Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корольдік флот адмиралы (1842–1921)
Royal Navy Admiral of the Fleet (1842 1921)
Корольдік флот адмиралы, 3-ші баронет, сэр Артур Кнайвет Уилсон (4 наурыз 1842 – 25 мамыр 1921) – Корольдік флот офицері. Ол Англо-Мысыр соғысында, содан кейін Махдистік соғыста қызмет етті және 1884 жылғы ақпан айында Эль-Таб шайқасында Виктория кресімен марапатталды. Ол соғыс кемесіне, торпеда мектебіне, содан кейін тағы бір соғыс кемесіне командалық етті, ал кейін Эксперименталды торпеда эскадрильясын басқарды. Соңынан ол Канал флотына қолбасшылық етті. Ол қысқа ғана уақытқа Бірінші теңіз лорды болып тағайындалды, бірақ бұл қызметте ол "қатыгез, сөйлеуге қиын және өкіметті" болды және адмирал Фишердің реформаларын қолдағандықтан ғана Фишердің орнына таңдалды. Уилсонның тағайындалу мерзімі күтілгеннен де қысқа болды, себебі ол Теңіз штабын құруға қарсы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда кеңесші болып тағайындалған ол Солтүстік теңіздегі шабуылдық жоспарларды, оның ішінде Хелиголандты басып алуды жақтады және Корольдік флоттағы су асты кемелерін дамыту мен пайдалануды ерте қолдағандардың бірі болды.
Admiral of the Fleet Sir Arthur Knyvet Wilson, 3rd Baronet, (4 March 1842 – 25 May 1921) was a Royal Navy officer. He served in the Anglo Egyptian War and then the Mahdist War being awarded the Victoria Cross during the Battle of El Teb in February 1884. He went on to command a battleship, the torpedo school and then another battleship before taking charge of the Experimental Torpedo Squadron. He later commanded the Channel Fleet. He briefly served as First Sea Lord but in that role he "was abrasive, inarticulate, and autocratic" and was really only selected as Admiral Fisher's successor because he was a supporter of Fisher's reforms. Wilson survived for even less time than was intended by the stop gap nature of his appointment because of his opposition to the establishment of a Naval Staff. Appointed an advisor at the start of World War I, he advocated offensive schemes in the North Sea including the capture of Heligoland and was an early proponent of the development and use of submarines in the Royal Navy.
Ерте мансап
Контр-адмирал Джордж Кнайвет Уилсон мен Агнес Мэри Уилсонның (қыз есімі Йонге) ұлы болып туған Уилсон 1855 жылы Корольдік теңіз күштеріне екінші дәрежелі мичман ретінде қабылданғанға дейін Итон колледжінде білім алған. Ол 1855 жылғы қазандағы Крым соғысы кезінде Кинберн шайқасына қатысқан. 1874 жылғы қаңтарда жаңа бу фрегатында екінші командир болып тағайындалды. 1876 жылы Уилсон жаңа торпеда мектебінің командирі және штаб бастығы болды, оның міндеттеріне торпеда нұсқаулықтарын қайта жазу, нысана алу құралдарын ойлап табу және мина соғысын дамыту кірді. 1884 жылдың басында "Хекла" Суданның Қызыл теңіз жағалауындағы Триникитатқа Махди соғысы кезінде Суакин қаласын қорғап тұрған британдық әскерге көмек көрсету үшін жіберілді.
Born the son of Rear Admiral George Knyvet Wilson and Agnes Mary Wilson (née Yonge), Wilson was educated at Eton College before he joined the Royal Navy as a midshipman aboard the second rate in 1855. He was present at the Battle of Kinburn in October 1855 during the Crimean War. he became second in command in the new steam frigate in January 1874. In 1876 Wilson became commander and chief of staff at the new torpedo school , where his duties included rewriting torpedo manuals, inventing aiming apparatus and developing mine warfare. Early in 1884 the Hecla was sent to Trinkitat on the Red Sea coast of Sudan to support British troops defending Suakin during the Mahdist War.
Адмиралтейство мен Флот командалығы
Уилсон 1886 жылғы наурыз айында «Рали» кемесінің капитаны және Жақсы Үміт мүйісі станциясының Бас қолбасшысының ту капитаны болды. 1889 жылы «Вернон» кемесінің капитаны, ал 1892 жылы Жерорта теңізі флотының линкор кемесінің капитаны болды. 1892 жылғы 14 ақпанда патшайымның Әскери-теңіз жәрдемшісі болып тағайындалды. «Санс-Парэйль» кемесінде ол 1893 жылдың соңында Жерорта теңізі флотының Бас қолбасшысының ту капитаны болды. Оған эксперименталды торпедалық эскадрильяның басқаруы тапсырылды, ол 1896 жылы резервтік флоттың екінші қолбасшысы болғанға дейін крейсерде өз туын көтерді. 1901 жылғы 24 мамырда вице-адмирал дәрежесіне көтеріліп, 1902 жылғы 26 маусымда жарияланған 1902 жылғы Коронациялық наградалар тізімінде Бат орденінің Командоры (KCB) атанды. Ол 1902 жылғы 15 тамызда Каустың жанындағы корольдік яхта HMY Victoria and Albert бортында салтанатты рәсімде орденнің белгісін алды. Уилсон «Маджестик» кемесімен парадқа қатысты. 1903 жылғы мамыр айында Ұлттық флоттың Бас қолбасшысы болды (1904 жылғы желтоқсанда Канал флоты деп қайта аталды), оның туын линкор кемесінде көтеріп, содан кейін 1905 жылғы 24 ақпанда толық адмирал дәрежесіне көтерілді және 1905 жылғы 11 тамызда француз флотының келуіне орай Корольдік Виктория орденінің Ұлы крестімен марапатталды. 1906 жылғы 9 қарашада Бат орденінің Ұлы крестімен марапатталды.
Wilson became Flag Captain to the Commander in Chief, Cape of Good Hope Station and Captain of the Raleigh in March 1886. He went on to be Captain of Vernon in 1889 and Captain of the battleship in the Mediterranean Fleet in 1892. He was appointed Naval Aide de Camp to the Queen on 14 February 1892. In the Sans Pareil he was briefly Flag Captain to the Commander in Chief, Mediterranean Fleet in late 1893. he was given command of the experimental torpedo squadron, hoisting his flag in the cruiser before becoming Second in Command of the Reserve Fleet in 1896. He was promoted to vice admiral on 24 May 1901, and advanced to Knight Commander of the Order of the Bath (KCB) in the 1902 Coronation Honours list published on 26 June 1902, following which he was knighted and received the insignia in an investiture on board the royal yacht HMY Victoria and Albert outside Cowes on 15 August 1902, the day before the fleet review held there to mark the coronation. Wilson took part in the review with the Majestic. He went on to be Commander in Chief, Home Fleet in May 1903 (renamed the Channel Fleet in December 1904), hoisting his flag in the battleship and then in the battleship promoted to full admiral on 24 February 1905 and advanced to Knight Grand Cross of the Royal Victorian Order on 11 August 1905 on the occasion of the visit of the French Fleet. He was advanced to Knight Grand Cross of the Order of the Bath on 9 November 1906.
Бірінші теңіз әміршісі
Уилсон 1907 жылғы 1 наурызда Флот адмиралы дәрежесіне көтерілді және үш жыл зейнетте болғаннан кейін 1910 жылғы қаңтарда Бірінші теңіз лорды болды. Хью Страханның сөзінше, осы қызметте ол "тізгінсіз, сөйлеуге қиналған және өкіметті ұстауға құштар" болды және іс жүзінде Фишердің реформаларын қолдағандықтан ғана адмирал Фишердің орнына тағайындалды. Уилсон Агадир дағдарысынан кейін Империялық қорғаныс комитетінің мәжілісінде өзін жақсы көрсетпеді, онда ол соғыс жағдайында Әскери-теңіз күштерінің армияны Балтық жағалауына қондыруды жоспарлап отырғанын айтты – бұл жақында зейнеткерлікке шыққан адмирал Фишердің ескі жоспары, көрінеу он сегізінші ғасырдың ортасындағы Жеті жылдық соғыстан шыққан. Лорд Холдейннің естеліктерінде айтылғандай, Фельдмаршал Николсон (Империялық Бас штабтың бастығы) адмирал Уилсоннан Адмиралтействода неміс стратегиялық теміржолдарының карталары бар ма деп сұрады (немістердің күшін қалай жылдамдатып, шабуылға дайындалатынын көрсету үшін), ал Уилсон Адмиралтействоның мұндай карталармен айналысуының қажеті жоқ десе, Николсон оны ашық сынап, Әскери-теңіз күштері әскери мәселелерге "араласса", оларға мұндай карталар ғана емес, оларды зерттеу де қажет екенін айтты. Мәжіліс бригадалық генерал Генри Уилсонның нақты баяндамасымен аяқталды, ал премьер-министр Х.Х. Асквит (Корольдік Әскери-теңіз күштерінің жоспарын "әлсіз және мүлдем іске аспайтын" деп есептеген) Әскери-теңіз күштеріне армияның Францияға экспедициялық күшін орналастыру жоспарларына сәйкес келуді бұйырды. Мәжілістен кейін Черчилль Адмиралтействоның бірінші лорды болып тағайындалды және Әскери-теңіз штабын құруға кірісті (адмирал Фишер оның құрылуына қарсы болған), ал Хэнки мобилизация жоспарларын егжей-тегжейлі баяндаған Соғыс кітабын дайындауға кірісті. Уилсон өзінің тағайындалуының уақытша сипатымен күткеннен аз уақыт өмір сүрді, себебі ол Әскери-теңіз штабын құруға қарсы болды. Тарихшы Хью Страханның пікірінше: "Жиі ауысулар мен әлсіз тағайындамалардың (Уилсон, Бриджман және Баттенберг) үйлесімі соғысқа дейінгі төрт жылда Корольдік Әскери-теңіз күштерінің кәсіби басшылығының бағытын жоғалтуына әкеп соқты". Ол 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда стратегиялық кеңес беру үшін Уинстон Черчилль шақырды. 1918 жылғы қарашада кеңесші қызметінен қағылып, 1919 жылғы қазанда ағасынан барондық атағын мұра етті. Ол 1921 жылғы 25 мамырда Сваффэмде үйленбеген күйінде қайтыс болды және Санкт-Петер және Санкт-Пол шіркеуінің зиратында жерленді. Оның Виктория ордені Корольдік Әскери-теңіз мұражайына, Портсмутқа тапсырылды.
Wilson was promoted to Admiral of the Fleet on 1 March 1907 and, after three years in retirement, became First Sea Lord in January 1910. In this role he was, according to Hew Strachan, "abrasive, inarticulate, and autocratic" and was really only selected as Admiral Fisher's successor because he was a supporter of Fisher's reforms. Wilson gave a poor account of himself at the Committee of Imperial Defence meeting after the Agadir Crisis, at which he said that in the event of war the Navy planned to land the Army on the Baltic Coast, an old plan of the recently retired Admiral Fisher, apparently derived from the Seven Years' War of the mid eighteenth century. According to the memoirs of Lord Haldane, Field Marshal Nicholson (Chief of the Imperial General Staff), asked Admiral Wilson whether the Admiralty had maps of German strategic railways (to show how the Germans could rush reinforcements to invasion spots), and when Wilson said it was not the Admiralty's business to have such maps, Nicholson openly rebuked him and said that if the Navy "meddled" in military matters they needed not just to have such maps but to have studied them. The meeting was carried by a lucid presentation by Brigadier General Henry Wilson, and Prime Minister H. H. Asquith (who thought the Royal Navy plan "puerile and wholly impracticable") ordered the Navy to fall in with the Army's plans to deploy an Expeditionary Force to France. After the meeting Churchill was appointed First Lord of the Admiralty and began setting up a Naval Staff (Admiral Fisher having been opposed to setting one up), whilst Hankey began to draw up the War Book detailing mobilisation plans. Wilson survived for even less time than was intended by the stop gap nature of his appointment because of his opposition to the establishment of a Naval Staff. In the opinion of historian Hew Strachan: "the combination of frequent change and weak appointees (Wilson, Bridgeman and Battenberg) ensured that the professional leadership of the Royal Navy lost its direction in the four years preceding the war". He was recalled by Winston Churchill in 1914 at the start of World War I to provide advice on strategy. He ceased his role as an advisor in November 1918 and inherited a baronetcy from his brother in October 1919. He died, unmarried, in Swaffham on 25 May 1921 and is buried in the churchyard of St Peter and St Paul's Church. His VC was donated to the Royal Naval Museum, Portsmouth.
Есімдіктер
Уилсонның «Туг» деген лақап аты, Уилсон Виктория кресін алғаннан аз бұрын танымал болған боксшы «Туг» Уилсонға сілтеме жасаудан туындаған деп саналады, ол өте жауырынымен көзге түскен. Кейіннен бұл лақап, әсіресе теңіз флотында Уилсон аты бар адамдарға жиі қолданылатын атымға айналды. Ол сондай-ақ офицерлер мен сарбаздардың тыныштығы мен ыңғайы туралы ойланбағаны үшін «Ескі «Ард» Арт» деп те белгілі болды.
Wilson's nickname of 'Tug' is thought to come from a reference to the boxer "Tug" Wilson, who had come to prominence shortly before Wilson received his Victoria Cross, and was noted for his tenacity. It has since become a common nickname, especially in the Navy, for men called Wilson. He was also known as 'Old 'Ard 'Art' for his refusal to consider the cares and comforts of officers and men.