Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық-американдық журналист және жазушы Вальдемар Теодор Агер (1869 жылдың 23 наурызы – 1941 жылдың 1 тамызы) – норвегиялық-американдық журналист және жазушы.
Norwegian American newspaperman and author
Waldemar Theodor Ager (March 23, 1869 – August 1, 1941) was a Norwegian American newspaperman and author.
Ерте өмір
Вальдемар Теодор Агер Норвегияның Эстфолд графтығындағы Фредрикстад қаласында дүниеге келді. Ол Гломма өзенінің арғы жағындағы Грессвик ауылында өсті. Ол Мартиний Матисен Агердің (1834–1894) және Мари Фредрике Матея Джонсдаттер Стиллаугсеннің (1835–1913) ұлы еді. Бүгінде Грессвик ауылында ол тұрған көше Вальдемар Агерс Вей деп аталады, бұл Агерге құрмет көрсету және оның есімін сақтау мақсатында жасалды. 1883 жылы Агердің әкесі тігін шеберханасын ашу үшін Америкаға жалғыз кетіп барды. 1885 жылы Вальдемар Агер және оның отбасы Чикагоға әкесіне қосылды. Америкаға келгеннен кейін көп ұзамай Агер Чикагодағы ең көп таралымы бар норвег тіліндегі газет – «Норден» газетімен байланысқа түсіп, газет ісіне қатысты. Ол бұл газетте жоғары лауазымды қызмет атқармады, бірақ осы арқылы осы саладағы тәжірибесін бастады. Агер Америкаға алғаш келген кезде, ол өркендеп дамыған, белсенді норвегиялық-американдық қауымдастығымен кездесті. Норвегия тілі кеңінен қолданылды. Мичиганнан Дакотаға дейін және норвегиялық иммигранттар тұратын барлық жерде жүздеген кішкентай таралымды норвегиялық газеттер мен ондаған ірі таралымды норвегиялық газеттер шығарылды. Сол кезде Норвегиядан келген жаңа иммигранттар норвегиялық-американдық қауымдастығын үнемі нығайтып отырды. Норвегиялық-американдық мәдениет пен тілді сақтау 1890-1910 жылдары ең жоғары деңгейге жетті. Осы үш онжылдықта миллионнан астам американдықтар негізгі тіл ретінде норвегия тілінде сөйледі. Орта Батыстағы 3000-нан астам лютеран шіркеулерінде ғибадаттар тек норвегия тілінде өткізілді. Вальдемар Агер өмірінің көп бөлігін осы норвегиялық-американдық мәдениетті сақтауға арнады. Ол сонымен қатар әйелдердің сайлау құқығы, түрлі шаруалар мен жұмысшылар қозғалыстары және спирттік ішімдіктерге тыйым салу сияқты көптеген либералды саяси идеяларды қолдады.
Waldemar Theodor Ager was born at Fredrikstad, in Østfold, Norway. He grew up nearby in Gressvik, just across the Glomma River. He was the son of Martinius Mathisen Ager (1834–1894) and Marie Fredrikke Mathea Johnsdatter Stillaugsen (1835–1913). Today, the street he lived on in Gressvik is named Waldemar Agers Vei in honor and in memory of Ager. In 1883, Ager's father emigrated to America by himself to start a tailoring shop. In 1885, Waldemar Ager and his family went to join his father in Chicago. Not long after his arrival in America, Ager and got his start in the newspaper business by becoming involved with Norden, Chicago's largest circulation Norwegian language newspaper. He never held any high position at that newspaper, but it got him his start in the business. When Ager first arrived in America, he encountered a vibrant, thriving Norwegian American community. Use of the Norwegian language was widespread. Hundreds of small circulation Norwegian language newspapers and dozens of large circulation Norwegian language newspapers were in operation from Michigan to the Dakotas and everywhere Norwegian immigrants were living. At the time, the Norwegian American community was constantly being reinforced by new immigrants from Norway. Norwegian American cultural and linguistic retention were at their height from the 1890s 1910s. Over a million Americans spoke Norwegian as their primary language in those three decades. It is estimated that over 3,000 Lutheran churches in the Upper Midwest used Norwegian as their sole language of worship. It is to the retention of this Norwegian American culture that Waldemar Ager dedicated much of the rest of his life. He also championed many liberal political causes including women's suffrage, various farmer and labor movements, and prohibition.
Тыйымдаушы
Тыйым салу норвегиялық америкалық қауымдастықта өте танымал болды және Агер осы қозғалыстың жетекшілерінің біріне айналды. Агер сонымен қатар шешен сөйлейтін адам болды, мансабының көп бөлігінде норвегиялық американдықтар жиналатын жерлерде сөз сөйлеп, саяхаттап жүрді. 1916 жылғы Syttende Mai мерекесінде Агер Уильям Дженнингс Брайанмен бірге сахнада болды. Эу-Клэр қаласы Агер үшін мансаптан гөрі әлдеқайда маңызды болды. Осы жерде Агер Норвегияның Тромсё қаласынан келген Гуролле Блестрен есімді норвегиялық иммигрант қызымен танысты. Агер мен Блестрен үйленді және Висконсин штатының Эу-Клэр қаласында Half Moon көлінің жанында әлі күнге дейін сақталған үйде тоғыз бала тәрбиеледі. Қазір Брэди Андерсон және Вальдемар Агер үйі деп белгілі болған бұл үй Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген және Ұлттық қоғамдық кітапханалар достары қауымдастығымен әдебиеттік ескерткіш деп танылған.
Prohibition was very popular in the Norwegian American community and Ager became one of the leaders of the movement. Ager was also a popular orator, traveling the stump circuit for much of his career, speaking wherever Norwegian Americans gathered. For Syttende Mai in 1916, Ager shared a platform with William Jennings Bryan. The city of Eau Claire meant more to Ager than just a career. It was here that Ager met a Norwegian immigrant girl from Tromsø, Norway, named Gurolle Blestren. Ager and Blestren married and raised nine children in a home that still stands near Half Moon Lake in Eau Claire, Wisconsin. The house, now known as the Brady Anderson and Waldemar Ager House, is listed on the National Register of Historic Places and has been designated a Literary Landmark by the National Association of Friends of Public Libraries.