Кіріспе

1976 жылы Майкл Шульцтың американдық комедиялық фильмі.

"Car Wash" – 1976 жылы Universal Pictures компаниясы шығарған американдық комедиялық фильм. Жоел Шумахердің сценарийі бойынша Майкл Шульц режиссерлік еткен фильмде Франклин Ажае, Билл Дьюк, Джордж Карлин, Ирвин Кори, Иван Диксон, Антонио Фаргас, Джек Кихо, Кларенс Муза, Лорейн Гэри, The Pointer Sisters, Ричард Прайор және Гаррет Моррис түскен. Алғашқыда музыкалық жанрда жоспарланған "Car Wash" Лос-Анджелестегі Калифорниядағы бір автожуу станциясының (Рампарт бульвары мен 6-шы көшесінің қиылысындағы Вестлейк автожуу станциясы) шағын ұжымының және олардың басшысы Леон "Мистер Б" Барроудың (Сулли Бояр) бір күндік өмірінен құралған эпизодтық комедия.

Сюжет

Шілде айының бір жұмасында "Ди Лакш" автожуу залында түрлі есімдерімен көзге түсетін қонақтар келеді. Соның ішінде Беверли-Хиллзден келген бай әйелдің баласы көлік ішінде ауырып жатыр. Ақшаға шұбар евангелист "Әке Бай", өркендеу теологиясын уағыздайтын, өзінің адал (және әнші) серігі The Wilson Sisters-пен бірге келеді. Басты кейіпкерлердің бірі – Абдулла Мохаммед Акбар, бұрынғы Дуэн, бойы ұзын, қара нәсілді революционер және жақында ғана ислам дініне кірген адам. Ол төртіншілік жұмысшылардан садақа жинау үшін келгенде, "Әке Байдың" уағыздауын жоққа шығарады. Көптеген оқиғалардың арасында, қызметкерлер сол күні полиция іздеп жүрген "поп-бутылкамен бомбалаушы" деп санайтын адаммен күресуге мәжбүр болады. Бұл автожуу залының иесі Леон "Мистер Б" Барроуды, клиенттерді және қызметкерлерді алаңдатады. Бірақ, оның "бомбасы" ауруханаға бауыр тексеруі үшін алып бара жатқан зәр үлгісі екені белгілі болады. Мистер Б-нің ұлы Ирвин, солшыл көзқарастағы студент, ерлер дәретханасында марихуана шегіп, "Маоның цитаталары" кітабын алып жүреді. Ол "еңбекші" сынып қызметкерлерімен бір күнді өткізуді қалайды, оларды "күрестегі" бауырлары деп есептейді. Жұмысқа дайындалғанда, ол қозғалыс сенсорларын іске қосып, өзіне алғашқы "адамдық автожууды" сыйлайды, оны ризалықпен қабылдайды (әрине, марихуананың әсерімен). Такси жүргізушісі Марлин есімді әйелді іздейді, ол бұрынғыда оған ақысын төлемеген еді. Бірақ, ол сүйген адамының өтірік телефон нөмірін бергенін біліп, үмітін жоғалтады. Осы уақытта, машина жуу залының шебері Лонни, екі кішкентай баласын тәрбиелеумен және шартты түрде босатылған қызметкерден қорғанумен айналысып, Абдуллаға кеңес беруге тырысады. Абдулла жарқын гомосексуал Линдиге қарсы шығып, оның киімдерін сынап, Линди салқынқандылықпен: "Балам, мен сенің ешқашан бола алмайтын еркегімін және сен ешқашан ие бола алмайтын әйелімін" дейді. Теодор Чонси "Т.С." Элькотт, тағы бір жас қызметкер, рок-концертіне билет жеңіп алуға және оның айырылған сүйіктісі Монаны, көшедегі асханада жұмыс істейтін қызметкерді, онымен бірге баруға көндіруге тырысады, соңында сәттілікке жетеді. Флойд пен Ллойд музыканттары, ауысым бітісімен агентке кастингке қатысады, бүкіл фильмді таңғалып қарап тұрған клиенттердің алдында джаз-блюз биін репетициялайды. Осы арада Джастин есімді қызметкер өзінің қыз досы Лореттамен келіспейді, ол оны колледжге қайтаруды қалайды, бірақ ол өзін ешнәрсеге лайықсыз сезінеді, өйткені оның пікірінше, қара нәсілді адам білім арқылы әлемде еш нәрсеге қол жеткізе алмайды. Оның қарт әкесі Снапер, автожуу залында аяқ киім шылаушы болып жұмыс істейді және "Әке Байдың" ізбасары. Басқа қызметкерлерге: әйелдермен айналысатын Джеронимо ("үш жарым рет үйленген"), шашында қауырсыны бар жұқа афроамерикалық; каубой Скрагс, газ сорғысының операторы, "әлеуметтік ауруға" ұшқан деп алаңдайды; артық салмақты, жақсы мінезді Гиппо, ол үнемі транзисторлық радиосын тыңдап, Марлинмен танысады; алаяқ және әзілші Чуко; Goody есімді америкалық тума, ол үйде жасалған шошқаның беті, құйрығы және тік құлақтары бар бас киім киеді; шапшаң, орта жастағы Чарли; алаяқ және букмекер Слай, кейінірек төленбеген паркинг билеттері үшін тұтқындалады; және "сенен қасиетті" Эрл, өзін әріптестерінен жоғары санайды, өйткені ол суға батпайды (автомобильдерді шаштырғаннан бері). Мистер Б үнемі жас, қабақты кассир/қабылдаушы Маршамен флирт жасап, үйіндегі қиын жағдайдан қашуға тырысады. Ол үнемі ширығулы, бірнеше шақырым жердегі бәсекелес автожуу залының істен шығуынан қорқады. Лоннидің автожуу залын қалай құтқаруға болатындығы туралы көптеген идеялары бар, бірақ ешкім, тіпті ақылсыз Мистер Б-де оған құлақ қоймайды. Кейінірек, Абдулла, Мистер Б-ден соңғы бірнеше аптада жұмыстан себепсіз кеткені үшін жұмыстан босатылып, Лонни жұмысты бітіріп жатқанда кеңсеге қарумен келіп, бизнесті тонауға ниеттенді. Лонни оны қылмыстық өмірге түсудің қандай салдарға әкелетінін білгендіктен, одан бас тартады, екеуі де қоғам оларға таңған мәртебесіне қайғырады: аз жалақыға мәнсіз жұмыс істеуге мәжбүр болған екі мақтанды адам. Күн көңілсіз аяқталады, әркім өз жолымен кетеді, ертең бәрі қайта басталатынын біледі.

Басқа қатысушылар

Дэнни ДеВито мен Брук Адамс фильмде Джо мен Терри рөлінде ойнады, олар автожуудың қасында орналасқан "Биг Джоның иттік үйі" аталған тағам сататын дүкеннің иелері. Олар сөйлейтін рөлдерді орындағанмен, олардың көріністерінің көп бөлігі кинотеатрлық нұсқасынан алынып тасталды және олар көбінесе фондық суреттерде ғана көрінеді. Олардың сахналары теледидарлық редакцияланған нұсқасында қайта жаңартылды. Фильмде сонымен қатар жергілікті Л.А. диджейлері Джей Батлер, Дж. Дж. Джексон, Род МакГрю, Сарина С. Грант және Кливлендтың Билли Бассының дауыстары да естіледі, олардың барлығы фильмдегі ойдан шығарылған "KGYS" радиостанциясынан естіледі.

Өндіріс

Продюсерлер жобаны бастапқыда сахналық қойылым ретінде жоспарлаған, онда сахнада автомобиль жуудың дәл көшірмесі көрсетілетін еді. Егер жоба сәтті аяқталса, оны фильмге бейімдеуге үміттенген. Олар бұл идеяны Universal компаниясының сол кездегі президенті Нед Таненге ұсынды, ол оларды фильм нұсқасын жасауға итермеледі. Режиссер актерлердің түсірілім кезінде кейіннен монтажда қосылатын музыканы нақты тыңдағанын қалады.

Қабылдау

Фильмнің Rotten Tomatoes сайтында 29 рецензияға негізделген 86% рейтингі бар, орташа бағасы 10-нан 6,8. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үш жарымын берді, оны "күндізгі, көтеріңкі комедия" деп сипаттап, "өмірге толы керемет сезім" беретінін айтты. The New York Times газетінен Винсент Канби оны "көңілді, біршама ерсілі, бірақ өте шебер орындалған комедия" деп атады, сондай-ақ: "Фильмде ешқандай аса драматизм жоқ, комедияның кейбір тұстары сәл күшпен жасалған сияқты, бірақ фильмнің кереметтігі – оның көптеген жағдайларда сәттілікке жетуі" деді. Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді және оны "керемет актерлік ойындарымен қызықты" деп бағалады. Variety журналынан Артур Д. Мерфи: "Жарқын да талантты актерлер тобы режиссер Майкл Шульцтің шеберлігімен өте жақсы ойнатылды, ол Джоэл Шумахердің эксцентриктік сценарийін барынша пайдаланды" деп жазды. Los Angeles Times газетінің Чарльз Шамплин оны "жоғары энергиямен, көңіл көтерумен, жақсы байқалатын, өмірдің қызықты кесімі" деп сипаттады. The Washington Post газетінен Сандер Ванокур оны "жалғыз фильм емес, жақсы сезім беретін тәжірибе" деп атады. Фильм кассада жақсы көрсеткенімен, Universal компаниясының үлкен үміттерін толыққанды орындамады, бұл сол кезде қара түсті фильмдерге деген сұраныстың төмендеуіне байланысты болуы мүмкін. Алғашқы көрсетілімінен бері фильм культты фильм ретінде шағын, бірақ тұрақты жанкүйерлер қатарын жинады, соның ішінде Майкл Бэй және Сэнфорд Бэй сияқты белгілі тұлғалар бар. Фильм 1977 жылғы Канн кинофестивалінде "Үздік музыка" сыйлығы мен "Техникалық Гран-при" жүлдесін жеңіп алды, сонымен қатар "Алтын пальма" номинациясына ие болды. Сол жылы ол "Алтын глобусқа" ұсынылып, "Фильм немесе телеарнаға арналған түпнұсқа музыкалық альбом" номинациясында "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды. Гей кинотарихшысы Вито Руссо Антонио Фаргас ойнаған Линди кейіпкерін оның гей-активизмі арқасында әрі күлкілі, әрі ойға тартатын тұлға ретінде бағалайды. Руссо Линдидің радикалды Абдуллаға берген жауабының комедиялық контекстен тыс жағдайда революциялық болуға мүмкіндігі болғанын айтады. Африкалық-американдық мәдени сыншы Анжела Нельсон Линдиді "әдемі сәукеле" деп сипаттайды. "Әдемі сәукеле" сипаттамасы гетеросексуалды қара нәсілді еркек кейіпкерлерден күтілетін "қалыпты" еркек мінез-құлқына қарама-қарсылық ретінде жиі қолданылады. 2023 жылы кино сарапшылары тобы "Car Wash" фильмін қара нәсілді режиссерлер түсірген 75 ең маңызды мәдени фильмнің бірі деп таныды.

Музыка

Роуз Ройс жазған "Car Wash" үлкен жетістікке жетіп, Billboard R&B Top Ten тізімінде үш хит-сингл шығарды: "Car Wash", "I Wanna Get Next to You" және "I'm Going Down". Норман Уитфилд жазған және өндірген атау трегі #1 хит болды және диско дәуірінің ең ірі хит-синглдерінің біріне айналды. Ал осы уақытта The Pointer Sisters тобының "You Gotta Believe" әні – олар осы әнді фильмдегі эпизодық рөлде орындаған болатын – Top Twenty R&B хиттеріне кірді. "Car Wash" саундтрегі 1977 жылы "Үздік саундтрек альбомы" номинациясы бойынша "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды.

Нұсқалар

Car Wash фильмінің телеарнадағы тұңғыш көрсетілімі 1978 жылы NBC арнасының «Monday Night at the Movies» бағдарламасында өтті. Қатты сөздердің стандартты дубляжымен қатар, Линди (Фаргас) атты гомосексуал кейіпкері бар көптеген сахналар қысқартылды немесе толығымен өшірілді. Осы қысқартылған сахналарды және демек, фильмді ұзарту үшін, дәмхана иесінің (Дэнни ДеВито) эпизоды (театрлық нұсқаға түсірілген, бірақ көрсетілімге шығар алдында қиылып қалған сахналар) қайта қосылды. 2013 жылғы деректер бойынша, саудада қол жетімді фильм нұсқалары қайта өңделген теледидарлық нұсқа емес, бастапқы театрлық нұсқасы болды.