Луис Сотело: испан миссионері, Жапонияда шейіт болған францискан монах. 1867-де Папа Пий IX-шымен қасиетті деп жарияланды. Миссиялық қызметі туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испан миссионері Луис Сотело, OFM, ағылшын тілінде де Луис Сотело деп танылған (6 қыркүйек 1574 – 25 тамыз 1624) – Испаниядан шыққан францискан монах, 1624 жылы Жапонияда шейіт болып қайтыс болды және 1867 жылы Папа Пий IX оны мақұлданды.
Spanish missionary
Luis Sotelo, OFM, in English known also as Louis Sotelo, (September 6, 1574 – August 25, 1624) was a Franciscan friar from Spain who died as a martyr in Japan, in 1624, and was beatified by Pope Pius IX in 1867.
Ерте өмір
Луис Испанияның Севилья қаласында дүниеге келді және "Calvario de los Hermanos Menores" монастырына кірмес бұрын Саламанка университетінде оқыды. Ол францискан монахы болды және дін қызметкеріне бекітілді. 1600 жылы миссионерлік жұмысқа дайындалу үшін Филиппинге жіберілді. Мұнда ол 1608 жылы испандық әскерлердің қатты шайқасқаннан кейін қиратылған Дилаодағы жапондықтардың рухани қажеттіліктерін қанағаттандыруға тағайындалды. 1608 жылы Папа Павел V доминикандықтар мен францискандықтарға бұрын иезуиттердің өкіметінде болған Жапонияда жаңа дінді таратуға рұқсат берді. Сотело төрт жыл Манила қаласында жапон тілін үйреніп, содан кейін Жапонияға барып, ондағы басшылық рөлді атқарды.
Luis was born in Sevilla, Spain, and studied at the University of Salamanca before entering the convent of "Calvario de los Hermanos Menores". He became a Franciscan Friar and was ordained a priest. In 1600 he was sent to the Philippines to prepare for missionary work. There he was assigned to serve the spiritual needs of the Japanese settlement of Dilao, which was destroyed by Spanish forces, in 1608, after intense fighting. In 1608, Pope Paul V authorized Dominicans and Franciscans to evangelize in Japan, heretofore the preserve of the Jesuits. Sotelo spent four years in Manila, learning the Japanese language before going to Japan and taking a leading role there.
Эдодағы прозелитизм
Сотело Эдо (қазіргі Токио) ауданында францискан шіркеуін құруға тырысты. 1612 жылғы 21 сәуірде Токугава сёгунатының аумағында христиан дініне тыйым салынғаннан кейін шіркеу 1612 жылы қиратылды. Католик шіркеуінің қарқынды миссионерлік қызметінен кейін, Токугава династиясының екінші шогуны Токугава Хидетада христиан дінін ұстану мен үйретуге тыйым салатын жарлық шығарды. Өмірін жоғалту қаупі төнген жағдайда, барлық миссионерлер Жапониядан кетуге міндетті болды. Осы жарлық бірнеше онжылдыққа созылған христиандарды қудалаудың бастауы болды. Едода Сендайдың күшті даймиосы Дате Масамуненің нағашы қызының емделуінен кейін, Сотело Жапонияның солтүстік бөлігіне, Дате билігіндегі, христиан дініне әлі де рұқсат етілген аймаққа шақырылды. Келесі жылы Токиоға оралып, 1613 жылғы 12 мамырда Асакуса-Ториго ауданында жаңа шіркеу салып, салтанатты түрде ашты. Бакуфу христиандарды тұтқындады, ал Сотелоның өзі Коденма чо (小伝馬町) түрмесіне қамалды. Сотеломен бірге тұтқындалған жеті жапондық христиан 1 шілдеде өлім жазасына кесілді, бірақ Дате Масамуненің арнайы өтініші бойынша ол босатылды.
Sotelo tried to establish a Franciscan church in the area of Edo (present day Tokyo). The church was destroyed in 1612, following the interdiction of Christianity in the territories of the Tokugawa shogunate on April 21, 1612. After a period of intense missionary activity by the Catholic Church, Tokugawa Hidetada, the second shōgun of the Tokugawa dynasty, issued a decree which banned the practice and teaching of the Christian faith, and under the threat of loss of life, all the missionaries had to leave Japan. This decree started the bloody persecution of Christians, which lasted several decades. After the healing in Edo of a concubine of the powerful daimyō of Sendai, Date Masamune, Sotelo was invited to the northern part of Japan, in the area controlled by Date, under whom Christianity was still allowed. He came back to Tokyo the following year and constructed and inaugurated a new church on May 12, 1613, in the area of Asakusa Torigoe. The Bakufu reacted by arresting the Christians, and Sotelo himself was put in the Kodenma chō (小伝馬町) prison. Seven fellow Japanese Christians, who had been arrested with Sotelo, were executed on July 1, but he was freed following a special request by Date Masamune.
Елшілік жобасы
Жапон тілін жетік білетін Сотело 1613 жылғы 28 қазанда Дате Масамуне Испанияға жіберген жапон елшілігінде аудармашы ретінде жұмыс істеді. Елшілікті Хасекура Рокуэмон Цуненага басқарды және жапондықтардың (еуропалық теңізшілердің көмегімен) салған галеоны Сан-Хуан Баутиста арқылы Тынық мұхитын кешіп Акапулькоға жетті. Елшілік Веракрус, Санлукар де Баррамеда, Севилья және Мадридке сапарлады. Сотело жапондықтарды Мадридте крещение рәсімінен өткізді, сосын Римдегі Папа Павел V-ге алып барды. Елшілік – Сотелоның Жапониядағы дін таратуды кеңейту, ал Дате Масамунедің христиан халқының шіркеулерін қамтамасыз ету үшін көбірек дін қызметкерлерін алу және Сендай мен Жаңа Испания арасында сауда қатынастарын орнату ниеттерінің нәтижесі болды. Бұл елшілік Токугава Иэясу сёгунның келісімімен жасалды. Сотело елшілікпен бірге Мадридте толық бір жыл бойы болды, себебі Жапонияда христиан дініне қарсы қысым күшейді және ол Жапонияның екінші епископы болып тағайындалуын күтті. Папа Павел V оны Испания королінің мақұлдауымен осы лауазымға тағайындады, бірақ францискан мен иезуиттердің арасындағы бәсекелестік салдарынан ол құлшылыққа ие болған жоқ. Дегенмен, 1618 жылы Католик Индия Кеңесі оны миссионерлік қызметін жалғастыру үшін Нуэва-Эспанияға қайтарды. Миссиямен жіберілген жапон самурайларының көпшілігі христиан дініне өткен соң, Севильяға жақын орналасқан Кория-дель-Риода қалды, олардың ұрпақтары бүгінгі күнге дейін сол жерде өмір сүруде. Сотело елші Хасекурамен және елшіліктің қалдықтарымен Веракрус пен Акапулькоға оралды. Филиппиннің келе жатқан вице-королінің өтініші бойынша Сан-Хуан Баутиста Филиппинге оны жеткізіп, Сендайға қайтқанға дейін Манилаға бағыт бұрды, соның салдарынан 1620 жылы Манилаға келді. Елшілердің Маниладан Сендайға қайту жоспарына қарақшылар мен қолайсыз желдер кедергі келтірді. Хасекура соңында оралған кезде испан билігі Сотелоны Манилаға қамауға алды, себебі олар Макаодағы португал иезуит миссиясымен қарым-қатынасты нашарлатуға ниеттемеді. Жапонияның иезуит епископы Фунай (Нагасаки) епархиясын басқарғандықтан, оған қосымша Сендайда тағы бір францискан епископының тағайындалуына рұқсат беруге олар ықылым болды. Дате Масамуне Нуэва-Эспаниямен (Мексика) сауда жасауды жоспарлаған, бірақ сакоку саясаты (1613 жылдың соңында Жапонияның сыртқы әсерлерден жабылуы, тек оңтүстік-батыс порттары арқылы қатаң бақыланатын саудадан басқа) және испандықтардың барлық сауданы Филиппин арқылы жүргізу талабы бұл мүмкін емес екенін көрсетті.
Sotelo, fluent in Japanese, planned and acted as translator on a Japanese embassy sent by Date Masamune to Spain on October 28, 1613. The embassy was headed by Hasekura Rokuemon Tsunenaga, and crossed the Pacific to Acapulco on board the Japanese built (with assistance from European sailors) galleon San Juan Bautista. The embassy continued to Veracruz and Sanlucar de Barrameda, Seville, and Madrid. Sotelo had the Japanese receive baptism in Madrid, before accompanying them to see Pope Paul V in Rome. The embassy was a product of ambitions of Sotelo to increase the spread of the church in Japan and of Date Masamune to provide more priests to man the churches of his Christian subjects and to establish trade between Sendai and New Spain, and it had the approval of the shōgun, Tokugawa Ieyasu. Sotelo remained for a full year in Madrid on the return journey, along with the rest of the embassy, delayed because Christianity was being harshly repressed in Japan, and because he was awaiting consecration as second Bishop of Japan. Pope Paul V had appointed him as such, pending the approval of the King of Spain, but, primarily because of rivalries between Franciscans and Jesuits, he was never consecrated. However, the Catholic Council of the Indies sent him back to Nueva España in 1618, to pursue his missionary activities there. Most of the Japanese samurai sent with the mission, who had converted to Christianity, remained at Coria del Río, near Seville, where their descendants live to this day. Sotelo accompanied ambassador Hasekura and the remains of the embassy back to Veracruz and Acapulco, where the San Juan Bautista, requested by the outgoing Viceroy of the Philippines to convey him to the Philippines before returning to Sendai, diverted their course to Manila, arriving there in 1620. The ambassadors' plan to return to Sendai from Manila was obstructed first by pirates and contrary winds. When Hasekura finally was able to return, the Spanish authorities impounded Sotelo in Manila, having no desire to stir up conflict with the Portuguese Jesuit mission in Macao by allowing a second, rival Franciscan bishop to be consecrated in Sendai, in addition to the existing Jesuit Bishop of Japan, previously ruling the diocese of Funai (Nagasaki). Date Masamune had wanted to trade with Nueva España (Mexico), but it soon became apparent that the policy of sakoku (the late 1613 closure of Japan to outside influences except for very carefully controlled trade through south western ports), along with Spanish insistence that all trade to the East be channelled through the Philippines, would make this impossible.
Жапонияға қайтып оралу және шейіт болу
Масамуне Дате оны Филиппиннен Сэндайға қайтару үшін кеме жібергенде, испан билігі Сотелоға сол кемеге мінуге тыйым салды және оған өзінің қайығын жасап, сонда баруға рұқсат бермеді. Ол 1622 жылы Жапонияға кіре алды, бірақ қытай саудагерлері оны өз кемелерінде тапқан соң билік органдарына тапсырды. Ол Нагасакидің солтүстігіндегі Омура қаласында екі жыл бойы түрмеде отырды, ал сёгун оның ісін қарастырды. Жергілікті түрмеде ол Педро Васкеске, Мигель де Карвальо және екі жапон францисканы – Людовик Сасада мен Людовик Бабаға қосылды. Сотело 1624 жылғы 25 тамызда Омурада, 50 жасында діни серіктерімен бірге өртеліп өлтірілді. Ол 1867 жылғы 7 шілдеде Папа Пий IX-шымен қасиетті деп жарияланды. Рим-католик шіркеуінде оның мерекесі 25 тамызда, сондай-ақ 205 жапондық шейіттің қаза болған күні – 10 қыркүйекте атап өтіледі.
When Masamune Date sent a ship to collect him from the Philippines in order to bring him back to Sendai, the Spanish authorities forbade Sotelo to board it and would not allow him to make his own boat and sail there. He finally managed to enter Japan in 1622 and was turned over to the authorities by Chinese merchants when he was discovered on their ship. He was imprisoned for two years at Ōmura, north of Nagasaki, while the shōgun deliberated on his case. In the local prison, he joined Pedro Vásquez, Miguel de Carvalho and two Japanese Franciscans, Ludovicus Sasada and tertiary Ludovicus Baba. Sotelo was burned at the stake in Ōmura, on 25 August 1624, at the age of 50, together with his religious companions. He was beatified by Pope Pius IX on 7 July 1867. In the Roman Catholic Church, his feast day is celebrated on 25 August, as well as 10 September, the anniversary of the massacre of 205 Japanese martyrs.