Кіріспе

Нью-Йорк қаласындағы джаз клубы
Жапон кітап дүкендері желісі

The Village Vanguard – Нью-Йорк қаласындағы Гринвич Виллидждегі жетінші авенюде орналасқан джаз клубы. Клуб 1935 жылдың 22 ақпанында Макс Гордонмен ашылды. Бастапқыда клубта халық музыкасы мен бит поэзиясы орындалған, бірақ 1957 жылдан бастап ол негізінен джаз музыкасымен айналысатын орынға айналды. Одан бері ол көптеген әйгілі джаз музыканттарын қабылдады және бүгінде Нью-Йорк қаласындағы ең көне джаз клубы болып табылады.

Алғашқы жылдар

Макс Гордон 1934 жылы Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі Чарльз көшесі мен Гринвич даңғылында «Виллидж Вангард» клубын ашты. Ол бұл орынды ақындар мен суретшілер үшін, сондай-ақ музыкалық өнер көрсетулер үшін форум ретінде пайдалануды жоспарлаған. Жеткілікті жабдықтардың болмауына байланысты Гордон полиция бөлімінен кабаре лицензиясын алудан бас тартылып, ол көздеген клубты құра алмады. Өзінің өмірбаяндық еңбегінде ол былай деп жазды: «Түнгі клубтар бизнесінде табысқа жеткім келсе, екі дәретханасы, екі шығу жолы, шіркеуден, синагогадан немесе мектептен 200 фут қашықтықта орналасқан және айлығы 100 доллардан кем жалдамалы басқа орын табуым керек екенін түсіндім». 1934 жылы ол бизнесін көшіріп, 178-ші Седьмая авенюдегі «Алтын үшбұрыш» атты жасырын клубты сатып алды. «Алтын үшбұрыш» 1935 жылы есігін ашты. «Алтын үшбұрыш» клубының жертөлесінің құрылымы теңбұрышты үшбұрышқа ұқсас болды. Мүлікті сатып алғаннан кейін Гордон клубтың атын «Виллидж Вангард» деп өзгертті. Чарльз көшесіндегі алғашқы нұсқасы сияқты, «Вангард» та поэзия оқу кештері мен халық музыкасына арналды. 1930 және 1940 жылдары клубқа келгендер Максвелл Боденхайм мен Гарри Кемптің өлеңдерін, Лид Беллидің блюз және халық музыкасын, ал Темір герцогының Кариб калипсосын тыңдады. Фил Лидс сияқты комедия актерлары стендап өнерлерін орындады.

Жаз

Макс Гордонның әйелі Лорейн Гордон былай деп жазды: "Біз достарыммен бірге «Авангардқа» ең басты себебіміз – жексенбі күндері түстен кейін джаз джем-сессиялары болатын. Сіз барып, Лестер Янг, Бен Вебстер, тіпті барлық ең ұлы джаз музыканттарын елу центке тыңдай алатын едіңіз, немесе шамамен сондай нәрсе". 1930 және 1940 жылдары Сидни Бечет, Уна Мей Карлайл, Арт Ходс және Мэри Лу Уильямс «Авангардта» өнер көрсетті. Лорейн Гордонның айтуынша, «біраз уақыттан соң Макс әртістерді шақыруды бастады, көбінесе түніне үш рет. Олардың көптегені жоғары деңгейдегі джазшылар еді». 1940 жылы Рой Элдридж «Авангардта» өнер көрсетті. Оның өнері және оның адал жанкүйерлері джаздың басты тартымдылыққа айналу мүмкіндігін көрсетті. 1940 жылдары қазіргі заманғы джаз дамыған кезде шағын топтар «Авангардты» биледі. Гринвич Виллидждегі студенттер мен суретшілер джазға қызығушылық танытты. 1940 жылы Эдди Хейвуд, Зутти Синглтон және Джимми Гамильтон тұрақты трио құрды. 1957 жылы бір сыншы жазғандай, «Гордон өзінің саясатын өзгертіп, джазды басты орынға қойып, фолк өнерпаздары мен комедия актерлерімен толықтырды. Осылайша «Авангард» Майлз Дэвис, Хорас Сильвер, Телониус Монк, Джерри Маллиган, Модерн Джаз Квартеті, Джимми Джуффре, Сонни Роллинс, Анита О’Дэй, Чарли Мингус, Билл Эванс (тұрақты қатысушы), Стэн Гетц, Кармен МакРэйді шақырды». Монкты шақыру «Авангардтың» салыстырмалы түрде беймәлім музыкантты қабылдап, оның мансабын бастауға көмектесу қабілетін көрсетті. Бұл оқиға Макс пен Лорейннің алғашқы кездесуімен басталды, олар «Блюбелл» пекарнясында кездесті, ол «Fire Island-тың жайлы шағын орны» еді. Лорейн кіріп, Максты (ол «Авангардтың» иесі екенін білген) көріп, оған Монкты клубта бір апта бойы көрсетуді ұсынды. Макс келісті және 1948 жылдың 14 қыркүйегінде Монк «Авангардта» дебют жасады. Қабылдау идеалды болған жоқ. «Ешкім келмеді. Со-аталған джаз сыншыларының ешқайсысы да. Со-аталған білгіштердің ешқайсысы да. Тіпті біреу де жоқ». Макс Гордон 1989 жылдың 11 мамырында қайтыс болды. Одан кейін Лорейн «Авангардты» жапты, келесі күні қайта ашып, оны басқаруын жалғастырды. 2018 жылдың 9 маусымында Лорейн Гордон 95 жасында инсульттан қайтыс болды.

Жазбалар

"Авангард" көптеген мансаптарды бастауға көмектесті және жертөлесінде шедеврлер саналатын көптеген жазбаларды қабылдады, осылайша ол халықаралық деңгейде танымал клубқа айналды. 1957 жылдың 3 қарашасында клубтағы алғашқы жазба сессияларының бірінде тенор саксофонист Сони Роллинс үш LP жазды. Бұл жазбалар хард-боп қозғалысының алғашқы қадамдары болды. LP-лерде екі түрлі саксофон-бас-барабан триосы жазылған. Роллинс 1955 жылдан бері кішігірім ансамбльдерге қызығушылық танытқан; "Парадокс" шығармасында ол барабаншы Макс Роучпен төрт тактты фразалармен алмасты, басқа аспаптар қатыспады. "Авангард" жазбаларында да осыған ұқсас стильдегі әрекеттерді естиміз. "Old Devil Moon" әнінде Роллинске тек бассист пен барабаншы ғана ілеседі. Музыкалық тұрғыдан алғанда, бұл ән фортепианосыз трио үшін жаңа стандартты белгіледі. Роллинстен кейін жазбалар жалғасты; Джерри Муллиганның Концерттік джаз тобы 1960 жылдың желтоқсан айында Еуропалық турнеден оралғаннан кейін осында орындалып, жазылды. Содан кейін Джон Колтрейн мен Билл Эванстың "Авангард" альбомы жарық көрді, екеуі де 1961 жылға жатады (Эванс 1980 жылы қайтыс болғанға дейін үш ай бұрын "Виллидж Авангард" клубында кеңінен жазылған). Колтрейннің альбомы "Авангардта" төрт түндік сессияларда жазылған 22 әннен алынған бес әннен тұрады. 1962 жылы "Cannonball Adderley Sextet in New York" альбомы шықты. Тэд Джонс/Мел Льюис оркестрі 1965 жылдан бастап әр дүйсенбі күні өнер көрсетіп, бірнеше рет жазба жасады, ал 1976 жылы Вуди Шоумен бірге Декстер Гордонның "Үйге оралу" концертін ұйымдастырды. 1970 жылдың мамырында Рахсан Роланд Кирк "Авангардта" бірнеше концерт берді, олар оның "Rahsaan Rahsaan" альбомына енді. Сол жылы, төрт ай арасында Пэт Патрик пен Телониус Монк "Виллидж Авангардта" бірге ойнады. Басқа жазбалардың ішінде Арт Пеппердің "Thursday Night at the Village Vanguard" (1977), Томми Фланаганның "Nights at the Vanguard" (1986) және Уинтон Марсалисдің "Live at the Vanguard" (1999) жеті дискінен тұратын альбомы бар. Blue Note президенті Брюс Лундвалл: "Live at the Village Vanguard" сөздері альбом сатылымына тікелей және оң әсер етеді" деді, бұл джаз лейблының каталогында оннан астам "Live at the Vanguard" альбомы бар екенін атап өтті. Әнші Сесиль Маклорин Сальвант өзінің "Dreams and Daggers" альбомындағы көптеген әндерді "Авангардта" тікелей эфирде жазды. Альбом 2018 жылы "Үздік джаз вокалы үшін" Грэмми сыйлығын жеңіп алды.