Марк Валленберг: швед банкирі және кәсіпкерінің өмірі мен трагедиясы

Кіріспе

Швед банкирі және бизнес-менеджері Марк "Бой Бой" Валленберг (28 маусым 1924 – 19 қараша 1971) – швед банкирі және бизнес-менеджері. Танымал Валленбергтер әулетінің мүшесі Марк Валленберг 1971 жылы қайтыс болғанға дейін Стокгольмдық Энскильда банкінің бас директоры қызметін атқарды.

Ерте өмір

Валленберг Ұлыбританияның Лондонында швед банкирі Маркус Валленбергтің (1899–1982) және Шотландиядан Дороти Маккейдің (1900–1984) үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Питер Валленбергтің (1926–2015) және Энн Мари Валленбергтің (1929 ж.т.) ағасы болды. Валленберг 1943 жылы студенттік емтиханды тапсырып, 1949 жылы Гарвард бизнес мектебін бітірді, содан кейін 1949 жылдан 1952 жылға дейін Нью-Йорк, Женева, Париж, Лондон және Дюссельдорф қалаларында банк ісін оқыды – бәрі де әкесінің жоспары бойынша.

Мансап

1953 жылы Валленберг Стокгольм Энскильда банкінің директордың орынбасары болып тағайындалды және екі жылдан кейін директор атанды, сондай-ақ банк кеңесінің мүшесі болды. 1956 жылы ол бас директордың орынбасары, ал 1958 жылы бас директор болды. 1971 жылы қайтыс болған кезде Валленберг 67 компанияның директорлар кеңесінде отырды.

Жеке өмір

1955 жылы режиссер Уолтер Ветье мен Гурли Бергстремнің қызы Ольга Ветьеге (1930 жылы туған) үйленді. Олардың төрт баласы болды: Маркус (1956 жылы туған), Аксель (1958–2011), Мариана (1965 жылы туған, Рисбергке үйленген) және Каролина (1968 жылы туған, Анкаркронаға үйленген).

Өлім

1971 жылдың 18 қарашасында отбасылық банкте кезекті кеңес отырысы өтті. Таңертең Маркус Валленберг Värnamo қаласынан ұшып келді, күні бұрын ол онда корпоративтік пікірталасқа қатысқан болатын. Пікірталас барысында оған Валленберг тобының Хилтебрук қаласында рұқсаты алынбаған жаңа целлюлоза зауытын салуды неліктен бастағаны туралы сұрақ қойылды. Ол сұраққа асығыс жауап беріп, келісімшартты бұзғаны үшін ірі сатып алушыға өтемақы төлеуден гөрі, экологиялық қылмыс жасағаны үшін сотталғанын қалағанын айтты. Бұл мәлімдеме баспасөзде кеңінен жарияланды және кеңес отырысында оның әкесі тарапынан сынға ұшырады. Кешке ол Италия елшілігінде өткен қабылдаудан шығып, сол түні үйге оралмады. Ертесі күні оның машинасы Huddinge қаласының жанындағы Orlången көлінен табылды. SEB-дің бас директорларының орынбасарлары Якоб Палмстиерна мен Педер Бонде сағат 12-де оқиға орнына жетіп, Валленбергтің денесін көлігінің жанында бірінші болып тапты және оның жеке басын растады. Валленберг аң аулауға арналған мылтықпен өз өмірін өз қолымен аяқтады. Банктердің бірігуіне байланысты туындаған стрестің оның өзіне-өзі қол жұмсауына қандай әсер еткені анықталған жоқ. Оның жұмыс жүктемесі ауыр болды және оған үлкен үміттер мен қысым көрсетілді. Маркус Валленберг ұлының ұзаққа созылған суық тиюі мен сульфа препараттарын қабылдауының өлімге себеп болуы мүмкін деп санайды. Тағы бір себеп – депрессия болуы мүмкін. Ларс Эрик Тунхолм өз естеліктерінде Марк Валленбергтің өзіне-өзі қол жұмсауының себебі, оның ағасы Якоб Валленберг сияқты, Skandinaviska Banken-мен бірігуге қарсы болғаны екенін айтты, бұл оның әкесінің келісімге қол қою ниетіне қайшы келді. Марк әкесімен өз пікірін бөлісуге батылмады және өзіне-өзі қол жұмсауды таңдады. Валленберг 18 қарашада қайтыс болғанмен, ресми өлім күні 1971 жылдың 19 қарашасына белгіленді – оның денесі табылған күн. Бірақ отбасы оның қабір тасына 18 қараша күнін жазуды шешті. 19 қараша – әулеттің негізін қалаушы Андре Оскар Валленбергтің туған күні, бұл отбасы үшін маңызды күн және әрқашан тойланады.

On Thursday, 18 November 1971, the family bank held an ordinary board meeting. In the morning, Wallenberg flew from Värnamo, where he had participated in a corporate debate the day before. At the debate, he was asked why the Wallenberg Group had started construction of a new pulp mill in Hyltebruk, despite it not yet having been authorized. His answer to the question was rash, responding that he would rather be prosecuted for an environmental crime than be forced to pay damages to a mass buyer for breach of contract. The statement was big news in the press and he was criticized by his father at the board meeting. In the evening, he left a reception at the Italian Embassy and he did not come home for the night. The next day his car was found at Lake Orlången in Huddinge. Jacob Palmstierna and Peder Bonde, both Deputy CEO's of SEB, arrived at the site at 12 o'clock and were the first to see Wallenberg's dead body near his car and could confirm his identity. Wallenberg had taken his own life using a hunting rifle. It cannot be determined what influence stress due to the bank merger might have had on his decision to commit suicide. His workload was great and the expectations and pressure on him were no less. Marcus Wallenberg considered that his son's prolonged cold and medication with sulfa drugs might have been fatal. Another reason is thought to be depression. In his memoirs, Lars Erik Thunholm testified that Marc Wallenberg's suicide was due to the fact that he, like his uncle Jacob Wallenberg, was against the merger with Skandinaviska Banken, contrary to his father's intentions to go ahead with the agreement. To confront his father with his idea was impossible for Marc and he chose suicide. Although it is likely that Wallenberg died on 18 November, the official death day was set to 19 November 1971, the day when he was found dead. The day the family chose to indicate on his tombstone is, however, 18 November. The 19 November, is dynasty founder André Oscar Wallenberg's birthday, an important day for the family, which has always been celebrated.