Кіріспе

7 ғасырдағы араб еврей ақыны Әбу 'Афак (арабша: أبو عفك, шамамен 624 жылы қайтыс болды) Хиджаз аймағында (қазіргі Сауд Арабиясы) өмір сүрген еврей ақыны. Мұхаммед Әл-Мәдина қаласына көшіп, ислам дінін уағыздағаннан кейін Әбу 'Афак исламды қабылдамады және Мұхаммедке ашық қарсылық танытты. Ол Мұхаммедтің маңызды саяси жауына айналып, оның бір ізбасары оны өлтірді. Қарлы шағында Әбу 'Афак Арван Мұхаммед пен оның ізбасарларына қарсы саяси мазмұндағы өлең жазды, ол Сирада сақталған. Мұхаммед оның өлімін қалады, ал Салим ибн Умайр оны өлтірді. Бұл оқиға Ибн Исхақтың Мұхаммедтің ең ерте өмірбаянындағы "Сират расулуллаһ" (Құдай елшісінің өмірі) еңбегінде жазылған.

Ибн Садтың жазбалары

Бұл оқиғаның тағы бір сипаттамасы ибн Сад әл Бағдадидің "Жоғарғы сыныптар" кітабынан алынған: "Содан кейін Салим ибн Умайр әл Амридің еврей Әбу Афаққа қарсы шаувал айында, Алла елшісінің хижрадан кейінгі жиырмасыншы айдың басында "сария" [рейд] болды. Әбу Афак Бану Амр ибн Әуфтің ұрпағы еді. Ол жүз жиырмаға толған қарт адам еді. Ол яһуди еді және Алла елшісіне қарсы халықты қоздырып, (қарсы) өлеңдер шығарды. Бадр шайқасына қатысқан Салим ибн Умайр: "Әбу Афақты өлтіремін немесе одан бұрын өлемін деп ант етемін" деді. Ол ыстық түн келгенше мүмкіндік күтті, және Әбу Афак ашық жерде ұйықтады. Салим ибн Умайр мұны білген соң, қылышын бауырына қойып, төсегіне жеткенше қысып отырды. Алланың жауы айқайлады, және оның ізбасарлары оған асығып, үйіне апарып, жерледі. Ибн Сад өзінің дереккөздерінен келтірген екінші жазбаны ұсынады. Мұхаммед ибн Умар (Уақиди) Саид ибн Мұхаммед аз Зурақидан, Умара ибн Ғазиядан, Әбу Мүсаб Исмаил ибн Мүсаб ибн Исмаил ибн Зәйд ибн Табит өз шейхтарынан Әбу Афақтың Бану Амр ибн Ауфтың қарт екенін баяндады. Ол жүз жиырмаға толғанда Пайғамбарды (с.ғ.с.) естіген, бірақ Исламды қабылдамаған. Салим ибн Умайр оны өлтіруге ант берді және өлтіргенше іздеді. Бұл Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) бұйрығымен болды. Мұхаммед ибн Умар (Уақиди) Маун ибн Умардан, Бану Асад ибн Хузаймадан (Ибн Руқайш) Әбу Афақтың Хижраның жиырмасыншы айының басында Шаувалда (624 жылдың наурыз айының соңы/сәуір айының басында) өлтірілгенін баяндады. Ибн Сад бұл оқиғаны Аль-Вақиди арқылы жеткізеді. Хадис ғалымдары Әл-Вақидиді сенімсіз дереккөз ретінде сынға алады.