018 жылғы жоспарлар бойынша, 2014-2018 жылдарға арналған жоспар аясында бүкіл айналма жол екі қатарлы болады деп күтілуде. Екі қатарлы қалалық бульвар жобасының аясында Moutiers, La Gineste және Saint Marc секілді үш деңгейлі айналымдық жол салу жоспарлануда. Сонымен қатар, үлкен айналма жол салу да ұсынылып отыр, бірақ нақты мерзімі белгіленбеген. 2009 жылы Родез-Авейрон әуежайы терминалын кеңейтіп, жаңа халықаралық рейстер енгізді. Жергілікті көлік түрлеріне автомобиль жалға алу және жергілікті автобус жүйесі (Agglobus) кіреді. Қала орталығы (centre ville), жүздеген жылдық тарихы бар ежелгі ғимараттармен қатарласа орналасқан тас төселген көшелерімен жаяу жүргіншілерге қолайлы.

Темір жол желілері

Родез станциясы Капденактан Родез желісінің (Парижге қарай), Кастельнауардан Родез желісінің (Тулузға бағытталған) және Северак-ле-Шатодан Родез желісінің (Миллоға бағытталған) тоғысқан жерінде орналасқан. Теміржол желісі көптеген қайта құрылымдамаларға ұшырады, оның ішінде Midi Pyrénées теміржол жоспары да болды. 2009 және 2013 жылдар аралығында Rodez-Toulouse және Rodez-Paris бағыттарында рельстерді ауыстыру, құрылымдарды жаңарту, ақпараттық жүйелерді және жол қозғалысын басқару жүйелерін жаңарту арқасында желі жақсартылды. Бұған қоса, аймақ 2013 жылы жаңа, жылдам және қолайлы TER пойыздарымен жабдықталды.

Темір жол

Авеню дю Маршаль Жоффреде орналасқан Родез теміржол станциясы – Авейронның басты станциясы. Күн сайын Париж және Тулуза қалаларына пойыздар, сондай-ақ Родезді шағын қалалармен байланыстыратын басқа пойыздар мен автобустар қатынайды. Ол Париж Остерлиц (Intercités), Тулуза Матабиа (TER), Брив-ла-Гайярд (TER), Миллау (TER және аймақтық автобус), Монпелье (Миллау станциясында міндетті түрде ауысуы бар автобус) және департамент пен көршілес департаменттердің басқа станцияларына қызмет көрсетеді. Сонымен қатар, Тулуза мен Брив арқылы Францияның көптеген басқа ірі қалаларына да жетуге болады. Жеке жолдар мен теміржол инфрақұрылымы рельстерді толық алмастыру, техникалық жүйелер мен құрылымдарды жаңғырту, сондай-ақ жаңа қозғалыс басқару жүйелерін енгізу арқылы маңызды жаңартудан өтті. Алдағы бірнеше жылда LGV Пуатье-Лимож арқылы Родезден Тулузаға 1 сағат 45 минут, ал Родезден Парижге 4 сағат 50 минутта жету мақсаты қойылған. Бұрын Родез және Авейрон теміржол желісі Chemins de fer du Midi компаниясының бір бөлігі болған. Бұрын қала орталығына жақын, қазіргі Фош лицейінің астында "Параир" атты екінші станция болған, бірақ ол 1970 жылдары жабылды. Бүгінде онда қызмет көрсетілмейді.

Жол

Родез департаменттен немесе көршілес департаменттерден келетін көптеген автобус бағыттарының орталық нүктесі болып табылады. Шындығында, қазіргі таңда 60-қа жуық бағыт бар.

Қоғамдық көлік

Қалада ұзақ жылдардан бері қоғамдық көлік жүйесі бар, Родез трамвайы 1902 жылдан 1920 жылға дейін қызмет еткен. Қазіргі таңда бұл сапарлар автобустармен жасалады. Agglobus – шамамен 60 000 тұрғыны бар коммуналарды қамтитын, көп рет қолданылатын билетінің бағасы 0,20 евродан аспайтын транзиттік желі. Ол Родез орталығына басқа коммуналардан (және керісінше) сағат 8-ге дейін қызмет көрсетуге мүмкіндік береді, қызмет сағат 7-ден (кейбір бағыттар үшін сағат 5-тен) сағат 20:00-ге дейін жұмыс істейді. Бұл бағыттар белгілі бір кесте бойынша жүреді. Бұл желі дүйсенбіден сенбіден сағат 20:00-ден 23:30-ға дейін жұмыс істейтін кешкі қызметпен, дүйсенбіден сенбіге дейін күніне екі рет іске асырылатын көлік қызметімен, сондай-ақ, автобус желісімен бірдей уақытта жұмыс істейтін, мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған көлікпен толықтырылады. Родездің географиялық ерекшеліктері автобустар үшін арнайы жолақтар құруды қиындатады. Сондықтан, Agglobus желісі жол астындағы жарықтарда басымдық беру жүйесімен және автобустардың геолокациясымен жабдықталған.

Пошталық тасымалдау

2009 жылдың шілдесінен бастап Rodez қаласында операциялық сұрыптау орталығы жұмыс істейді. Ол күн сайын шамамен 400 мың хат қабылдайды және секундына 14 хатты өңдейді. Rodez қаласынан агломерация және оның аймағындағы кез келген мекенжайға жіберілген барлық хаттар ертесіне таңертең жеткізіледі. Rodez қаласында курьерлік қызметтер, сондай-ақ халықаралық және ішкі тасымалдаушылар да қызмет етеді. Қаланың үш пошта бөлімшесі бар, олардың орталық бөлімшесі қала орталығында, собордың жанында, Фош алаңында орналасқан. Басқа бөлімшелер қала шеткерінде және Бурран ауданында орналасқан. Бұдан өзге, Grand Rodez қалалық агломерациясын құрайтын басқа коммуналарда да пошта бөлімшелері бар, соның ішінде Onet le Château коммунасында орналасқан Aveyron сұрыптау орталығы да бар.

Тұрғын үй

Родезде көптеген жалдамалы тұрғын үйлер бар. Сонымен қатар, жаңа тұрғын үйлердің орташасы төрт бөлмелі. Оның тұрғын үй қоры салыстырмалы түрде жас, тұрғын үйлердің 59% Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін салынған. Осыған қарамастан, жоспарлау күннен-күнге дамып келеді және тұрғын үйлер мен басқа да үй-жайлар саны жыл сайын 23%-ға артып келеді. Әлеуметтік тұрғын үйге қатысты, әсіресе қалаларды жаңарту және ынтымақтастық туралы заң, ол қалалар үшін кемінде 20% әлеуметтік тұрғын үй квотасын енгізді, Родезде 2007 жылы 10% болды және 2011 жылы шамамен 12% деңгейінде тоқтап қалды.

Quadrilatère Combarel (бұрышқа ұқсас төрт бұрыш)

Қазіргі уақытта бұзылған ескі Комбарел ауруханасының орнына тұрғын үйлер мен жасыл кеңістіктер салынады. 19 ғасырдан бері Комбарел ауруханасы қаланың ортасында және агломерацияның төрінде ерекше орналасқан еді. Grand Rodez агломерациясының бұрынғы аурухананы сатып алу мақсаты – бұл жерді қаланың өмірлік қызметтер орталығы ретінде қайта орнату, бұрынғыдай. Аймақты қайта жаңарту арқылы, ол тұруға ыңғайлы ауданға айналады, бұл Гранд-Родез қаласының ортасын жандандыруға септігін тигізеді. Аудан тұрғын үйлермен қатар, үшінші деңгейдегі қызметтер мен дүкендерге арналған ағаштар мен жасыл желектерге толы кеңістіктерді қалайды. Аймақтың барлық бөлігі орташа тұрғын үй және орташа мекемелік сипатта болады, сонымен қатар жаңа қонақ үй салу мүмкіндігі де қарастырылып жатыр. Бұл аумақ экологиялық стандарттарға сәйкес келетін құрылыстың бір бөлігі болады. Жобаның негізі – жоғарғы жазықтағы төртбұрыш пен шіркеуді, сондай-ақ бұрынғы Капуцин монастырын сақтап, дамыту болып табылады.

Шұбақ егісі

Foirail қоғамдық бағы мен Esplanade du Foirail қаланың орталық бөлігінде орналасқан. Әртүрлі атмосфералық жарықтандыруы бар кең алаңнан тұратын бұл жерде түрлі ойын-сауықтар мен шараларды (концерттер, ашық ауадағы қойылымдар және т.б.) өткізуге болады. Бұл орын жанындағы мәдени және экономикалық нысандармен (фестиваль залы, кинотеатрлар комплексі және Л'Амфитеатр орталығы) үйлесімді. Сонымен қатар, аймақты жаңартудан кейін 20%-ға көбейген жер ауданына ие болған, жақын жердегі қоғамдық бақ, түрлі шеткі нысандар маңында әртүрлі серуендеу маршруттарын ұсынады.

Көпплексті кинотеатр

Мультиплекс екі деңгейде орналасқан 10 кинозалдан тұрады, олардың әрқайсысы 68-ден 404 орынға дейін сыйымды. Кірер есіктер екі жерден – Еуропа айналымы мен Виктор Гюго даңғылының жанынан. 2013 жылдың қараша айында жалпы 1580 орындық кинотеатр ашылды. Кино орталығының ішінде фаст-фуд аймағы және түнгі сырахана бар, сондай-ақ тағы екі дүкен де орналасқан.

Жер асты паркингтері

Халықтың мәдени және экономикалық мүмкіндіктерді пайдалануына және Родез орталығында жұмыс істейтін адамдарға қосымша тұрақ орындар ұсыну үшін, Esplanade des Ruthènes астында, екі деңгейлі, 400 орындық толыққанды жер асты тұрағы салынды. Ол көп экранды кинотеатр ашылған кезде пайдалануға берілді.

Көрме паркі

Бұл жоба Олемп коммунасында іске асырылады және 2015 жылы басталатын жұмыстардан кейін 2016 жылдың екінші жартысында есіктерін ашады. Онда 3000 орынға арналған мәдени шаралар, экономикалық іс-шаралар немесе конференциялар өткізіледі.

Топонимика

Көне заманда, Римдіктер билік еткен кезеңде қала Сегодуном деп аталды. "Сего" – "күшті", ал "дунум" – "төбе" деген сөздердің түбірінен пайда болған, Segodunum – "биік төбе, бекініс" атауы Родездің галлдық атауының бастауында тұр. Рим империясының ортасынан соңына дейін қала Civitas Rutenorum, яғни Рутендер қаласы деп аталды. Сосын ол Рутени, одан кейін Родез болып өзгерді. Родез жергілікті жұртшылық арасында француз тілінде ""Родесс" [ʀodɛs] деп айтылады. Бұл қаланың окситан тіліндегі жазылуымен түсіндіріледі: Rodés, ол "Rroodess" [rruˈðes] деп айтылады. Родез окситан тіліндегі "е" дыбысының жабық болуын сақтап, оның үнсізденуіне жол бермеу үшін "s" әрпінің орнына "z" әрпімен жазылған.

Тарих

Б.з.д. кем дегенде V ғасырдан бері Родез кельттермен құрылған. Римдіктер басып алғаннан кейін, бекінілген қала (оппидум) Сегодунум деп аталды, ал кейінгі Империя дәуірінде – Civitas Rutenorum деп аталды, осыдан қазіргі атауы шықты. Батыс Рим империясы құлағаннан кейін, қала вестготтар мен франктардың билігіне көшті, 725 жылы арабтар шабуыл жасап қиратты. Соңынан Аквитания герцогтары мен Тулуза графтарының әскерлері басып алды. Жүз жылдық соғыс кезінде Родезді ағылшын әскерлері басып алды. Дегенмен, орта ғасырларда қала тарихы графтар мен Родез епископтары арасындағы күшті бәсекелестікпен ерекшеленді. Олар қаланың әртүрлі бөліктерінде билік жүргізді, олар қабырғамен бөлінген еді. Графтар француз корольдік билігіне қарсы тұрып, XV ғасырда болашақ король Людовик XI граф Иоан IV-ті бағындырғанға дейін өздері билік етті. Келесі ғасырда епископ Франсуа д’Эстен Родез соборын салдырды. Родездің соңғы графы Генрих VI, Франция королі Генрих IV атанды, ол 1589 жылы өзінің титулын Корольдік таққа сатты. Қала 18-ғасырға дейін дамыған сауда орталығы болып қалып келді, содан кейін жақын орналасқан Вильфранш-де-Руэрг қаласы Жоғарғы Гвиенна провинциялық кеңесінің орталығы болды. Алайда, Француз революциясы кезінде Родез жаңа құрылған Авейрон департаментінің орталығына айналды және содан бері осы мәртебесін сақтап келеді.

Ежелгі дәуір

Родез – екі мың жылдан астам тарихы бар қала: оның тарихы б.з.б. V ғасырға дейін жетеді, сол кезде Орталық Еуропаның кельт тайпасы – рутендер Ауверньнің оңтүстігінде тоқталып, Галл өркениетінің ерекше бекіністерінің бірі – Сегодунумды (Галлия) құрды. Көптеген мұра нысандары Сегодунумның римдік мәдениетіне сіңуіне куәлік етеді. Родездік Аманның жариялау қызметі арқасында христиан діні тараған кезде, қала Рим империясы құлағаннан кейінгі тұрақсыз заманда куәгер болды және кейде қиындықтарды бастан өткерді.

Орта ғасырлар

Родезді бірінен соң бірі вестготтар, франктар, Аквитания герцогтарының және Тулуза графтарының әскерлері, сондай-ақ 725 жылы Родезді басып алып, ежелгі шіркеуге зиян келтірген маврлар жаулап алды. Кейіннен жүз жылдық соғыс кезінде ағылшындар Родезді басып алды. Қала тарихы ұзақ жылдар бойы қала сыртындағы аумаққа үстемдік еткен Родез графтары мен қала ішіндегі билікке ие болған Родез епископтары арасындағы қатал бәсекелестікпен ерекшеленді. Екі аймақты қабырға бөліп тұрды. Әрбір қауымның өз қалалық әкімшілігі, консулдары және басқарушы органы болды; олардың әрқайсысы билік үшін күресті. Қалаға, Арманьяк және Родез графтарының танымал әулеті, соңында егемендік құқықтарға ие болды: Мартеленк мұнарасында монета соғу, тәж кию және біраз уақыт бойы антипапа Бенедикт XIII және оның мұрагерлері Бернар Гарнье мен Жан Карьерді мойындау. Бұл 1443 жылы Франция патшасымен қақтығысқа әкеп соқты. Дельфин, болашақ Людовик XI, Родезді басып алып, граф Жан IV-ті бағындырды. Кейіннен оның ұлы Луи XI-ге опасыздық жасауға тырысты. Осының салдарынан ол отбасымен бірге қашып бара жатқанда Лектурде өлтірілді.

Қазіргі заман

Родездің ежелгі қарсыласы Вильфранш-де-Руерг болды. Француз революциясы Вильфранштің әкімшілік орталық ретіндегі мәртебесін Родездің пайдасына жойды, ол өзінің орталық орналасуына байланысты Авейрон департаментінің префектурасы және Родез округіне айналды. Қаланың діни мұрасы толыққанды бұзылмады, тек ішінара зардап шекті. 1792 жылдың маусым айында сол кездегі ғалымдар метрдің нақты өлшемін анықтауға қызығушылық танытты. Родез осы өлшемді жүзеге асырудың «орталық» нүктесі болуға тиіс болды. Шындығында, Жан-Батист Жозеф Деламбр Дюнкерктен Родезге дейінгі қашықтықты өлшеуге, ал Пьер Мешайн Барселона мен Родез арасындағы қашықтықты өлшеуге жауапты болды. Олар нәтижелерін біріктіріп, метрдің мәнін анықтау үшін Родезде кездесуге ниеттенді. 1793 жылы Барселонадағы Монжуйда Мешайн тіркелген ұзындықтар мен жұлдыздардың астрономиялық орналасуы арасындағы қарама-қайшылықты анықтады. Франко-испан соғысы оған өлшеулерді қайталауға мүмкіндік бермеді. Бұл айырмашылық (іс жүзінде, қателікке байланысты емес, пайдаланылған құралдардың дәлдігіне байланысты болған) оны үлкен қиындыққа салып, Париждегі жұмысы туралы есеп беруден қашуға мәжбүр етті. 1799 жылы ол өзінің ғылыми еңбегін құрметпен қабылдаған халықаралық конференцияға қатысуға келісім берді. 1798 жылы жаңа мекеме құрылды. Бурбон монархиясы қайта орнатылғаннан кейін, (Антуан Бернардин Фуальдестің өліміне қатысты сот процесі) өте даулы сот отырысы мен өлім жазаларын қамтыды. Осы оқиғаға байланысты Родез көптеген журналистерді қабылдады, олар Родез халқының мінез-құлқын өте субъективті көзқараспен сипаттады. 19 ғасырда мәдени жаңару да болды. 1836 жылы Авейрон әдебиет, ғылым және өнер қоғамы құрылды. Департаменттің жетекші тұлғалары провинцияның мәдени өміріне белсенді қатысты. Родездің жаңғыруы 19 ғасырда өте баяу жүрді. Бірте-бірте Родез 21 ғасырдан бастап Авейрон департаментінің астанасы ретіндегі рөлін нығайтып, дамытып, Тулузамен байланысын сақтай отырып, өзінің экономикасын және тәуелсіздігін құрды. Осы кезеңнен бастап көптеген нысандар пайда болды, мысалы, Жак Пуэль ауруханасы, Родез-Марсилак әуежай алаңының кеңеюі, Родезге жоғары жылдамдықты байланыс, мультиплекс кинотеатрлары бар Эспланад дю Фуарейл, Пьер Сулаж мұражайы және фестиваль залы.

Қоғамдық қатынастар

Родез – штаб-пәтері 1 Place Adrien Rozier мекендеген , 1964 жылы құрылған және аудан құрамына енген, кейіннен 1999 жылдың 20 желтоқсанында агломерациялық қауымдастыққа айналды. Бүгінде оның құрамында сегіз коммуна бар. Орталық Массивтің оңтүстік бөлігінің маңызды бөлігі саналатын коммуна, сонымен қатар Тулуза және Альби сияқты оңтүстік-батыстағы, сондай-ақ Ауриллак және Менде сияқты Орталық және Солтүстік Массивтегі қалаларға жақын орналасқан. Олармен бірге «Эстель» қалалық желісін құрайды. Аталған да бар екенін атап өтуге болады.

Сот және әкімшілік органдар

Родез қаласы Авейронның Бас кеңесінің және Grand Rodez агломерациялық қауымдастығының кеңесі орналасқан. Агломерацияда өрт сөндіру бөлімі, қалалық полиция күштері, SAMU және SMUR (екі жедел медициналық жәрдем қызметі), улану орталығы және уақытша ұстау изоляторы бар. Ал мемлекет департамент префектурасын басқарады және жандармерия бригадасы қызмет етеді. 2013 жылдың шілдесінде Дрюэль коммунасында шамамен 100 ер адамға арналған жаңа уақытша ұстау изоляторы ашылады, оның ішінде күндізгі босатуға құқығы бар 10 орын бар. Сонымен қатар, Родезде мемлекеттік органдардың өкілдіктері орналасқан (салық инспекциясы, Франция банкі, әлеуметтік қамсыздандыру, балаларға берілетін жәрдемақылар және т.б.). Сот жүйесінде алғашқы инстанция соты және Tribunal de grande instance (Франция) соты бар, олардың құрамында апелляциялық сот, коммерциялық сот, өнеркәсіптік сот және кәмелетке толмағандар соты жұмыс істейді. Апелляциялық сот Монпелье қаласында орналасқан.

Құрметті азаматтар

Ингрид Бетанкур 2008 жылдың 28 наурызынан бері Родез қаласының құрметті азаматы.

Муниципальдік әкімшілік

Қалалық кеңесте жарты шеңбер пішіндес 35 орын бар, оның 26-сын социалистік көпшілік, ал тоғызын оппозиция алып отыр. Лидері – .

Жұмыспен қамту мүмкіндігі

Бетель көшесі, 41-43 мекенжайында орналасқан Жұмыспен қамтуды оқытудың коммуналдық кеңсесі (MCEF) екі жылдық дайындықтан кейін 2013 жылдың наурыз айында ашылды. Бұл орталыққа жұмыспен қамту орталығы және оның қызмет көрсету платформасы, жастар жұмыспен қамту жөніндегі жергілікті миссия, жеке және кәсіби дағдыларды бағалау институтаралық орталығы (CIBC), Ақпарат және бағдарлау орталығы (академиялық инспекция), Авейрон аумақтық кеңсесі, Cap Employment, AFIJ (жаңа түлектер) және АДЕФПАТ-тың Авейрон бөлімшесі кіреді. АДЕФПАТ – аймақтық құрылым болып табылады, оның мақсаты аумақтық даму стратегияларын күшейту. Бұл мекемеде 55 қызметкер жұмыс істейді, ол 142 000 тұрғынға қызмет көрсетеді.

Білім беру бірлестіктері

Каландрета мектептері (окситан тілінде, petite alouette) – франко-окситан тіліндегі екі тілді колледждер мен мектептер.

Жак-Пуэль ауруханасы

Бұл медициналық, хирургиялық, гинекологиялық және акушерлік (MCO) ауруханасы, ересектер мен балаларға арналған шұғыл көмек көрсету бөлімшелерімен бірге, Тулузадағы CHU de Purpan-нан кейін аймақтың екінші техникалық платформасы болып табылады. Бұл Авейрон облысының SAMU және SMUR штаб-пәтері және шамамен 60 медициналық және хирургиялық қызметті қамтиды. Медицина, педиатрия, неонатология, онкология және хирургия салаларында маманданып, жоғары мамандандырылған, соңғы үрдістің медициналық жабдықтарымен жабдықталған.

Жергілікті және өңірлік баспасөз

Родез қаласы "Центр Прессе" (Авейрон) газетінің орналасқан жері. Ол топтың құрамына кіреді. Топ Виктор Гюго даңғылында, Родез соборының іргесінде кең ғимараттарда орналасқан. Шындығында, күн сайын жергілікті және аймақтық жаңалықтарды жариялайтын үш күнделікті газет шығарылады: "Центр Прессе", "La Dépêche du Midi" және "Midi Libre". Сонымен қатар, "Le Piton" жерінде Grand Rodez агломерациясының жаңалықтарына негізделген "Le Ruthénois" апталығы жарық көреді. Авейрон облыстық кеңесі мекеменің жаңалықтарын ай сайын жариялайтын айлық журнал шығарады, ал Родез қаласының өз айлығы – "Rodez, notre ville" ("Родез, біздің қала") бар. Соңында, Midi Pyrénées аймағында жарық көретін тоқсандық журнал Родез тұрғындарының әрқайсысының пошта жәшігіне жіберіледі. Родез баспасөзінің тарихына келсек, "La Gazette du Rouergue" (1832-1835), "L'Écho de l'Aveyron" және "Le Peuple" (Aveyron Journal) сияқты бірнеше газеттер жойылып кеткен.

Ұлттық және халықаралық баспасөз

Қаланың киосктерінде ұлттық және халықаралық баспасөз өнімдері бар. Баспа материалдары бойынша жұмысты жеңілдету үшін Родез медиа кітапханасында көптеген мұрағаттар сақталған, мысалы, облыстық мұрағаттар және баспасөз үйі.

Радио

Родез қаласының барлық ірі ұлттық радиостанцияларынан өзге, жергілікті радиостанциялар да бар, мысалы, Лук-ла-Примаубеде тіркелген "Тотем" радиосы, "Radio cent pour cent [100% Radio]", "Radio Menergy" және студиясы Родезде орналасқан CFM (107.9FM). Сонымен қатар, Луи Кверб лицейінде "Radio Temps [Time Radio]" (107 FM) құрылды.

Теледидар

Коммуна 2008 жылдың 1 маусымынан бері жер үсті цифрлық телеарналарына ие. Сонымен қатар, France 3 Sud филиалы, France 3 Quercy Rouergue үшін Бурранда (Родез) орналасқан, бұл Родез жаңалықтарын теледидар арқылы таратуға мүмкіндік береді. Quercy Rouergue Aveyron Lot айманына арналған жаңалықтарды эфирге беру үшін осында телестудия құрылған. Соңында, Родез қаласына арналған жеке, үздіксіз телеарна құру идеясы туды. Родез қаласы 2011 жылдың 8 қарашасынан бастап аналогтық хабар таратуды тоқтатып, оның орнына цифрлық телеарналар таратуды бастады.

Интернет және телефон

Rodez кең жолақты интернет кабельдік технологиясымен және Wi-Fi желісімен қамтамасыз етілген. Сонымен қатар, 2008 жылы Grand Rodez агломерациясы аумағында, әсіресе халықаралық әуежай, теміржол станциясы, Бурран ауданы және тарихи орталық сияқты сауда орталықтарында WiMAX және UMTS базалық станцияларына қосылған бірнеше шақырым оптикалық талшық іске қосылды. 3G, 3G+ және 4G желілері Родез қаласының цифрлық дамуына жағдай жасады. 2011-2012 жылдары қала орталығында, әсіресе тарихи бөлігінде жүргізілген жол жөндеу жұмыстары өте жоғары жылдамдықты жаңа интернет желілерін құруға мүмкіндік берді.

Халықтың табысы және салық салу

2017 жылы бір шаңырақтың орташа табысы 20 410 еуроны құрады, және шаңырақтардың 51% табыс салығын төледі.

Ауыл шаруашылығы

Родез дәстүрлі түрде ауыл шаруашылығы сауда орталығы болып табылады. Қала Авейрон ауыл шаруашылығының департаменттік камерасы арқылы Авейрон ауыл шаруашылығының бас штабы болып табылады. Алайда, қала қабырғаларының ішінде Родезде шаруашылықтың өте аз немесе мүлдем жоққа шығуы байқалады (жұмыс орындарының таралуының 0,8%-ы). Оның орнына, қала осы саладағы зерттеулерге баса назар аударады, мысалы, Ла Рок лицейі сияқты. Қала мен агломерациядан тыс жерлерде ауыл шаруашылығы қызметі дамыған. 2011 жылы Родезде өткен жас фермерлер конгресінің сессиясын Азық-түлік, ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы, сондай-ақ ауылдық жерлер мен даму министрі Бруно Ле Мэр жабылу салтанатына қатысты.

Сауда

Родез және оның маңындағы аймақтар 21-ші ғасырда Тулуза және Монпелье сияқты ірі орталықтарға білікті кадрлардың кетіп қалмауын қамтамасыз ету үшін жергілікті сауданы және ірі ұлттық брендтерді дамытты. Қаланың орталығында және айналасында (Сабазак Конкурес қаласында орналасқан Le Comtal (Sébazac Concourès) сауда орталығы) бизнестер дамыды. Қалалық базар аптасына үш рет өткізіледі (сәрсенбі күні таңертең, жұма күні түстен кейін және сенбі күні таңертең). Родездегі Ле Питон жерінде әр тоқсан сайын ірі жәрмеңке ұйымдастырылады. Алшақ орналасқан Крансак коммунасы казино құрылысын жоспарлап отыр, оның ашылуы 2015 жылдың наурыз айына белгіленген.

Гастрономия

Аптасына үш фермерлік базар өткізіледі. Сәрсенбі күні таңертең базар Place du Bourg алаңында орналасқан. Сенбі күні таңертең базар Place de la Cité және Place Emma Calvé (кафедральдің артында) алаңдарына кеңейеді. Жұма күні кешке Сакре-Кёр паркингісінде шағын фермерлік базар болады. Бірнеше мейрамхана жергілікті ерекшеліктерді ұсынады, атап айтқанда алиго, фарсо, трипукс, сондай-ақ Рокфор, Лагиоль және Кантал ірімшіктері, және жақын орналасқан Марсилак ауылының қызыл шарабы. Фуасе – таңғы асқа арналған тәтті нан, оны көптеген жергілікті нан пісіретін орындарда табуға болады.

Жергілікті мәдениет және мұра

Қала орталығы көбінесе жаяу жүргіншілерге арналған және тарихқа толы, сондай-ақ дүкендер мен жергілікті шеберлерге де ие. Гранд-Родез агломерациясына Родез, Онет-ле-Шато, Друэль, Люк-ла-Примауб, Ле-Монастер, Олемп, Сент-Радегонде және Себазак-Конкурес қалалары кіреді.

Ескерткіштер мен ескерткіштер

Қаланың ең маңызды ғимараттарының көп бөлігі орналасқан. Сонымен қатар, көптеген ғимараттар, үйлер, орындар, құдайға табыну орындары және шатолар мемлекеттік тіркелген және қорғалады. 2012 жылдың 3 ақпанынан бастап Рутенуа Питон Миди-Пиреней аймағының "ірі нысандарының" тізіміне енгізілді және басқару комитеті Родез қаласын Өнер және Тарих қалалары мен аймақтарының белгісіне, сондай-ақ ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне ұсынуға дайындап жатыр.

Нотр-Дам соборы

1862 жылы тарихи ескерткіш ретінде жарияланды. Родез қаласының Нотр-Дам соборы – департаменттің негізгі діни құрылысы. Ғасырлар бойы өртке шалынып, зақымданған Родез соборы 13-дан 17-ғасырға дейінгі архитектуралық стильдердің керемет жиынтығы: готика, Ренессанс және барокко ішкі әрлеу элементтері. Ол әсерлі өлшемдерге ие; орталық бөлімі тар, бірақ ұзын, және ерекше әдемі биіктігі бар. Ғимарат әдемі қоңырау мұнарасымен жабдықталған, ол алыстан көрінетін нағыз қызғылт құмтасқа ұласады және қаланың ең биік нүктесінде орналасқан. Мұнараның басына, Діңгеке ханшайымның мүсініне жету үшін төрт жүз қадам көтерілу керек, содан қаланың тамаша панорамасы көрінеді. Түнде ол іштен жарықтандырылады.

Епископтық сарай

Родез епископ сарайы 1942 жылы тарихи ескерткіш деп жарияланды. XV ғасырдағы ескі епископ сарайы қазіргі собордың көлденең бөлігі мен қала қабырғасының арасында орналасқан. 1684 жылы Пол Луи Филипп де Лезай де Лусиньян Родез епископы болып тағайындалды. Ол келгеннен кейін қазіргі сарайдың құрылысын бастады, ол 1694 жылы аяқталды. Сарай Луи XIII стилінде салынған, оның баспалдағы Фонтенбло сарайын еске салады.

Пресвитериум

1950 жылы тарихи ескерткіш деп жарияланды. Ол 12 ғасырда салынған, кейін 1758 жылдан 1761 жылға дейін бұрынғы ғимараттан қалған материалдармен толығымен қайта жаңартылды. Сыртқы пішіні барокко стилінде, ал ішкі бөлігі роман стилін сақтап тұр. Күмбезді 18 ғасырда Салинье безендірген. 6 ғасырға жататын гобелендер хорды әсемдейді және Сент-Аманның ғажайыптарын көрсетеді. Онда 15 ғасырлық Пиета және 16 ғасырлық Триниті мүсіні, сондай-ақ Лимож эмальді реликті сақтау шкафы бар.

Сакре-Кор шіркеуі

Родез қаласындағы Сакре-Кёр шіркеуі 2005 жылы тарихи ескерткіш ретінде тіркелді. Оның құрылысына Конк қаласындағы Сент-Фой аббат шіркеуі үлгі болды, сонымен қатар Перигор аймағындағы маңызды шіркеулердің де ықпалы болған.

Бұрынғы иезуиттер колледжінің часовнясы

1927 жылы тарихи ескерткіш ретінде жарияланды. Бұрынғы иезуит колледжі – Родез қаласындағы Фердинанд Фох лицейін құрайтын тарихи ғимараттар кешені. Колледждің қазіргі қалдықтары – ғибадатхана, ғимарат және фонтан, сондай-ақ Денис Пуэчтің «La Naïade de Vors» мүсіні, ғибадатхананың сыртқы қабырғасына, Place Foch алаңында орналастырылған.

Ежелгі монастырь

1942 жылы тарихи ескерткіш ретінде салынды. Ұлттық тұқымдық шаруашылық қазір бұл бұрынғы діни ғимаратта орналасқан.

Басқалар

Параир шапайы, Параир жазушысы және ақыны Антонин Арто есімді ақыл-сақасы бұзылғандардың ауруханасының соңғы қалдығы. Бүгінде мұнда «Антонин Арто кеңістігі» орналасқан. Сент-Мартин шіркеуі Лаюльге қарап тұрған, төбесінің жартысы биіктеп орналасқан. 1789 жылға дейін Рутенуас приходы ретінде, ал екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қоқыс жиналатын орын және балалардың ойын алаңы болып қызмет еткен. Соғыстан бері қирап, 1966 жылы толығымен бұзылған. Керемет Әйелдің шіркеуі, Chemin de la Boriette (алыс, жасыл кеңістік) жолында орналасқан. Родез қалалық әкімдігіне тиесілі, бастапқыда Ла Шартрезге (қазіргі Ла Шартрез) кіріктірілген. Қарыз жолдастарының күшімен қалпына келтіріліп, жақсы күндері сағат түстен кейін жұртшылыққа ашық. 2003 жылдың мамыр айында ашылған және сәулетімен ерекшеленетін Родез мешіті Бамберг даңғылында орналасқан.

Префектура қонақ үйі

1947 жылы тарихи ескерткіш мәртебесі берілді. Бұл қонақүй 18 ғасырдың бірінші жартысында король кеңесшісі және Родез сайлауындағы қазынашы Франсуа Ле Норман д'Айссен салған. Қазіргі таңда Авейрон облысының әкімдігі осы ғимаратта орналасқан.

Бональд қонақ үйі

1991 жылы тарихи ескерткіш деп жарияланды.

Қара жылқы қонақ үйі

1947 жылы тарихи ескерткіш жасалды.

Сегурет қонақ үйі

1944 жылы тарихи ескерткіш салынды.

Арманьяк үйі

1862 жылы тарихи ескерткіш салынды.

Лаюль көпірі

1947 жылы тарихи ескерткіш жасалды.

Сен-Феликс сарайы

1984 жылы тарихи ескерткіш жасалды.

Ла Гаскари виадугы

19 ғасырдағы теміржол көпірлері, оның ішінде Гаскари виадугы.

Тілдік мұра

Родез қаласы (Родес, в) Окситанияның соңғы орталықтарының бірі болды, онда көптеген трубадурлар пана тауып, окситан мәдениетін сақтап қалуға тырысты. Бүгінде Окситания және Ланг д'Ок Родездің және көптеген мерекелік пен мәдени шаралардың арқасында қайта жандануда. Бұл тіл жылдар бойы Окситан мәдениетін жаңғыртуға қызмет ететін Pays d'Oc-тың нағыз мәдени тоғысу ортасына айналды.

Білімді қоғам

1836 жылы 3 желтоқсанда Родез қаласында Авейрон әдебиет, ғылым және өнер қоғамы құрылды. Оның мақсаты – Авейрон департаментінің, бұрынғы Руерг аймағының тарихын, сондай-ақ мәдени және табиғи мұраны қамтитын Inventaire général du patrimoine culturel саласын зерттеу болып табылады. Бұл мәдени мекеме 1857 жылғы 29 қазанда халыққа пайдалы деп танылды. Ол зерттеушілерге, оқытушыларға, студенттерге және Авейрон мен Руерг мәдениетіне қызығушылық танытқан барлық адамдарға ашық. Авейрон әдебиет, ғылым және өнер қоғамының 50 000-нан астам кітаптан тұратын кітапханасы мен бірнеше архивтік қоры бар.

Мәдениет нысандары

Мәдениет орталығы L'Amphithéâtre бірнеше спорт залдарында түрлі спорт түрлерінен (фехтовани, альпинизм, бадминтон, би және т.б.) іс-шаралар ұсынады. Сонымен қатар, 3000 адамға дейін сыйымдылығы бар кең зал конгрестер, көрмелер, конференциялар, пікірталастар, семинарлар, шоулар немесе театрлық қойылымдар үшін бейімделген. Бұған қоса, шоулар, концерттер және басқа да көркемдік өнерлер үшін аталған орынның репертуары халықаралық деңгейде танымал өнер иелеріне тамаша мүмкіндік береді. Жастар мен мәдениет үйі театрлық қойылымдар мен шоулар, ойын-сауықтар, сондай-ақ конгрестер мен конференциялар, көрмелер (әр түрлі сыйымдылығы бар бірнеше зал) өткізуге мүмкіндік береді. Salle des fêtes [Фестиваль залы]: Харас пен Пол Линьон стадионының жанында, 2012 жылдың 7 қаңтарында оның авторы Эммануэль Небу және саяси өкілдер ашты. Palais des Congrès [Конгресс залы]: Республика бульвары, ол кәсіпорындар мен бірнеше комитеттер залдары, аудитория және көрме залы бар қауымдастықтар үшін экономикалық рөл атқарады. "Ұлы Родез" ұлттық музыка мектебі: музыка, көрмелер, конференциялар және пікірталастар. Grand Rodez қауымдастығының театры Onet le Château, La Baleine: акустикасы сахналық өнер мен сөйлеуге (театр, симфониялық музыка, опера) ерекше бейімделген. Бұл ғимарат Onet le Château коммунасында орналасқан және соңғы технологиялармен жабдықталған хабар тарату, бейне және дыбыс құралдарымен конгрестер мен конференцияларды өткізуге де жарамды. Театр, немесе дәлірек айтқанда, 500 орындық аудитория мәдениетке қызмет етеді. Іс жүзінде, бұл театр 3 деңгейден тұрады, оның ішінде техникалық бөлмелер, кіреберіс зал, концерт залы, сахна астындағы кеңістік, екі ұжымдық аймақ, үш жеке аймақ, жылдам дайындық бөлмесі, кеңселер, репетициялық зал, екі бақылау бөлмесі (оның бірі мобильді), киім ауыстыру бөлмелері және мүгедектерге арналған екі лифт бар. Бұл 500 орындық аудиторияны 300 немесе 500 орынға дейін өзгертуге болады. Престижді мәдени бағдарламаларымен бұл ғимарат Францияның оңтүстік-батысындағы мәдениет орталығы болып табылады. Малан көрме паркі: RN88 тас жолының жанында орналасқан экономикалық және мәдени инфрақұрылым, конгрестер, көрмелер, іс-шараларға негізделген шоулар үшін модульдік құрылымға ие, сондай-ақ ойын-сауық орындары мен тамақтану қызметтерін ұсынады. Ол 3000 адамға дейін сыяды. 2015 жылы ашылды. Кездесулер, іс-шаралар мен шаралар үшін бірнеше муниципалды залдар (муниципалды кемпинг, Калькомиер, Сент-Элой, Вабрдегі Гранж және Фош тұрақ орны).

Rodez логотипі

Rodez логотипі Midi Pyrénées туындағы окситандық айқыштан басталатын сары түсті шағын суреттен және қызыл бас әріптермен жазылған Rodez атауынан тұрады. Логотиптің жоғарғы бөлігі "питон" үстінде тұрған Родез соборын көрсетеді. Кейде логотипке "Rodez, un art de ville" [Родез, өнер қаласы] деген ұран қосылады.