Андерс Ланге: Норвеж саяхатшысы және саяси қайраткері

Кіріспе

Норвегиялық саясаткер (1904–1974)

Андерс Сигурд Ланге (5 қыркүйек 1904 – 18 қазан 1974) – норвегиялық саяси ұйымдастырушы, лектор және редактор. Ол 1973 жылы парламентке өз атымен аталған «Андерс Ланге партиясын» (Anders Lange's Party) жетектеп әкелді. Орман шаруашылығы бойынша техник білімі алған Ланге 1920-ші жылдардың соңында Аргентинада болғаннан кейін саясатқа қатысты. 1929 жылы Норвегияға оралған соң, ол оңшыл «Отан лигасына» (Fatherland League) қосылды және көпшілік митингілерінде танымал лектор болды. Дегенмен, оның өткір сөйлеу стилі жиі дау-дамай тудырды. Оның агитациясы көбінесе саяси солшылдарға қарсы болғанымен, ол оңшылдардың күш-жігерін де қабылдамады. 1938 жылы ол ұйымнан шығып, «Норвегия теңіз қорғанысының қауымдастығына» (Landsforeningen Norges Sjøforsvar) қосылды, онда Норвегия қарулы күштерін нығайту үшін үгіт жүргізіп, болашақ әлем соғысы туралы ескертті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ұйымдастырылған норвегиялық қарсылық қозғалысына қатысуына бастапқыда кедергі келтірілді, бірақ ол қарсылық мүшелеріне көмектесу үшін жұмыс істеді, немістер оны тұтқындап, екі рет түрмеге қамады. Соғыстан кейін Ланге бастапқыда иттер шаруашылығымен айналысып, өзінің «ит иелерінің газетін» (dog owner's paper) жазып, басып шығарды. Саясатқа енбеуге уәде бергенімен, ол қайтадан саяси белсенділікке кірісті. Ол елді аралап, көпшілік митингілерінде сөйледі, ал ол шығарған газет саяси мазмұндамаға ие болды. Ол харизматикалық оңшыл лектор болды, ең алдымен жоғары салықтарға, мемлекеттік реттеулерге және бюрократияға қарсы болды. 1960-шы жылдары ол жастар арасында үлкен қолдауға ие болды, олардың қызметтеріне солшыл демонстрацияларға қарсы демонстрациялар ұйымдастыру кірді. Оның қолдаушылары жаңа саяси партия құруға шақырды, бірақ ол 1973 жылға дейін осы ұсынысқа келіспеді. «Андерс Ланге партиясы» (АЛП) аталатын жаңа партия «Сага киносында» өткен көпшілік жиналыста құрылды. Ол сол жылы өткен сайлаудан кейін Норвегия парламентіне өтті, бірақ оның жаңа саяси мансабы келесі жылы қайтыс болғаннан кейін күрт аяқталды. Ланге қайтыс болғаннан кейін оның саяси партиясы реформаланып, «Прогресс партиясы» (Progress Party) деп аталды.

Anders Sigurd Lange (5 September 1904 – 18 October 1974) was a Norwegian political organiser, speaker and editor who led his eponymously named political party Anders Lange's Party into parliament in 1973. Educated as a forestry technician, Lange got involved in politics following his stay in Argentina in the late 1920s. He joined the right wing Fatherland League organisation upon his return to Norway in 1929, and he became a popular speaker at public rallies. His provocative style however often led to controversies. Although his agitation was chiefly directed against the political left, he also rejected the efforts of the far right. He left the organisation in 1938 to join Landsforeningen Norges Sjøforsvar, where he agitated for strengthening the Norwegian armed forces and warned against the future world war. He was initially blocked from entering the organised Norwegian resistance during the Second World War, but nonetheless did work to assist resistance members, and he was arrested by the Germans and imprisoned twice. After the war, Lange initially focused on his work as a kennel owner, as well as to write and publish his own dog owner's paper. Although he had pledged to not enter politics again, he became increasingly politically active. He started touring the country to speak at his public rallies, and the paper he published became increasingly political. He was a charismatic right wing public speaker who first and foremost objected to high taxes, state regulations and public bureaucracy. He gained a considerable following among youth in the 1960s, and their activities included to counter demonstrate against left wing demonstrations. Increasingly called upon by his supporters to establish a new political party, it was not until 1973 that he finally agreed to do so. The new party, named Anders Lange's Party (ALP) was founded by popular acclamation during a public meeting at Saga kino. He successfully entered the Norwegian Parliament after the election later the same year, but his new found political career came to an abrupt end when he died the following year. Lange's political party was reformed and renamed to the Progress Party after his death.

Ерте өмір

Андерс Сигурд Ланге Нордстранд, Акерде (қазіргі Ослоның бір бөлігі) дәрігер Альф Ланге (1869–1929) және Анна Элизабет Свенссон (1873–1955) отбасында дүниеге келді. Оның екі үлкен бауыры – Александр мен Карен болды. Ол Акерде туылғанымен, отбасы алты апталық шала жасында Бьелландтың Фосс ауылына көшіп келді, себебі оның әкесі Бьелланд, Гринхейм және Асерал аймақтарын қамтитын аудандық дәрігер болып тағайындалды. Лангелер отбасы түп-төркіні Голштейн мен Даниядан шыққан, олардың арасында бірнеше көрнекті мемлекеттік қызметкерлер, дін қызметкерлері, дәрігерлер және кәсіпкерлер болды. Ланге өзінің алғашқы жеті жылын Фосс ауылында өткізді. Лангедің ата-анасы 1911 жылы ажырасып, Анна Элизабет үш баласымен бірге Бергенге көшіп кетті. Олар алғашқы екі-үш жыл Фьёсангердегі қарапайым қонақ үйде тұрды. Кейін отбасы Кристианияға (қазіргі Осло) көшіп, Скиллебекке қоныстанды. Ланге 1921 жылы Вестхайм мектебінде орта білімін бастады, бірақ examen artium емтиханын тапсара алмады. Содан кейін ол 1923 жылы Кристиансандқа көшіп, 1924 жылы Кристиансанд кафедралық мектебінде білімін аяқтады. Жастық шағында саясатқа қызығушылық танытпаған, бос уақытын ашық ауада демалуға және спортпен айналысуға арнады. Кристианияда (Осло) Ланге «Меркантиль SFK» клубында футбол және шайбалы хоккей ойнады, ал Кристиансанда «ФК Донн» үшін футбол ойнауын жалғастырды. Ойын кезінде бірнеше рет мұрнын сындырып, оған тән қисық мұрынға ие болды. Ланге 1924 жылдың 17 мамырында Хенрик Вергеландтың құрметіне арналған алғашқы (бірақ қысқа) «Kristiansand russ» сөз сөйледі. Содан кейін ол әскери қызметке шақырылып, Корольдік гвардияда қызмет етті. Әскери қызметте болғанда, Ланге 1923 жылы шыққан Кристиан Гирлоффтың «Skogen og folket» кітабын оқығаннан кейін орман шаруашылығына қызығушылық танытты. 1926 жылы Оддерн орман мектебінде орман техникасы мамандығы бойынша білім алды. Оның практикасының бір бөлігі Андебуда өтті, ал бітіргеннен кейін ол жергілікті шаруада жұмыс істеді. Кейінірек оның әкесінің туысы оған Аргентинадағы орман шаруашылығы мектебінде жұмыс табуға болатынын айтты, сондықтан Ланге 1927 жылы сол елге аттанды. Ол Буэнос-Айрестегі портына жетіп, Кристиансанда тұратын норвегиялықтармен байланыс жасап, Парагвай шекарасына жақын Тартагалға қарай солтүстікке сапарлады. Ол «Сако» компаниясымен жұмыс істеп, 15 адамнан тұратын жұмыс тобын басқарды. Ланге елге футбол формаларын да алып келді, сондықтан жергілікті тұрғындар оны «Дон Андре» деп атады. Ланге 1927 жылдың қарашасынан 1929 жылдың маусымына дейін Аргентинада тұрды, содан кейін әкесінің мәйітін алып үйіне қайтты, өйткені оның әкесі Аргентинадағы кеңсесінде Лангеді көріп келгенде жүрек талмасынан қайтыс болған еді.

Anders Sigurd Lange was born in Nordstrand, Aker (now a part of Oslo) to doctor Alf Lange (1869–1929) and Anna Elisabeth Svensson (1873–1955). He had two older siblings, Alexander and Karen. Although he was born in Aker, the family moved to Foss in Bjelland when he was only six weeks old, owing to his father being appointed district physician for a region consisting of Bjelland, Grindheim and Åseral. The Lange family was originally from Holstein and Denmark, and included several prominent public officials, priests, doctors and businessmen. Lange lived in Foss for his first seven years. Lange's parents were divorced in 1911, and Anna Elisabeth moved to Bergen with her three children. They lived in humble conditions in a guest house in Fjøsanger for the first two to three years. The family thereafter moved to Kristiania (now named Oslo), settling in Skillebekk. Lange started his secondary education at Vestheim School in 1921, but failed to graduate examen artium. He subsequently moved to Kristiansand in 1923, and finished his education at Kristiansand Cathedral School in 1924. He was not interested in politics in his youth, spending his free time in outdoor recreation and sports. In Kristiania (Oslo), Lange had played football and ice hockey for the club Mercantile SFK, and he continued to play football for FK Donn in Kristiansand. He broke his nose several times during play, giving him his characteristic crooked nose. Lange held his first public speech (albeit a short one), the Kristiansand russ speech, on 17 May 1924 in honour of Henrik Wergeland. He thereafter served in the Royal Guards for his conscription service. During his time in the military, Lange became interested in forestry after reading the 1923 book Skogen og folket by Christian Gierløff. He graduated as a forestry technician at the Oddernes forestry school in 1926. He had part of his practice in Andebu, and after graduating he continued working there for a local farmer. A cousin of his father later tipped him that he could get work at a forestry school in Argentina, and Lange set out for the country in 1927. He went to port in Buenos Aires, got in connection with Kristiansand based Norwegians, and travelled north to Tartagal near the border to Paraguay. He became engaged with the Saco company, and headed a work team of 15 men. Lange had also brought with him football equipment to the country, and he became known by the locals as "Don André". Lange lived in Argentina from November 1927 to June 1929, when he went home with his father's casket, his father having died of a heart attack when visiting Lange at his office in Argentina.

Соғыс аралық кезең

Ланге өзінің саяси мансабын 1925 жылы Кристиан Микельсен және Фридтжоф Нансен сияқты көрнекті тұлғалар құрған Норвегияның оңшыл Отан Лигасы ұйымында бастады. Ланге жазушы Олаф Беннехеден хат алды, оған Нансеннен хат келіп, Норвегияға оралып, антикоммунистік қозғалысқа қосылуын сұрады. Лангедің айтуынша, оның көзқарасын коммунизм қалыптастырған. Ол коммунизм туралы жастайынан оқып, оның адамдарды жоятын, олардың бостандықтарын алып тастайтын және халықтардың тәуелсіздігінен бас тартатын "улы" екендігіне көз жеткізді. Ланге Аргентинада болған кезінде саяси қақтығыстар туралы да айтып өтті. Өзінің эмигрант ретінде тәжірибесі оны солшылдықтың патриотизмге деген жағымсыз көзқарасын (fedrelandskjærlighet) жоққа шығаруға итермеледі. Сол уақытта солшыл еңбек қозғалысының өсуі Норвегия саясатының поляризациясына әкелді, ал Отан лигасының мақсаты солшыл революционерлерге қарсы саяси оңшылды біріктіру болды. 1929 жылы Ланге "Отан лигасының" Агдер бөлімшесінің хатшысы болды және алғашқы жылы газеттерде ашық мақалалар жазып, қоғамдық митингтерде сөйлеген. 1933 жылдың басында, Видкун Квислинг Қорғаныс министрі болған кезде, Ланге оны Аграрлық партия (Квислинг сол кезде мүшесі болған) қолдаған қоғамдық митингте қабылдады. Бұл оқиға Ланге оны мүлдем жек көруге себеп болды. Ланге Квислингті митингке алып барады, ал олар кездескенде Ланге Квислингтің "алаңдап, Барнардай жүргенін" және оның қол алысуы "қолынан суару сияқты" екенін айтты. Квислинг митингке бес шақырымдық жол бойы бірде-бір сөз айтпаған, ал оның сөйлеуі естіліп сөйлеуге қабілетсіздігіне байланысты апат болды (ол микрофонды қолданбады). 1933 жылы Отан Лигасының кейінгі ұлттық съезінде бір фракция ұйымды Квислингтің жаңа құрылған партиясына жақындатуға тырысты, бірақ Ланге бұл ұсынысқа қатты қарсы шығып, Квислингке "бұл елдің ең нашар Қорғаныс министрі" деп шабуыл жасады. Квислинг конгресс аяқталғаннан кейін Отан Лигасынан шықты. Солшылдар оны фашизммен айыптаса да, Ланге бұл идеологиядан аулақ болып, оны социализм мен кәсіподақтар арқылы "өмір сүру" деп қарастырды. Лангедің кейінгі қызметі негізінен қоғамдық митингтер өткізуден тұрады, ал оның қозғайтын стилі оны көбінесе солшыл еңбек белсенділерімен физикалық қақтығыстарға әкелді. Оның ең даулы трюгі 1935 жылы болды, ол жұмыс партиясының қазіргі қоғамға деген көзқарасын "көрсетуге" тырысты. Ланге Лейбористік партияның жастар ұйымының (АУФ) бұрынғы трюгінен шабыт алып, шошқа қанына толы еріктілердің үстінде, жүк көлігінің үстінде жатып, оны балғамен "қауіпке салу" үшін тұрды. Бұл трюк AUF белсенділерімен қақтығысқа әкелді (Ланге ақырында жақынды сындырып алды), және Ланге трюгін Отан Лигасының жергілікті бөлімшесі де, оның орталық басшылығы да мақұлдамағандықтан, Ланге Ослоға ауыстырылды. Содан кейін 1935-1936 жылдары Отан Лигасының жастар ұйымының ұлттық жетекшісі болды. Ланге керемет оратор деп саналды, оның риторикасы мейлінше жұмсақ немесе бұдан да қарапайым болды. 1935 жылы сөйлеген сөзінде Ланге социализмге де, нацизмге де қарсы ескертті, көбінесе ол Еңбек партиясында көрген "диктаторлық үрдістерді" айыптады. Ол өз кезегінде Норвегияны "диктатураға дайын" деп сынға алды, өйткені норвегиялықтар "ойлауды тоқтатты" және "бақылау кеңестерін, редакциялық мақалаларды, пропаганданы және ұйықтап қалған парламентарийлерді" сынсыз қабылдады. Ланге елдің көп бөлігін аралап, сөйлеген сөздерін, соның ішінде Солтүстік Норвегияны да өткізді. Ланге 1938 жылдың соңында Отан Лигасынан кетіп, Landsforeningen Norges Sjøforsvar ("Норвегияның теңіз қорғанысы үшін ел конфедерациясы") құрамына оның бас хатшысы ретінде кірді. Ұйымның мақсаты Норвегия үшін теңіздің және сол себепті Норвегияның әскери-теңіз флотының маңыздылығы туралы ақпарат беру болды. Ланге фильмдер көрсету және баяндамалар айту үшін ел аралап жүрді. Ол Норвегияның қарулы күштерін нығайтуды талап етті және мүмкін болатын дүниежүзілік соғысқа қарсы және Норвегияның оған қалай тартылуы мүмкін екендігі туралы ескертті. Ланге биліктің оны елеулі қабылдамағанына көңілі түсіп, солшыл белсенділер оның жиналыстарына кедергі келтіре берді. Ол ұйымның соңғы кездесуінде 1940 жылы 6 немесе 7 сәуірде Krag Jørgensen мылтығымен пайда болды, ол аудиторияға "соғысқа дайын болуды" айтты және Норвегия өз күштерін қашан қаруландыратынын риторикалық түрде сұрады. 1940 жылы 8 сәуірде Ланге Норвегия парламентіне барып, лейборист партиясының депутаты Торвальд Хаавардстадтан Норвегия әскерін ...

Lange began his political career in the Norwegian right wing Fatherland League organisation, which had been founded in 1925 by prominent figures such as Christian Michelsen and Fridtjof Nansen. Lange received a letter from writer Olaf Benneche, supplemented with a letter from Nansen requesting him to come back to Norway and join the anti communist movement, and he was invited to Nansen's property Polhøiden. According to Lange himself, it was communism that shaped his views. He had read about communism since his youth, and concluded that it was a "poison" that would destroy humans, take away their liberties and relinquish the independence of nations. Lange had also noted the stark political conflicts in Argentina during his stay in the country. His experience as an emigrant had led him to debunk what he saw as the left's negative view of patriotism (fedrelandskjærlighet). The growth of the left wing labour movement at the same time caused a polarisation of Norwegian politics, and the Fatherland League's stated aim was to unite the political right against left wing revolutionaries. Lange became secretary of the Fatherland League's Agder branch in 1929, and marked himself in the first year by writing op eds in newspapers and speaking at public rallies. In early 1933, when Vidkun Quisling was Defence Minister, Lange was scheduled to host him at a public rally that was endorsed by the Agrarian Party (of which Quisling was a member at the time). The event led Lange to get a complete distaste of him. Lange was set to drive Quisling to the rally, and already when they met Lange noted that Quisling seemed "as distracted as a St. Bernard," and that his handshake was "as limp as a sponge." Quisling did reportedly not say a single word during the five mile drive to the rally, and his speech was a disaster due to his failure to speak audibly (he would not use a microphone). At the Fatherland League's subsequent national convention in 1933, a faction sought to tie the organisation closer to Quisling's then newly founded party, but Lange loudly opposed the proposal and attacked Quisling as "the worst Defence Minister this country has ever had." Quisling left the Fatherland League following the convention. Although accused by the left of fascism, Lange distanced himself from the ideology, and instead considered it to "live on" through socialism and trade unions. Lange's later activities consisted mainly of holding public rallies, and his provocative style often got him into physical altercations with left wing labour activists. His most controversial stunt was in 1935, when he sought to "demonstrate" the Labour Party's attitude towards the existing society. Inspired by an earlier stunt of the Labour Party's youth organisation (AUF), Lange demonstratively stood above a volunteer soaked in pig's blood, lying over a truck, and "threatening" him with a hammer. The stunt led to clashes with AUF activists (Lange eventually broke his jaw), and as Lange's stunt had not been approved by neither the Fatherland League's local branch nor its central leadership, Lange was transferred to Oslo. He then held the position as national leader of the Fatherland League's youth organisation from 1935 to 1936. Lange was considered a great speaker, and his rhetoric changed between being largely gentle or more vulgar. During a 1935 speech, Lange warned against both socialism and Nazism, often alleging the "dictatorial tendencies" he saw in the Labour Party. He in turn criticised Norway for being "ripe for dictatorship," owing to Norwegians having "stopped thinking" and uncritically accepted "supervisory boards, editorials, propaganda and dozy parliamentarians." Lange travelled through most of the country to hold speeches, including Northern Norway. Lange left the Fatherland League at the end of 1938, and joined Landsforeningen Norges Sjøforsvar ("Country Confederation for the Naval Defense of Norway") as its general secretary. The organisation's purpose was to inform about the importance for Norway of the sea, and thus of the Norwegian navy. Lange continued to travel around the country in order to show films and hold speeches. He agitated for strengthening the Norwegian Armed Forces, and increasingly warned against a possible world war, and how Norway could be pulled into it. Lange was dejected that the authorities did not take him seriously, and left wing activists continued to disturb his meetings. He showed up at the last meeting of the organisation on 6 or 7 April 1940 with a Krag Jørgensen rifle, telling the audience to "get ready for war," and asking rhetorically when Norway would arm its forces. Lange travelled to the Norwegian Parliament on 8 April 1940, and begged Labour Party MP Torvald Haavardstad to mobilise the Norwegian army. Haavardstad in turn responded that Lange should quit "this hysterical defence talk."

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылдың 9 сәуірінде Норвегияны нацистік Германия басып алды. Лангедің болашақ соғыс туралы болжамдарының бір бөлігі оның бірнеше шетелдік мемлекет басшыларына, соның ішінде Уинстон Черчилль мен Адольф Гитлерге жіберген хаттарында жатты. Ол хатында Гитлердің «Үшінші рейх» туралы қандай жоспарлары бар екенін сұрады және неміс билігінен «Нацистік Германия барлық майданда жеңіске жетеді» деген жауап алды. Лангедің бірнеше еврей досы болды және 1939-1940 жылдары олардың жағдайы қатты қауіп төндіріп тұрды деп есептеді, сондықтан Норвегияға неміс басқыншылығы басталар алдында олардың қашуын қалады. Ол Норвегия Америка желісінде 100 орынды еврейлердің қашуы үшін резервтеуге тырысты, бірақ ешбір орын алынбады. Ланге және Отан лигасынан бірнеше досы Норвегия кампаниясының қарсылық күштеріне қосылуға асықты, және 10 сәуірде шаңғымен Нордмаркаға бет алды. Лангеде бір автомат пен 1000 оқ болды, бірақ қарсылықтың басқа мүшелерімен кездескенде олар оның қаруын тапсыруға мәжбүр етті. Отан лигасының бұрынғы мүшесі болғандықтан ол «сенімсіз» деп есептелді, және оны Ослоға қайтып оралуға жіберді. Ланге өзіне жасалған қатыстың нәтижесінде көңілі құлдырап, ашуланды, және Еңбек партиясы, оны шабуыл алдында қорғанысты қаруландырмағаны үшін сынаған, енді Нордмарканы да бақылауға алды деп ойлады. 1940 жылдың қыркүйегінде Ланге Видкун Квислингтің серігі Эйвинд Мелемен Театр кафесінде ұрысқандығы үшін Мюллергата 19 түрмесіне қамалды. Оқиға Меле патша Хакон VII-ге қарсы сөйлеген сөзінен кейін бір күн өткен соң болды. Ланге оның үстеліне келгенде Мелемен амандасудан бас тартты, «Мен Норвегияның ең үлкен лақтығына осылай амандаспаймын» деп жауап берді, содан кейін Меленің бетіне құлақшалады. Содан кейін Ланге Мелені ұстап, екі рет есіктен лақтырып жіберді. Ланге Меледен кешірім сұраудан бас тартты, және келесі күні неміс полициясы оны тұтқындады. Ланге төрт айға түрмеге қамалды, және 1941 жылдың басында босатылды. Түрмеде отырған кезінде Гестапо оның үйін бірнеше рет тексерді. Басқа жағдайларда Ланге мен оның отбасы Швецияға қашуды жоспарлаған норвегиялықтарды өз үйлерінде жасырып қорғады. Түрмеден босатылғаннан кейін Ланге қарсылық күштерінің мүшелеріне ақпараттық жұмыстарда көмектесті. Осылайша ол полицияның күдігіне ілікті, өйткені ол «НС-тің қарсыласы ретінде белгілі болды». 1942 жылы ол үйіне неміс полициясы шабуыл жасағаннан кейін тағы да тұтқындалып, Мюллергата 19 түрмесіне қамалды. Түрмеде отырған кезінде Ланге практикалық саясат туралы ойлана бастады. Оның айтуынша, түрмеде оны азаптаған да, зорлаған да жоқ, бірақ оның қалауынша, оны кітап оқуға және ойлануға жалғыз қалдырды.

On 9 April 1940, Norway was invaded by Nazi Germany. Part of the background for Lange's predictions about the future war was the letters he sent to several foreign heads of state, including Winston Churchill and Adolf Hitler. He asked in a letter what Hitler's plans were with his "Third Reich", and received response from German authorities that "Nazi Germany will triumph on all fronts." Lange had several Jewish friends, and considered their situation to be under such threat in 1939/40 that he thought they should escape before a German invasion of Norway. He managed to reserve 100 seats on the Norwegian America Line for Jews to escape, but none of the seats were taken. Lange and several of his friends from the Fatherland League were eager to join the resistance forces of the Norwegian Campaign, and they set out to Nordmarka on skis on 10 April. Lange had with him a machine gun and 1,000 bullets, but was forced to turn his weapon in when they met other resistance members. He was considered to be "not reliable" on account of his time in the Fatherland League, and he was left to ski back to Oslo. Lange became dejected and bitter as a result of his treatment, and he was left to think that the Labour Party, which he had criticised for not arming the defence before the invasion, had now also taken over control of Nordmarka. Lange was imprisoned at Møllergata 19 in September 1940 for getting into a fight at Theatercaféen with Eyvind Mehle, an associate of Vidkun Quisling. The incident happened the day after Mehle had attacked King Haakon VII in a speech. Lange refused to greet Mehle when he came past his table, responding that "I don't greet Norway's greatest turd in another way than this," and then slapped Mehle in the face. Lange thereafter grabbed Mehle and threw him through a door twice. Lange refused to apologise to Mehle, and was captured by German police the following day. Lange was imprisoned for four months, and was released in early 1941. His house was searched several times by the Gestapo when he was in prison. On other occasions, Lange and his family also hid Norwegians who planned to escape to Sweden in their house. Following his release from prison, Lange assisted resistance members with information work. He thus came under investigation by the police, as he was "known for being an opponent of NS." In 1942 he was captured and imprisoned once more at Møllergata 19 after his house was raided by German police. It was during his times in prison that Lange started thinking seriously about practical politics. He was according to himself not tortured or abused in prison, but to his satisfaction he was left alone to just read books and think.

Соғыстан кейінгі жылдар

1945 жылғы парламент сайлауында Лангеге Консервативтік партия, Аграрлық партия және Еңбек партиясы сайлауға түсуге ұсыныс жасады, бірақ ол бұл ұсыныстарды қабылдамады. Ланге оның орнына Норвегиялық иттер клубының хатшысы болып жұмыс істей бастады. Ол сондай-ақ Morgenbladet газетінде бағаншы болып жұмысқа орналасты, әр дүйсенбіде иттер туралы жазатын. 1946 жылдың соңында Ланге отбасымен бірге Оппегардтың Сварцског ауылына көшіп, иттер шаруашылығын құруға кірісті. Кейін ол Morgenbladet газетіндегі жұмысынан кетіп, өзінің газетін – Hundeavisen (“ит газеті”) шығарды. Ол кезде иттер қауымдастығы үшін мұндай тәуелсіз басылымдар болған жоқ, сондықтан Ланге газеті туралы хабарды тарату үшін көп күш жұмсады. Ол (отбасы мүшелерінің көмегімен) бүкіл елдегі ит иелеріне, мекемелерге және иттер қауымдастықтарына 75 000-ге жуық хат жіберіп, жаңа газет туралы хабарлады. Газеттің алғашқы саны 1948 жылдың маусымында жарық көрді. Ланге газет беттерінде саясатқа орын бермеуді қалаған, тек иттер қауымдастығына тікелей қатысты мәселелерді ғана талқылауға рұқсат берген. Ол иттерді ұстауға салынатын салықты және Ослодағы пәтерлерде иттерге тыйым салуды сынады. Ланге соғыстан кейін саясаттан бас тартатынын уәде бергенімен, 1947 жылдың соңында Норвегияның теңіз қорғанысы үшін Ұлттық конфедерацияны қайта құруға тырысты. Ол Еңбек партиясы үкіметінің Норвегия қорғанысына соғысқа дейінгі немқұрайдылыққа оралғанын және бұл “коммунистердің” Кеңес Одағының күшейіп кетуіне мүмкіндік беру үшін жасаған “тактикасы” екенін ойлады. Алайда, ұйымды қайта құру әрекеті сәтті болмады. Оның орнына, 1950 жылдардың басына дейін Ланге үшін маңызды мәселелердің бірі жануарлар құқықтары үшін күресу болды. Бұл оны бюрократияны, мемлекеттік капитализмді және социализмді сынауға қайта бастады. 1950 жылы ол алғаш рет Youngstorget алаңында қоғамдық жиын өткізді, содан кейін белгісіз топ оған бүкіл елде жүздей саяси сөз сөйлеуге демеушілік етті. Бірде ол Youngstorget алаңында 19 000 адамды жинады, олар “Андерс Ланге, Норвегия сені қажет етеді, Норвегия сені қажет етеді!” деп ұран салды. Ланге бұл оқиғадан қатты таңқалды, өйткені ол соғысқа дейінгі жеке тұлғаларға табынуды еске түсірді деп ойлады. 1953 жылы ол қаржылық қиындықтарға байланысты гастрольдерді тоқтатты. Сондай-ақ, оның серіктестерінің бірі газеттің қаржысын жымқырып алғандықтан, 1953 жылдың қыркүйегінде Hundeavisen газетін шығаруды тоқтатты. Ланге ақшаның көп бөлігін қайтарып алса да, газет жеті жыл бойы жарық көрмеді. Ланге зор шешендік қабілетке ие болған және өзін ежелгі грек тіліндегі мағынасында “демагог” деп санаған. Ланге 1953 жылғы парламент сайлауынан кейін көпшілік алдында сөз сөйлеу арқылы жаппай науқан ұйымдастыруды жоспарлады, бірақ ол қажетті қаржыны жинауға қол жеткізе алмады. Ол 1959 жылға дейін саяси қызметін тоқтатты, содан кейін ол қайтадан Youngstorget алаңында сөз сөйлеуді жоспарлады. Ланге 1950 жылдары саяси партия құруға жиі шақырылса да, ол бұл идеяны қолдамады. Ланге түрлі адамдармен байланыс жасағанмен, оның саяси қызметін қаржыландыруға көмектескендер бизнесмендер мен кеме иелері болды. 1960 жылдары Ланге орта мектептерде өте танымал лектор болды. Ол жастар арасында көптеген ізбасарлар жинады, ал оның ізбасарларын халық “хундегуттене” (“ит балалары”) деп атады. Олар көбінесе Жас консерваторлардың оң қанатынан шыққан және Лангемен бірге Социалистік халық партиясының жиналыстарына, 1 мамыр демонстрацияларына және Вьетнам соғысына қарсы наразылықтарға қарсы демонстрацияларға қатысты. 1960 жылдың ақпанында жеті жылдан кейін Hundeavisen газетінің алғашқы саны жарық көрді. Бастапқыда иттер мен жануарлар туралы болған газет көп ұзамай түбегейлі өзгеріске ұшырады. 1962 жылы газеттің атауы Андерс Лангес Авис (“Андерс Ланге газеті”) болып өзгертілді және ол бірте-бірте саяси сипатқа ие болды. Соңғы жылдары ол толығымен саяси газетке айналды. 1961 жылы Ланге “Тәуелсіздік партиясын” құрды, бірақ оны ресми тіркеген жоқ. “Партияның” басты талаптары тікелей салықтарды жою, мемлекеттік компанияларды сату, мемлекеттік шығындарды күрт қысқарту, муниципалитеттерден мемлекетке тапсырмаларды беру, әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін жою және мемлекеттік бюджетпен жабу, сондай-ақ мемлекеттік қызметкерлердің сайлау және парламентке қатысу құқығын жою болды. Партия 1962 жылдың қарашасында Ослода Шошқалар шығанағына қарсы демонстрацияға қарсы демонстрация ұйымдастырды және АҚШ президенті Джон Ф. Кеннедиді қолдап, листовкалар таратты. Партия бірнеше рет атауын өзгертті, 1963 жылы “Тәуелсіздік қозғалысы”, 1965 жылы “Бостандық партиясы”, ал бірнеше айдан кейін “Андерс Ланге Бостандық қозғалысы” болып өзгерді.

For the 1945 parliamentary election, Lange was offered to run for election by the Conservative Party, the Agrarian Party and the Labour Party, but he turned the offers down. Lange instead started working as the secretary of Norsk Kennel Klubb, a Norwegian dog owner's club. He was also hired as a columnist in Morgenbladet, writing about the dog community every Monday. Lange moved to Svartskog, Oppegård with his family in late 1946, where he started working to establish a kennel. He thereafter quit his engagement for Morgenbladet as he started his own paper instead, Hundeavisen (lit. "dog paper"). At the time, there were no independent publications such as this for the dog community, and Lange went to great lengths to spread news about his paper. He (helped by his family) sent about 75,000 letters to dog owners, institutions and dog associations throughout the country, informing them about the new paper. The first issue was published in June 1948. He maintained that politics were to be "banished" from the paper, except for issues directly related to the dog community; he thus criticised the tax on dog keeping, and the ban on dogs in Oslo tenements. Although Lange had promised to quit politics after the war, he sought to restart the Country Confederation for the Naval Defense of Norway by late 1947. He thought that the Labour Party government had returned to the pre war negligence of the Norwegian defence, and that it was a "tactic" by the "communists" in order to allow the Soviet Union to grow itself stronger. His attempt to start the organisation again did however not materialise. Instead of this, one of the main issues for Lange until the early 1950s was to agitate for animal rights. This in turn led him back to his earlier issues of criticising bureaucracy, state capitalism and socialism. He arranged a public meeting at Youngstorget for the first time in 1950, and was thereafter sponsored by an anonymous group to hold one hundred political speeches throughout the country. One time he gathered a crowd of 19,000 people on Youngstorget, who started chanting "Anders Lange, Norway needs you, Norway needs you." Lange himself was rather startled by the event, as he thought it recollected pre war personality cults. He stopped touring in 1953 due to financial problems. He also stopped publishing the paper Hundeavisen in September 1953, as one of his associates had embezzled from the paper's funding. Although Lange got most of the money back, the paper was not published for seven years. Lange had great oratory talents, and he liked to consider himself a "demagogue" in the ancient Greek sense of the word. Lange planned a massive campaign with public speeches after the 1953 parliamentary election, but he was not able to raise the necessary funding. He largely stopped his political activities until 1959, when he again planned speeches at Youngstorget. Lange was often encouraged to start a political party during the 1950s, but he did not endorse the idea then. Although Lange kept contacts with all kinds of people, it was his contacts with businessmen and ship owners that provided him with funds to keep up his political activities. During the 1960s, Lange was an immensely popular lecturer at secondary schools. He gained a considerable following among youth, and his followers were popularly called hundeguttene, the "dog boys." They were often from the right wing of the Young Conservatives, and they joined Lange for counter demonstrations against meetings of the Socialist People's Party, May Day demonstrations, and protests against the Vietnam War. In February 1960 the first issue of Hundeavisen was published after seven years. The paper, which originally was about dogs and animals, soon took a radical turn. The name of the paper was changed to Anders Langes Avis (Anders Lange's Newspaper) in 1962, and it gradually became increasingly political. In its last years it had turned into a solely political paper. In 1961 Lange founded the "Independence Party", but he did not register it publicly. Some of the issues for the "party" was to abolish direct taxes, sell state owned companies, drastic cuts in public expenses, delegate tasks away from municipalities to the state, abandon the welfare system and cover it over the state budget, and revoke public employees' right to vote and run for parliament. The party held a counter demonstration against a demonstration against the Bay of Pigs Invasion in Oslo in November 1962, and they handed out flyers in support of US President John F. Kennedy. The party changed name several times, to the "Independence Movement" in 1963, to the "Freedom Party" in 1965, and a few months later to "Anders Lange's Freedom Movement."

Андерс Ланге партиясы

1972 жылдың соңында Ланге өз көзқарастарына қолдаудың артып келе жатқанын сезінді, және оған жаңа саяси партия құруды қайтадан ұсынды. Дегенмен, ол тым қартпа екенін күмәнданып, бастапқыда бұл идеяны қабылдамады. 1973 жылға таман ол «Отан Лигасы» кезеңінің қайта жандануын сезінді, және жаңа партия құруды тыңғырымды талқылауға бастауға жеткілікті шабыттанды. 1973 жылдың 8 сәуірінде Ланге «Сага кино» кинотеатрында қоғамдық жиын өткізді, ол ақырында жаңа партияның құрылтай жиналысына айналды. Норвегия саясаты сол кезде қыржылдап тұрды, сайлаушылар Норвегияның Еуропалық экономикалық қауымдастыққа мүшелік туралы референдумынан кейін алты ай өткен соң көңілі тоймады, және жалпы алғанда, Еңбек партиясына лайықты балама ретіндегі оңшыл орталыққа наразылық білдірді. Ланге «Сага кинода» екі сағаттық сөз сөйледі, нәтижесінде Андерс Ланге атындағы салықтарды, баждарды және мемлекеттік араласуды күрт қысқарту партиясы құрылды, көбінесе Андерс Ланге партиясы (АЛП) деп қысқартылады. Жиын алдында талқыланған мәселелер салық, ережелер, алкоголь саясаты, жеке меншік, шетелдік көмекті азайту, сондай-ақ саяси басшылыққа қатысты болды. Содан кейін Ланге қайтадан гастрольдік сапарларға шығып, қоғамдық митингтерде сөйледі, ол өз сөздері үшін дайындалған мәтін қолданбады. 5 мамырда Youngstorget алаңына 5000 адам Лангені және оның даттық әріптесі Могенс Глиструпты тыңдауға келді. Саяси теледебатта алғаш рет қатысқанда Ланге Гирр Твейттен алған жұмыртқа ликерінің бөтелкесімен және викингтердің қылышымен келді, және оның дебаттағы өнері сәтті болды. Ланге көп ішетін адам емес, бірақ сөйлегенде тамағын тазарту үшін жұмыртқа ликерін қолданды. Дегенмен, оның бұл сусынды пайдалануы «Адвокат» сатылымын күрт арттырды. Ланге 1973 жылғы парламенттік сайлаудан кейін өз партиясынан тағы үш өкілмен бірге Норвегия Парламентіне енді. Ланге парламенттегі алғашқы жылында басқа депутаттардан гөрі көп сөйледі. Ол Тұтынушылар және әкімшілік комитетіне сайланды, оны қажетсіз орган деп есептеді. Парламентте болған кезінде ол барлық партиялардың саясаткерлерімен жақсы қарым-қатынас орнатты. Ланге консервативтік партияның жетекшісі Каре Виллохтан ғана жаулық сезінгенін айтты, оның қатысуы «бөлмені жек көрумен толтырады» деді; Виллох 1973 жылғы сайлау алдында Лангеге аз құрмет көрсетіп, оны «есі дұрыс емес адам» және көзқарасы жоқ агитатор деп атады. Ланге бастапқыда саяси партия емес, халықтық қозғалысты құруды жоспарлаған, сондықтан партияның мәні туралы ішкі қайшылықтар туды. Ланге партия ұйымынан гөрі парламенттік топтың басымдығын жақтады. Карл И. Хаген және Кристоффер Алмасс басқаратын топ партияның тиімді құрылымын қалап, тіпті Лангені басшылықтан шеттетуге және партияның атын өзгертуге ниеттенді. Қысымды күшейткеннен кейін, 1974 жылдың қаңтарында Хелмеландта өткен партияның алғашқы ресми ұлттық съезінде Ланге мен оның орынбасары Эрик Гемс Онстад АЛП-ға ресми партияның контурын беретін жеңілдіктер беруге мәжбүр болды. Дегенмен, Ланге жаңа дамуға қарсылығын білдіруді жалғастырды, ал Хаген мен Алмасс басшылық және атау мәселелерінде өз көзқарастарында тұрды. Бастапқыда Хагенге партия хатшысы болып жұмысқа орналасуына рұқсат беретінін айтқаннан кейін, Ланге кейіннен «Dagbladet» газетінде Хагенді тек «мен өлгеннен кейін» жұмысқа алатынын мәлімдеді. Бұл қайшылық Хаген мен Алмастың шілде айында АЛП-дан кетуіне әкелді, ал Алмасс Хагенмен бірге Реформа партиясын құрды. Қайшылық 1974 жылдың қазанында Андерс Ланге жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін шешілмеді. Хаген 1973 жылы Лангенің парламенттік орынбасары болып сайланғандықтан, ол Лангенің парламент мүшесі ретінде орнын басып алды. Кейіннен Хаген партияның жетекшісі болып, оны Прогресс партиясы деп өзгертті. Партия Норвегиядағы екінші ірі партияға айналғандықтан, 2005 жылы Норвегия Парламентінің үлкен конференц-залында Хаген мен болашақ жетекші Сив Дженсен Лангені бейнелейтін майлы суретті орнатып, ашты.

By the end of 1972 Lange felt a growing support for his views, and he was again asked to start a new political party. He nonetheless questioned if he had become too old, and he initially rejected the idea. Towards 1973 he however increasingly felt a revival of the time from the Fatherland League, and he became sufficiently inspired to start seriously discuss creating a new party. On 8 April 1973, Lange held a public meeting at the cinema Saga kino, which eventually turned into the founding meeting of a new party. Norwegian politics was in turmoil at the time, with voters disaffected six months after the Norwegian EC membership referendum and generally disgruntled with the mainstream centre right as a viable alternative to the Labour Party. Lange held a two hour speech at Saga kino, which resulted in the establishment of Anders Lange's Party for a Strong Reduction in Taxes, Duties and Public Intervention; usually shortened to Anders Lange's Party (ALP). The issues promoted before the meeting concerned taxes, regulations, alcohol policies, private property, reduction in foreign aid as well as the political leadership. Lange thereafter again started touring and speaking at public rallies; he did not use a manuscript for his speeches. On 5 May, a crowd of 5,000 people turned up at Youngstorget to listen to Lange and his Danish counterpart Mogens Glistrup. On his first appearance in a political television debate, Lange showed up with a bottle of egg liqueur and a Viking sword he had received from Geirr Tveitt, and his appearance in the debate became a success. Lange was not a big drinker, but he used egg liqueur during speeches to clear his throat. His use of the drink nonetheless led sales of Advocaat to soar. Lange finally entered the Norwegian Parliament after the 1973 parliamentary election, together with three other representatives from his party. Lange set a record of speeches during his first year in parliament, speaking more than any other representative. He was elected into the Consumer and Administration Committee, which he dismissed as a redundant entity. During his time in parliament he came on good terms with politicians from all parties. Lange said he only felt hostility from Kåre Willoch, leader of the Conservative Party, whose presence he considered to "fill the room with hate;" Willoch had expressed little respect for Lange before the 1973 election, labeling him as a "mad man" and agitator without visions. Lange had originally intended to create a popular movement rather than a political party, and an internal conflict erupted over the nature of the party. Lange favoured the superiority of the parliamentary group instead of the party organisation. The wing led by Carl I. Hagen and Kristoffer Almås wanted a more effective party structure, and even wished to throw Lange as leader and change the party's name. After increasing pressure, during the party's first regular national convention in Hjelmeland in January 1974, Lange and his deputy Erik Gjems Onstad were forced to give concessions that gave ALP the outlines of a regular party. Lange however continued voicing his opposition against the new development, while Hagen and Almås maintained their views on the leadership and naming issues. After initially indicating that he would grant Hagen his wish of being hired as party secretary, Lange later stated in Dagbladet that Hagen only would be hired "over my dead body." The conflict led Hagen and Almås to leave ALP in July, and Almås went on to form the Reform Party with Hagen as a passive member. The conflict was not resolved until October 1974, when Anders Lange died of heart failure following a heart attack. As Hagen had been elected as Lange's parliamentary deputy in 1973 he took over Lange's place as member of parliament. Hagen later became leader of the party and reformed it as the Progress Party. As the party had grown to become the second largest in Norway, an oil painting portraying Lange was in 2005 put up and unveiled in the big conference room in the Norwegian parliament by Hagen and future leader Siv Jensen.

Саяси көзқарастар

Ланге Милтон Фридманның экономикалық саясатын қолдады. 1973 жылғы парламент сайлауы кезінде Ланге өзінің "саяси философы" кім екені туралы сұраққа "Айн Рэнд және Милтон Фридман" деп қысқа жауап берді. Ол өзінің ұраны "өз аяғыңа тұр, ешкімге тәуелді болма" екенін айтты. Ланге парламент мүшесі болған кезде Норвегия парламентінің төрағасы Гутторм Хансен бір күні Лангедің мақсаты "парламентті саяси циркке айналдырып, өзін басты клоун етіп көрсету" деп ойлайтынын айтқан. Ланге парламентте көптеген күтпеген нәрселерді айтты. Бірде ол өзінің күшімен мақтанды, ал бірде өмірінде қанша ай шарап ішкенін және оның қаншалықты зиянды екенін айтты. Сондай-ақ, ол парламенттік емес тіл қолданғаны үшін де сынға ілікті. Андерс Ланге 1963 жылы былай деп жазды: "Оңтүстік Африкада қаралардың көпшілік билігін жақтағандардың бәрі ақ нәсілдің сатқындары. Негрлерге дауыс беру құқығы болмасын, аралас некелерге тыйым салысын, қараларға гуманитарлық көмек көрсетілмесін".

Африкалық қатынастар

1962 жылдан бастап Ланге өзінің газетінде Оңтүстік Африка мен Родезияны жариялап, насихаттауды бастады. Оның басты себептерінің бірі – елдердің коммунизмге ұшуынан қаушады, сондай-ақ ол елдердегі жағдайды бір жақты және әділ емес деп санайтын жариялауға сын көзбен қарады. Ланге елдер туралы ақпаратты көптеген норвегиялық, американдық және африкалық журналдардан алғанын айтты. Лангеге Норвегияда Оңтүстік Африкадан келгендер бірнеше рет бас сұққан, олардың арасында норвегиялық текті достары және елдегі маңызды лауазымдардағы адамдар, соның ішінде генерал Чарльз Эдвард Мор болды. 1972 жылдың басында Ланге әйелі Каринмен бірге үш аптаға елге сапар жасады, сапарды ұзақ жылдардан бергі досы, майор Джон М. Грей ұйымдастырды. Оларды Преториядан 50 шақырым қашықтықтағы әуежайда үкімет өкілдері күтіп алды, сондай-ақ ол Ақпарат департаментінің басшысы Эшель Рхуди сияқты көрнекті тұлғалармен кездесті. Ол сондай-ақ Ланге әлемдегі ең таза капиталистік партия деп бағалаған Прогрессивті партияның жетекшісімен де кездесті. Ол елде көргендерінен, соның ішінде кездескен бантұ басшыларынан да әсер алды. Ланге Норвегияның Иан Смит басқаратын Родезияны, халықаралық жағынан мойындалмаған мемлекетті тануы керек деп талап етті. Ол Смитқа «Андерс Лангес Авис» газетінің Норвегияда оның үкіметін тұрақты түрде қолдаған жалғыз басылым екенін және газетінің нөмірлерін Родезияның Сыртқы істер департаментіне жібергенін жазды. Оған жауап ретінде газетіне Смиттен және Родезия үкіметінің өкілдерінен сәлем мен алғыс келді. 1979 жылғы наурыз айында «Мулдергейт» жанжалы аясында британдық «The Guardian» газеті Ланге мен АЛП-ның Оңтүстік Африканың құпия қорынан 180 000 норвегиялық крона алғанын жазды. 1981 жылғы желтоқсанда Гордон Винтер 1972 жылдан бері АЛП мен Лангеге шамамен 400 000 норвегиялық крона берілгенін мәлімдеді. Алайда Лангеге жақын адамдар Оңтүстік Африка үкіметінен ақша алғанын жоққа шығарды. 1967 жылғы хатында Ланге Оңтүстік Африкадан қаржы алса қуанышын білдірді (бірақ сол кезде ол әлі оны алмаған), ал Лангеге жақын болған тағы бір анонимді тұлға ол ақша алғанын, тіпті ол оны қаржылық қиындықтан құтқарып қалғанын айтты.

Starting in 1962, Lange began promoting South Africa and Rhodesia in his paper. One of his main motivations was fears that the countries would turn communist, and he was critical of what he considered to be a one sided and biased presentation of the conditions in the countries. Lange said that he received his information about the countries from numerous Norwegian, American and African magazines. Lange was on several occasions visited by South Africans in Norway, both friends of Norwegian ancestry and people with central positions in the country, including General Charles Edward More. Lange and his wife Karin visited the country in early 1972 for three weeks, the trip having been arranged by long time family friend Major John M. Gray. Their flight was welcomed by government representatives at an airport 50 kilometers outside Pretoria, and he met with prominent figures such as head of the Department of Information Eschel Rhoodie. He also met the leader of the Progressive Party, a party Lange praised for being the purest capitalist party in the world. He was also impressed with what he saw in the country, including the Bantu chiefs he met. Lange also advocated that Norway should recognize Ian Smith's Rhodesia, an internationally unrecognized state. He wrote to Smith that Anders Langes Avis was the only paper in Norway that consistently supported his regime and sent issues of his paper to the Rhodesian Department of External Services. In response his paper received greetings and thanks from Smith and Rhodesian government officials. In March 1979 as part of the Muldergate Scandal, the British newspaper The Guardian wrote that Lange and ALP had received 180,000 NOK from a secret South African fund. In December 1981, Gordon Winther claimed that ALP and Lange had received about 400,000 NOK since 1972. People who had been close to Lange however rejected that he had received money from the South African government. In a letter from 1967, Lange however notes that he would be delighted if he would get funds from South Africa (which he in any event had not received by that time), while another anonymous person who had been close to Lange claimed that he did indeed receive money, even to the point that it saved him from financial ruin.

Жеке өмір

1930 жылы Ланге Энн Мари Бах Эвенсенге (1906–1967) үйленді. Соғыс жылдары Ланге Лёвенскиолд отбасының орман шаруашылығын басқарушысы болып жұмысқа алынды және екі жыл бойы олардың иелігінде жұмыс істеді. 1943 жылы қайтыс болған Фредерик Макоди Лунд, өзінің баласы болмағандықтан, Лангені ұзақ жылдар бойы "асырап алған ұлы" деп санаған. 1946 жылы бірінші әйелі Аугуста қайтыс болғаннан кейін Ланге Оппегардтағы 80 декарлық ормандық жерді – Сварцког мұрагерлік етіп алды. Ол сол жерде, қайтыс болған меценатының құрметіне Macody Lunds Minde Vildmark деп аталатын иттер шаруашылығын (кеннель) құрды. Олардың бір баласы болды. 1952 жылдың соңында Ланге 22 декарлық ферманы, соның ішінде иттер шаруашылығын (кеннель) қамтитын Трольштейнді, Аскердегі Хеггедалда сатып алды. Ол мүлікті сатып алу үшін либертариандық Libertas ұйымының айналасындағы топтан қаржылық көмек алды. Трольштейнде иттерден басқа қаз, тауық, сиыр мен шошқа да болды, олар өздеріне жеу үшін картоп және көкөніс өсірді. 1972 жылдың қаңтарында Ланге Норвегия радио хабар тарату корпорациясының бас директоры лауазымына үміткер болды, бірақ тағайындалмады. Андерс Ланге 1974 жылдың 18 қазанында Барум ауруханасында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды, ал 10 қазанда Аскер станциясында жүрек талмасы болғаннан кейін қайтыс болды.