Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заманауи туннельдік дизайн және құрылыс әдісі
Method of modern tunnel design and construction
Жаңа австриялық туннельдеу әдісі (NATM), сондай-ақ ретті қазу әдісі (SEM) немесе шашылған бетон қаптамасы әдісі (SCL) деп те аталады, бұл туннельдік жұмыс барысында кездесетін тау жыныстарының типіне сәйкес қабырғаны нығайтудың әртүрлі техникаларын оңтайландыру үшін күрделі мониторингті қолданатын заманауи туннельдік дизайн және құрылыс әдісі. Бұл техника алғаш рет 1960 жылдары Австрияда Ладислаус фон Рабцевич, Леопольд Мюллер және Франц Пахердің 1957-1965 жылдар аралығындағы жұмыстары негізінде назар аударуын алды. NATM атауы оны бұрынғы әдістерден ерекшелеу үшін берілді, оның экономикалық артықшылығы – туннельдің барлық бөлігін нығайтудың орнына, мүмкіндігінше, туннельді тұрақтандыру үшін қоршаған тау жыныстарының ішкі геологиялық күшін пайдалану. NATM/SEM қазіргі заманғы туннельдік индустрияны революциялауға көмектескен деп саналады. Көптеген заманауи туннельдер осы қазу әдісін пайдаланған. Ретті қазу әдісі тіпті карсттық жағдайларда да өте тиімді.
The New Austrian tunneling method (NATM), also known as the sequential excavation method (SEM) or sprayed concrete lining method (SCL), is a method of modern tunnel design and construction employing sophisticated monitoring to optimize various wall reinforcement techniques based on the type of rock encountered as tunneling progresses. This technique first gained attention in the 1960s based on the work of Ladislaus von Rabcewicz, Leopold Müller, and Franz Pacher between 1957 and 1965 in Austria. The name NATM was intended to distinguish it from earlier methods, with its economic advantage of employing inherent geological strength available in the surrounding rock mass to stabilize the tunnel wherever possible rather than reinforcing the entire tunnel. NATM/SEM is generally thought to have helped revolutionise the modern tunneling industry. Many modern tunnels have used this excavation technique. The Sequential Excavation Method is very cost effective, even in karst conditions.
Түрлі атаулар
NATM бастапқыда Альп тауларында қолдану үшін әзірленді, онда туннельдер көбінесе тереңдікте және жоғары ин-ситу стресс жағдайларында қазылады. NATM принциптері қазіргі заманғы туннель салудың негізі болып табылады және NATM негізінен кездесетін топырақтың нақты жағдайларын ескеруді қамтиды. Қалалық туннельдердің көпшілігі шамалы тереңдікте салынады және Альпідегі бастапқы NATM-де болғандай, ин-ситу стрестің босауын бақылау қажеттілігі тумайды. Қалалардағы жобалар қонысуды азайтуға басымдық береді, сондықтан бастапқы NATM-нен өзгеше қолдау әдістерін пайдаланады. Бұл терминологияда шатасу тудырды, себебі туннель инженерлері «NATM» терминін әртүрлі мағыналарда қолданады. Жаңа терминдер пайда болды және NATM-нің белгілі бір аспектілері үшін баламалы атаулар қабылданды, оның қолданысы кеңейген сайын. Бұл, әсіресе, АҚШ-та, жұмсақ топырақтағы шамалы тереңдіктегі туннельдерде туннельдеу әдісін қолданудың артуымен байланысты. Бұл заманауи туннельдеу стилі үшін басқа да белгілемелер қолданылады; Тізбекті қазу әдісі (SEM) немесе бүркітілген бетон қаптамасы (SCL) көбінесе жасыл туннельдерде қолданылады. Жапонияда Орталық бөлу қабырғасы NATM немесе Кросс диафрагмалық әдіс (екеуі де CDM деп қысқартылады) және Жоғарғы жартысы тік бөліну әдісі (UHVS) терминдері қолданылады. Австрия инженерлері мен сәулетшілері қоғамы NATM-ді «туннельдің айналасындағы тау жыныстары немесе топырақ құрылымдарын жалпы сақина тәрізді тірек құрылымына біріктіретін әдіс» деп анықтайды. Осылайша, тірек құрылымдардың өзі осы тірек құрылысының бір бөлігі болады. Кейбір инженерлер ашық майданды туннельдің бастапқы жерді қолдау үшін шертпе бетонды ұсынғанда NATM терминін қолданады. NATM термині жұмсақ топырақты туннельдерге қатысты жаңылыс түсінік тудыруы мүмкін. Эмит Браун атап өткендей, NATM дизайн философиясын да, құрылыс әдісін де білдіре алады.
NATM was originally developed for use in the Alps, where tunnels are commonly excavated at depth and in high in situ stress conditions. The principles of NATM are fundamental to modern day tunnelling, and NATM fundamentally involves specifically addressing the specific soil conditions being encountered. Most city tunnels are built at shallow depth and do not need to control the release of in situ stress, as was the case with the original NATM in the Alps. Projects in cities place a higher priority on minimizing settlement and so tend to use different support methods from the original NATM. That has led to a confusion in terminology in that tunnelling engineers use "NATM" to mean different things. New terms have arisen, and alternative names for certain aspects of NATM have been adopted as its use has spread. That is partly caused by an increased use of the tunneling method in the United States, particularly in soft ground shallow tunnels. Other designations are seen for this modern tunneling style; Sequential Excavation Method (SEM) or Sprayed Concrete Lining (SCL) are often used in shallower tunnels. In Japan, the terms Centre Dividing Wall NATM or Cross Diaphragm Method (both abbreviated to CDM) and Upper Half Vertical Subdivision method (UHVS) are used. The Austrian Society of Engineers and Architects defines NATM as "a method where the surrounding rock or soil formations of a tunnel are integrated into an overall ring like support structure. Thus the supporting formations will themselves be part of this supporting structure." Some engineers use NATM whenever they propose shotcrete for initial ground support of an open face tunnel. The term NATM can be misleading in relation to soft ground tunnels. As noted by Emit Brown, NATM can refer to both a design philosophy and a construction method.
Қауіпсіздік
1994 жылы Хитроу әуежайындағы туннельдің құлауы NATM қауіпсіздігіне қатысты сұрақтар тудырды. Бірақ, кейіннен өткізілген тергеу құлаудың себебін нашар сапалы жұмыс және құрылыс басқарудағы қателіктер деп тапты, ал емес NATM-ді.
The 1994 Heathrow Airport tunnel collapse led to questions about the safety of the NATM. However, the subsequent trial blamed the collapse on poor workmanship and flaws in construction management, rather than on the NATM.