Кіріспе

Ирақ шиит дінбасысы (1962–2003)

Сәйід Абд әл-Маджид әл-Мусави әл-Хойі ( /audio=En us Абдул Маджид Аль Хойі Ирак акценті (Америка дауысы). ogg/'/ɑː//b//d//ʊ//l// //m//ə/'/dʒ//iː//d// //æ//l// /'/h//uː//i/ AHBduul məJEED al HOOee; عبد المجيد الموسوي الخوئي ; 16 тамыз 1962 – 10 сәуір 2003) – шиит дінбасы және ұлы аятолла Әбу әл-Қасым әл-Хойінің ұлы.

Өмір

Әл-Хой Наджаф қаласында дүниеге келген. Ол 1991 жылға дейін Нажафта әкесінің қасында өмір сүріп, білім алған. 1991 жылғы шииттік көтеріліс кезінде ол Саддамның Баас партиясына қарсы күреске қатысып, сонымен қатар кек алудан туындайтын зорлық-зомбылықты азайтуға тырысқан, ұстамдылық сақтайтын күш ретінде танылды. Көтеріліс жаншылғаннан кейін ол Иракты тастап кетуге мәжбүр болды. Оның әкесі бір жыл өткен соң, 1992 жылы 93 жасында, Иракта үй қамауында бола тұрып қайтыс болды. Лондонға эмиграцияда ол 1989 жылы әкесі құрған қайырымдылық қоры – Әл-Хой қорында жұмыс істеді. 1994 жылы ағасы Мұхаммед Тақи Кербаладан Наджафқа қайтып келе жатқанда қаза тапқаннан кейін ол қорының басшысы болды. Ол Саддам Хусейннің билігін сынады: "Режимнің 1968 жылдан бастап жасаған қылмыстары аяқсыз. Өлім жазалары, шииттерге арналған мектептердің, мешіттердің және қасиетті зиярат орындарының жабылуы; көне діни кітаптардың өртелуі; президенттер мен патшалардың қалдырған сыйлықтарының қасиетті орындардан тоналуы". Дегенмен ол бірлікке шақырды. 2002 жылдың желтоқсан айында Әл-Хой: "Біз барлығының үлесі болатын жаңа Иракты іздеп отырмыз, біз өткенді ұмытып, әркіммен қолдасамыз" деді.

Құрлық

Ол 2003 жылғы сәуір айында Сәддам құлағаннан кейін, қауіп туралы ескертілгеніне қарамастан, Иракқа қайтып келді. Ол 3 сәуірде Наджафқа жетті. Оған күзет тағайындалған болса да, күзет бөлімі 2003 жылғы 10 сәуірде Наджафтағы Имам Әли мешітіне оның ізінен кіре алмады.