Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәкістан тауларындағы граниттік мұнаралар
Granite spires in mountains in Pakistan
Жоқ мазмұн тізімі
NOTOC
Транго мұнаралары – Пәкістанның солтүстік бөлігіндегі Гилгит-Балтистан аймағында орналасқан тау мұнараларының тобы. Бұл мұнараларда әлемдегі ең үлкен жартастар бар және ең қиын биік қабырғаға көтерілу мүмкіндіктерін ұсынады. Жыл сайын әлемнің түкпір-түкпірінен альпинистер осы граниттік беттерге көтерілу үшін Каракорум аймағына экспедицияларға шығады. Транго мұнаралары Балторо мұздығының солтүстігінде орналасқан және Каракорум тау тізбегінің ішкі тармағы болып табылатын Балторо Музтахтың бір бөлігі. Топтың ең биік нүктесі – Ұлы Транго мұнарасының шыңы, оның шығыс беті әлемдегі ең үлкен тік құлдырауға ие.
The Trango Towers are a family of rock towers situated in the Gilgit Baltistan region, in the northern part of Pakistan. The Towers have some of the world's largest cliffs and offer some of the most challenging big wall climbing opportunities. Each year, climbers from around the world embark on expeditions to the Karakoram region to climb these granite faces. The Trango Towers are situated to the north of the Baltoro Glacier and are part of the Baltoro Muztagh, which is a sub range within the Karakoram mountain range. The highest point within the group is the summit of Great Trango Tower at , the east face of which features the world's greatest nearly vertical drop.
Топтың құрылымы
Барлық Транго мұнаралары солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған жотада орналасқан, батысында Транго мұздығы және шығысында Дунге мұздығы жатыр. Ұлы Транго – үш бөлек шыңы бар үлкен массив: Басты, Шығыс және Батыс. Ол тік қарлы/мұзды шатқалдардың, одан да тік жартастардың және тік немесе тіктеп тұрған қабырғалардың күрделі үйлесімі, үстінен қарлы қырқа жүйесі өтеді. Ұлы Трангоның солтүстік-батысында "Аты жоқ мұнара" деп жиі аталатын Транго мұнарасы орналасқан. Бұл өте үлкен, сүйір, жақсы пропорцияланған мұнара, ол жотадан тік боймен көтеріледі. Транго мұнарасының солтүстігінде "Транго монахы" деп белгілі кішкентай жартасты мұнара бар. Бұл жерден солтүстіске қарай жота тастылығын жояды және Транго мұнаралары тобын ерекшелендіретін, оларды альпинистер үшін тартымды ететін үлкен граниттік қабырғалар жоғалады; бірақ шыңдардың биіктігі артады. Бұл шыңдар әдетте Транго мұнаралары тобына жатпайды, бірақ олар Транго атауын бөліседі. Транго II монахтың солтүстік-батысында, ал жотадағы ең биік шың – Транго Ри, Транго II-нің солтүстік-батысында орналасқан. Ұлы Трангоның оңтүстік-шығысында (іс жүзінде оның оңтүстік-шығыс қырқасының бөлігі) Транго Пулпиті орналасқан, оның қабырғалары Ұлы Трангодағыдай қиындықтар ұсынады. Одан әрі оңтүстікке қарай Бальторо мұздығына дейін созылған жотаның соңғы үлкен шыңы – Транго қамалы орналасқан.
All of the Trango Towers lie on a ridge, running northwest to southeast, with Trango Glacier to the west and the Dunge Glacier to the east. Great Trango itself is a large massif, with three distinct summits: Main , East , and West It is a complex combination of steep snow/ice gullies, steeper rock faces, and vertical to overhanging headwalls, topped by a snowy ridge system. Just northwest of Great Trango is the Trango Tower , often called "Nameless Tower". This is a very large, pointed, rather symmetrical spire which juts out of the ridgeline. North of Trango Tower is a smaller rock spire known as "Trango Monk." To the north of this feature, the ridge becomes less rocky and loses the large granite walls that distinguish the Trango Towers group and make them so attractive to climbers; however, the summits do get higher. These summits are not usually considered part of the Trango Towers group, though they share the Trango name. Trango II lies northwest of the Monk, and the highest summit on the ridge, Trango Ri , lies northwest of Trango II. Just southeast of Great Trango (really a part of its southeast ridge) is the Trango Pulpit , whose walls present similar climbing challenges to those of Great Trango itself. Further, to the south is Trango Castle , the last large peak along the ridge before the Baltoro Glacier.
Тау-кен жорықтарының тарихы
Жалпы алғанда, Trango Towers тобының биіктігі, маршруттардың ұзындығы және тастың тіктеп тұруының комбинациясы салдарынан, ең қиын және маңызды үлкен қабырғаға көтерілулер осы жерде жасалды. Барлық маршруттар жоғары техникалық деңгейді талап етеді.
Overall, the Trango Towers group has seen some of the most difficult and significant big wall climbs ever accomplished, due to the combination of altitude, total height of the routes, and the steepness of the rock. All of the routes are highly technical climbs.
Негізгі саммит
1977 жылғы "Оңтүстік бет". Ұлы Трангоға алғаш рет 1977 жылы Галлен Роуэлл, Джон Роскелли, Ким Шмитц, Джим Моррисси және Дэннис Хеннек батыс жағынан (Транго мұздығы) басталатын бағытпен көтерілді. Олар мұзды беткейлер мен шатқалдардың, сондай-ақ тау беттерінің комбинациясы арқылы жол жүріп, жоғарғы Оңтүстік бетінде аяқтады. 1984 жылғы Солтүстік-Батыс бет. Ұлы Трангодағы тағы бір ұзақ альпіндік бағыт – Солтүстік-Батыс беті, оны 1984 жылы Энди Селтерс және Скотт Вулумс бағындырды. 1999 жылғы "Параллель әлемдер" (VII 5.11 A4). Алекс Лоу, Марк Синнотт, Джаред Огден, 28 күндік сапар.
1977 South Face. Great Trango was first climbed in 1977 by Galen Rowell, John Roskelley, Kim Schmitz, Jim Morrissey, and Dennis Hennek by a route that started from the west side (Trango Glacier), and climbed a combination of ice ramps and gullies with rock faces, finishing on the upper South Face. 1984 Northwest Face. Another long alpine route on Great Trango is on the Northwest Face, and was climbed in 1984 by Andy Selters and Scott Woolums. 1999 Parallel Worlds (VII 5.11 A4). Alex Lowe, Mark Synnott, Jared Ogden, duration 28 days
Басқа саммиттер
1999 жылы Ұлы Трангоның Батыс шыңына және Транголық Пулпитке алғаш рет көтерілді. Екі команда, біреуі американдық, біреуі орыс, дерлік бір уақытта, параллель бағыттармен. Америкалық команда – Алекс Лоу, Джаред Огден және Марк Синнотт "Параллель әлемдер" деп аталатын ұзақ, қауіпті, өте техникалық маршрутқа көтерілді. Олар 5.11 және А4 деңгейлеріне дейінгі қиындықтарды баяндады. Игорь Потанкин, Александр Одинцов, Иван Самойленко және Юрий Кошеленкодан тұратын орыс командасы да осындай мақтан тұтатын маршрутқа (Эклисси) көтерілді және ұқсас техникалық қиындықтарға тап болды. Екі көтеріліс те 1999 жылы беделді Piolet d'Or сыйлығына ұсынылды. Пулпиттің солтүстік-шығыс жағын норвегиялық команда ("Norwegian Direct", Роберт Касперсен, Гуннар Карлсен, Пер Л. Скьервен және Эйнар Волд) қабырғада барлығы 38 күн бойы көтерілді. Команда А4/5.11 деңгейлеріне дейінгі қиындықтарды хабарлады. Транго Пулпиті арқылы тағы бір маршрут – "Көбірек чех, аз словак" VII 7 UIAA A2 (Оңтүстік-шығыс қырқасы). Оны 1999 жылы чехословакиялық команда (Иво Вондрачек, Томас Ринн, Павел Вайссер, Яро Дутка және Михал Драсар) бағындырды.
In 1999, the West Summit of Great Trango and the Trango Pulpit saw their first ascent. Two teams, one American and one Russian, nearly simultaneously, by parallel routes. The American team of Alex Lowe, Jared Ogden, and Mark Synnott climbed a long, bold, highly technical line that they called "Parallel Worlds." They reported difficulties up to 5.11 and A4. The Russian team of Igor Potan'kin, Alexandr Odintsov, Ivan Samoilenko, and Yuri Koshelenko climbed an equally proud route (Eclissi) and encountered similar technical challenges. Both climbs were nominated for the prestigious Piolet d'Or award in 1999. The northeast face on the Pulpit was climbed by a Norwegian team ("Norwegian Direct", Robert Caspersen, Gunnar Karlsen, Per L. Skjerven, and Einar Wold) over a total of 38 days on the wall. The team reported of difficulties up to A4/5.11. Another route over Trango Pulpit is More Czech Less Slovak route VII 7 UIAA A2 (Southeast Ridge). It was climbed by a 1999 Czechoslovak team (Ivo Wondracek, Tomas Rinn, Pavel Weisser, Jaro Dutka, and Michal Drasar).
БАС секіруі
1992 жылы 26 тамызда австралиялық Ник Фетерис пен Гленн Синглман Ұлы Трангоға көтерілді, содан кейін солтүстік-шығыс бетінен (Норвегиялық тіректің 1340 метрлік шығыс қабырғасының қарсы жағында) базалық секіру жасады, Дунге мұздығының солтүстік жағына қонды. Бұл рекордтық биіктіктегі базалық секірудің бастапқы нүктесі болды. 2013 жылдың 10 тамызында Андрей Лебедев пен Владимир Мурзаев Фетерис пен Синглманнан сол жерден, қарапайым жағдайда және көп жарнамасыз базалық секіру жасады.
On 26 August 1992, Australians Nic Feteris and Glenn Singleman climbed Great Trango and then BASE jumped from an elevation of from the Northeast Face (on the other side of the Norwegian Pillar from the 1,340 metre East Face wall), landing on the northern side of the Dunge Glacier at an altitude of This was the highest starting elevation for a BASE jump on record. On 10 August 2013, Andrey Lebedev and Vladimir Murzaev performed a base jump from the same location as Feteris and Singleman on a low budget and with little fanfare.
Соңғы көтерілулер
Кейбір жақындағы көтерілулер Ұлы Трангода батыс және оңтүстік беткейлеріндегі ұзақ маршруттарға назар аударды. Атап айтқанда, 2004 жылы Джош Уортон мен Келли Кордс Оңтүстік-Батыс қырқасында, немесе Әзім қырқасында Оңтүстік-Батыс шыңына жаңа, өте ұзын маршрутты аяқтады. Бұл көтеріліс Шығыс беткейіндегі маршруттар сияқты өте қиын болмаса да, өте жеңіл және жылдам (5 күн) стильде жасалғанымен ерекшеленді. 2005 жылдың тамызында екі словак альпинисі Габо Цмарик пен Жозеф Копольд Ұлы Трангоның оңтүстік беткейіндегі Уортон/Кордс бағытының оң жағында «Ассаламу Алейкум» деп аталатын жаңа маршрутқа 7 күн ішінде көтерілді. Бұл өрлеу шамамен 90 қадамнан тұрады, қиындығы 5.11d A2 деңгейіне жетеді. Олар Уортон мен Кордс қолданған сияқты жеңіл стильді пайдаланды. Сол айда Сэмюэл Джонсон, Джонатон Кливвотер және Джереми Фример Trango II-нің Оңтүстік-Батыс жотасына алғаш рет көтерілді, оны олар «Северанс жотасы» деп атады. Маршрут бес күнде 1600 метрге дейін көтерілді, тауға дейін 5.11 А2, ал мұз және аралас көтеріліс AI3 M5 деңгейіне дейін жетті. 2008 жылдың мамыр-маусымында төрт норвегиялық альпинист – Ролф Бае, Бьярте Бё, Сигурд Фельде және Штайн Ивар Гравдал Ұлы Трангоның (1984) шығыс беткейіндегі норвегиялық маршрутты қайтадан өтті. Олар шыңға жету үшін қабырғада 27 күн, ал түсу үшін тағы үш күн өткізді. Бұл маршруттың алғашқы қайталануы және осылайша, алғашқы сәтті көтеріліс және қайта оралу болып табылады. Сол жазда Рольф Бае қайтыс болды. Ол 2008 жылғы К2 апатында қаза болған 11 альпинисттің бірі еді. 2009 жылдың тамызының ортасында Александр мен Томас Хубер «Намссыз мұнарадағы» «Мәңгілік жалынды» толықтай еркін стильде көтерілді, қиындығы француз стандарты бойынша 7c+ деңгейіне жетті.
Some more recent ascents on Great Trango have focused on the longer routes found on the west and south sides. In particular, in 2004 Josh Wharton and Kelly Cordes completed a new, very long route on the Southwest Ridge, or Azeem Ridge, to the Southwest Summit. Though not as extremely technical as the East Face routes, the climb was notable for the extremely lightweight and fast (5 days) style in which it was done. Over 7 days in August 2005, two Slovak climbers, Gabo Cmarik and Jozef Kopold, climbed a new route, which they termed Assalam Alaikum, to the right of the Wharton/Cordes line on the south face of Great Trango. The climb comprised around 90 pitches, up to 5.11d A2. They used a lightweight style similar to that of Wharton and Cordes. In the same month, Samuel Johnson, Jonathon Clearwater, and Jeremy Frimer made the first ascent of the southwest ridge of Trango II, which they termed Severance Ridge. The route involved 1,600 m of climbing over five days, with rock climbing up to 5.11 A2 and ice and mixed climbing up to AI3 M5. During May/June 2008, the Norwegian route on the east face of Great Trango (1984) was repeated by the four Norwegian climbers Rolf Bae, Bjarte Bø, Sigurd Felde, and Stein Ivar Gravdal, spending 27 days in the wall to reach the summit and three more days for the descent. This is reportedly the first repetition of the route, and thus also the first successful ascent and return. Rolf Bae died later that summer. He was one of 11 climbers who were killed in the 2008 K2 disaster. In mid August 2009, Alexander and Thomas Huber managed to make an all free ascent of "Eternal Flame" on Nameless Tower, with climbing up to French grade 7c+.