Бейта оқиғасы: ізраилдік қоныс салушылардың зорлық-зомбылығы және салдары

Кіріспе

Израильдік поселеншілер жасаған зорлық оқиғасы
Беита оқиғасы – 1988 жылғы 6 сәуірде Елон Море поселенісінен келген израильдік поселеншілер мен Беитаның палестиналық тұрғындары арасында болған қақтығыс. Нәтижесінде үш адам қаза тауып, бірнеше адам жарақат алды.

Оқиға

Оқиға Беитадан солтүстікке қарай орналасқан Израильдің Илон Море елді мекенінен шыққан 15 жасөспірімнен құралған топтың Пасха демалысында экскурсияға барған кезде болды. Оларға бір жетекші және екі күзетші – Ромам Альдубе мен Менахем Илан ілесіп отырды. Илон Мореден оңтүстікке қарай 10 шақырымдай жерде, Беита ауылына қарасты жерде олар Мұса Салех Бени Шамсех есімді шаруаға кездесті. Сөз алмасып болған соң Ромам Альдубе оны атып өлтірді. Содан кейін топ ауылға қарай жол тартты. Ауыл ішінде израильдіктер ауылдың су құдығына у салуға келген деген қауесет тарады. Халық жиналып, топқа қарсы шықты. Палестиналықтардың айтуынша, күзетшілер 19 жасар Хатем Файез Ахмад әл-Жаберді, израильдіктерге жақындаған кезде атып өлтірген. Басқа мәліметтерде Мұса Салехтің анасы Альдубеге тас лақтырғаны айтылады. Содан кейін халық туристерге шабуыл жасап, күзетшілерді қарусыздандырып, олардың қаруларын жойды. Альдубе басына ауыр жарақат алды. Осы оқиғада Илон Море елді мекенінен 15 жасар израильдік Тирза Порат қаза тапты. Ол Бірінші интифада кезінде Батыс жағалауда қаза тапқан алғашқы израильдік азамат болды. Бастапқыда бұқаралық ақпарат құралдары Тирза Поратты палестиналық тас лақтырушылардың өлтіргенін хабарлады. Ресми мәлімдемелерде топтың «погромистер мен кісі өлтірушілердің қолына түскені» айтылды. Премьер-министр Ицхак Шамир оның жерлеу рәсіміне қатысты, онда «Аза» және «Бейтаны картадан жою керек» деген ұрандар айтылды. Келесі күні Израиль армиясы оның 26 жасар еврей, зорлыққа бейім діншіл ұлтшыл Ромам Альдубиге тиесілі M16 карабинімен басына кездейсоқ оқ тиіп өлгенін хабарлады. Сондай-ақ, «үлкендердің нұсқауымен жас қоныс аударушылар жалған мәліметтер бергені» де мәлім болды. Кімнің кінәлі екенін бастапқыда білгенмен, Израиль армиясы Беитадағы 15 ғимаратты жарылқады. Олар 16 жасар Иссам Абдул Халим Мохаммад Саидты өлтірді және барлық ересек ер адамдарды тұтқындады, олардың алтауы кейін депортацияланды. Ромам Альдубиді Израильде сотқа берді, бірақ «болған жағдайдың өзі жетерлік жаза болды» деген негізде айыптаулар алынып тасталды. Бас штаб бастығы генерал Дэн Шомрон кейін палестиналық ауыл тұрғындары израильдіктерге одан әрі зиян келтірмеу үшін көмектескенін айтты. Кейбір тұрғындар жасөспірімдерге көмектесті, соның ішінде бірнеше әйел үш қызды үйлерінде жасырды. CBS News телеарнасының жедел жәрдем бригадасының дәрігері жарақат алған израильдіктерге көмек көрсетуді бастады, олардың кейбіреулерін Палестинаның Қызыл Жарты Ай қоғамының жедел жәрдем машиналары эвакуациялады. Екі адам қаза тапқаннан басқа, бірнеше ауыл тұрғындары ауыр оқ жарақаты алды. Үш адам қаза тауып, бірнеше адам жарақаттанды.

The incident occurred when a group of 15 teenagers from the Israeli settlement of Elon Moreh, north of Beita, had gone hiking during the Passover school holiday accompanied by a guide and two guards, Romam Aldube and Menachem Ilan. About 10 kilometres South of Elon Moreh, whilst on land belonging to Beita village, they came across a farmer, Mousa Saleh Bani Shamseh. After an exchange of words, Romam Aldube shot him dead. The group then continued into the village. Within the village a rumour had spread that the Israelis had come to poison the village well. A crowd gathered and confronted the group. Palestinian residents said the guards provoked the incident by shooting 19 year old, Hatem Fayez Ahmd al Jaber who approached the Israelis. Other reports describe the mother of Mousa Saleh throwing a stone at Aldube. The crowd then charged the hikers, disarming the guards and destroyed their guns. Aldube received a serious head wound. 15 year old Israeli Tirza Porat from Elon Moreh was killed during this incident. She was the first Israeli civilian casualty in the West Bank during the First Intifada. Initial reports in the media stated that Tirza Porat had been killed by Palestinian stone throwers. An official statement spoke of the group falling 'into the hands of pogromists and murderers'. Prime Minister Yitzhak Shamir attended her funeral at which there were cries of "Revenge" and "Wipe Beita off the map". The following day the IDF revealed that she had been accidentally shot in the head with the M16 carbine belonging to Romam Aldubi, a Jewish 26 year old violence prone religious nationalist. It was also revealed that 'the young settlers, instructed by their elders, had rendered untruthful accounts.' Despite knowing from the start who was responsible the Israeli Army dynamited 15 buildings in Beita. They also killed a sixteen year old boy Issam Abdul Halim Mohammad Said and arrested all male adult residents, six of whom were later deported. Romam Aldubi was brought to trial in Israel, but the charges were dropped on the grounds "that what had happened [was] already punishment enough". Chief of Staff Gen. Dan Shomron later said that Palestinian villagers protected the Israelis from further harm. Some residents helped the teenagers, including several women who hid three girls inside their homes. A medic in a CBS News crew on site began treating the Israelis injured, some of whom were evacuated by Palestine Red Crescent Society ambulances. As well as the two fatalities several villagers suffered severe gunshot wounds. Three people were killed and several others wounded.