Кіріспе

Италия композиторы Марко да Гальяно (1 мамыр 1582 – 25 ақпан 1643) – ерте барокко дәуірінің итальян композиторы. Ол операның алғашқы тарихында және соло және концерттік мадригалдың дамуында маңызды роль атқарды.

Өмір

Ол Флоренцияда дүниеге келіп, өмірінің көп бөлігін сонда өткізді. Діни бірлестік пен Лука Батиден оқығаннан кейін, 1602 жылдан бастап алты жыл бойы Сан-Лоренцо шіркеуінде ән салушының мұғалімі болып жұмыс істеді. 1607 жылы ол Мантуяға барып, Гонзага әулеті үшін музыка жазды, соның ішінде Ла Дафна операсының таңғажайып қойылымын жасады. 1609 жылы Флоренцияға оралып, Compagnia dell'Arcangelo Raffaello ұйымында маэстро ди капелла болды, осы ұйымда ол бала кезінде музыкалық білім алған. Кейін сол жылы Медичилер оны өз сарайының маэстро ди капелласы етіп тағайындады, және ол бұл қызметте 35 жыл бойы болды.

Музыка және әсер

Гальяно Медичи үшін діни және әлемдік музыканың көптеген шығармаларын жазды; сонымен қатар, ол әнші және аспапшы болды, оларға жеке орындап көңіл көтерді. Оның туындыларына он төрт жарияланған опера кіреді, олардың екеуі сақталған: Андреа Сальвадоридің либреттосына жазылған «Ла Флора» (1628) және «Ла Дафна» (1608). «Ла Дафна» Ринуччинидің либреттосын ең жақсы музыкалық безендіру ретінде мақталды, тіпті мәтін бойынша алғаш опера жазған Жакопо Пери де осылай бағалады. Осы арада Гальяно немесе басқа біреу Ринуччинидің поэзиясын либретто үшін соншалықты өзгертті, кейбір жерлерде түпнұсқаның іздерін табу қиын. Пери Гальяноның мәтінді музыкаға қою әдісінің басқалардан гөрі тікелей тілге жақын болғанын, демек, бұрынғы онжылдықтардағы Флоренциялық Камератаның ежелгі грек музыкасының (болжамды) ерекшеліктерін қайта жаңғырту мақсатын орындағанын айтты. Гальяноның басқа музыкаларына жеке монодиялар және көптеген мадригалдар кіреді. Монодия барокко стиліндегі жаңалық болса, мадригалдардың көпшілігі а капелла орындалады және кеш Ренессанс дәуірінің стилінде жазылған (17 ғасырдың басында континуо мадригалы басым бола бастады; мысалы, Монтевердидің шығармаларында). Оның музыкасындағы прогрессивті және консервативті бағыттардың осы үйлесімін көруге болады: оның кейбір діни музыкасы а капелла, өткен ғасырдың prima prattica стилінде, ал басқа туындылары Венеция мектебінің ықпалын көрсетеді. Гальяно өз заманында өте ықпалды болды, бұл Медичилер сарайындағы барлық музыкалық іс-шаралардың басшысы ретіндегі оның мәртебесіне сәйкес келеді; алайда, оның танымалдылығы өлімінен кейін азайды және оның музыкасы Монтеверди сияқты замандастарының артында қалды.