Кіріспе
Британдық дизельдік қозғалтқыштың прототипі English Electric DP1, көбінесе Deltic деп аталады, – 1955 жылы English Electric компаниясы құрастырған, екі Napier Deltic қозғалтқышын қолданатын демонстрациялық локомотивтің прототипі. Локомотивтің қабылданатын төмен осьтік жүктемедегі жоғары қуаты Британ темір жолының Шығыс жағалау магистральдық экспресс жолаушылар тасымалында пайдалану үшін 22 ұқсас локомотивке тапсырыс беруіне әкелді, олардың сериялық өндірісі Британ темір жолының 55 класына айналды.
English Electric DP1, commonly known as Deltic, is a prototype demonstrator locomotive employing two Napier Deltic engines, built by English Electric in 1955. The high power of the locomotive at an acceptably low axleload resulted in 22 similar locomotives being ordered by British Railways for use on East Coast Main Line express passenger services, the serial production of which became the British Rail Class 55.
Негізгі деректері мен дизайны
1942 жылы Ұшақ өндірісі министрлігінің нұсқауымен авиамотор жасаушы D. Napier & Son компаниясын өзінің құрамына біріктірген English Electric компаниясы дизельді және электрлік локомотивтерді жаппай шығарушы ірі кәсіпорын болды. Екі Джордж Нельсон (Сэр Джордж және оның ұлы, цехта "Жартылай" деп аталған) Непьердің Deltic қозғалтқышының теміржол көлігінде қолданылу мүмкіндігін байқап, 1954–1955 жылдары Престон қаласындағы Дик, Керр зауытында демонстрациялық үлгі салдырды. Ресми түрде DP1 деп белгіленген, жобаның ішкі атауы Enterprise болды және локомотивтің осы атпен жүруі жоспарланған. Алайда, 1954 жылы, аяқталуға жетпей тұрып, Hudswell Clarke компаниясы да сол атаумен шағын дизельді-механикалық локомотивтер қатарын жариялады. 1955 жылы алғашқы сынақтардан кейін локомотивтің екі жағына ірі, кремі түсті әріптермен Deltic деген сөз жазылды, содан бері бұл атау локомотивпен тығыз байланысты болды. Локомотивтің биік қабырғаларын жіңішке көрсету және жылдамдық сезімін күшейту үшін қабырғаларындағы ұзын алюминий тіліктері кремі түспен боялды. Әр алдыңғы бөлігіне сол кремі түсті үш қисайған шеврон белгісі қосылды, бұл да осы эффектіні күшейтті. Британдықтар үшін локомотивтің бульдог мұрын дизайны американдық локомотивтерді, мысалы EMD E блогын немесе ALCO PA үлгілерін еске түсірді (мұның себебі English Electric бастапқыда осы үлгіні экспортқа ұсынуды жоспарлаған), олардың жоғары мұрындары және мұрындарының артында орналасқан кішкентай, сәл көлбеу кабина терезелері болды. Локомотивке американдық көрініс беру үшін әр мұрынға үлкен фара орнату жоспарланған (фаралар ешқашан орнатылмады, бірақ сол замандағы Солтүстік Америка локомотивтерінде қолданылатын айналмалы 'Mars Light' типінде болуы керек еді). Екі 18 цилиндрлі Deltic қозғалтқышы орнатылды, олардың қуаты мина тазалаушы кемелерде қолданылатын теңіз қозғалтқыштарының 1750 ат күшінен (1.3 МВт) 1650 ат күшіне (1.2 МВт) дейін төмендетілді, жалпы қуаты 3300 ат күшіне (2.5 МВт) жетті. Бұл қуатты төмендету қозғалтқыштарға түсетін жүктемені азайтып, олардың қызмет ету мерзімін және күрделі жөндеулер арасындағы уақытты ұзартты.
Қызмет көрсету және сынау
Локомотив алғаш рет 1955 жылы British Railways компаниясының Лондон-Мидленд аймағында пайдалануға түсті. Ол көбінесе Лондоннан Ливерпульге жүк пойыздарын жылдам тасымалданды; 1956 жылы жөндеуден өткен соң қайта қызметке кірді. 1957 жылы Лондонның Кингс-Кросс станциясынан шыққан бұрынғы Ұлы Солтүстік бағытының желілік көлік басқарушысы Джерри Файнс, Шығыс жағалау магистральдық желісінде жұмыс істеу үшін жоғары қуатты локомотивтер іздеді. 1955 жылғы жаңғырту жоспары бойынша жасалған 2000 а.к. English Electric 4-ші типтегі локомотивтердің жоспарланған кестеге жеткілікті қуаты жоқ екенін ол анықтады; осы себепті ол желіде ‘Deltic’ типтегі локомотивтерді пайдалануды ұсынды. Тапсырысқа қарсылықтардың арасында мыналар болды: локомотивтің үлкен салмағына байланысты шектеулі рұқсат етілген ең жоғары жылдамдық; тапсырыстың желідегі жоспарланған (1957) электрлендіру жобасын кешіктіру мүмкіндігі; сондай-ақ Кингс-Кросс станциясының платформаларын өзгертуді қажет ететін үлкен көлемі. 1959 жылы 55 парлық бу локомотивтерін алмастыру үшін 22 Class 55 локомотивіне тапсырыс берілді. Оны Канадада сынау жоспары орындалмады, ал локомотив 1963 жылдың сәуір айында Оңтүстік Кенсингтон Ғылым мұражайына сыйға беріліп, көпшілыққа қойылды. Ғылым мұражайында 30 жылдан кейін, 1993 жылдың қазан айында ол Йорк қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайына ауыстырылды. Шамамен 11 жылдан кейін, 2004 жылдың шілдесінде ол солтүстікке қарай, Дарем графтығындағы Шильдон қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайына көшірілді, ол алғаш құрастырылған жерге бір шақырымдай қашықтықта орналасқан. 2015 жылдың қазан айында Шильдонға қайта оралды және 2023 жылдың қаңтарына дейін сол жерде қалды. DP1-ге орнатылған екі Deltic қозғалтқышын жұмыс жағдайына келтіру мүмкін емес. Қозғалтқыштар (E158, D18 12 типтері) ұқсас болғанымен, British Rail Class 55 локомотивтерінде қолданылған қозғалтқыштардан (E169, D18 25B типтері) ерекшеленеді. Фазалық механизмдегі қақпақтағы ауыр май ағынынан басқа, локомотив British Railways компаниясына тиесілі болмағандықтан, DP1 Ғылым мұражайына тапсырылмас бұрын Корольдік теңіз күштеріне қосалқы бөлшектер ретінде пайдалану үшін маңызды қозғалтқыш бөліктері алынып тасталды.
where it remains as of January 2023. Restoring the two Deltic engines installed in DP1 to running condition is not feasible. The engines (Type E158, D18 12) although similar, differ from those used in British Rail Class 55 locomotives (Type E169, D18 25B). Aside from the original issue with the severe oil leak in the phasing gear cover, significant engine components were removed for use as spare parts for the Royal Navy prior to DP1 being donated to the Science Museum as the locomotive was not owned by British Railways.
Модельдер
Kitmaster компаниясы 00 калибрлі, полистиролдан инъекциялық құю арқылы жасалған, қуаты жоқ модельдік жиынтықты шығарды. 1962 жылдың соңында Kitmaster бренді аналық компаниясы (Rosebud Dolls) Airfix компаниясына сатылды, бірақ Airfix бұл локомотивтің модельдік жиынтығын шығармады. Кейін Airfix құралдары Dapol компаниясына өтті, олар қалыптау құралдарын қайта тауып, одан бері модельдік жиынтықты шығарып келеді. 2007 жылы модель өндіруші Bachmann Branchline және Ұлттық теміржол мұражайы DP1 локомотивінің OO масштабты моделін NRM дүкенінде сатуға шығарғанын жариялады. Bachmann локомотивтің өлшемдік мәліметтерін алу үшін Ұлттық теміржол мұражайының Шильдон бөлімшесіндегі машинаны лазерлік сканерлеу (3D сканерді қараңыз) әдісімен зерттеді. Модельдің ұсақ бөлшектеріне, тегіс және қуатты жүрісіне назар аударылғандығы жоғары бағаланды. Bachmann 2010 жылы Graham Farish брендімен N масштабты модель шығарды. 2023 жылдың ақпан айында Hornby компаниясы дыбыспен жабдықталған (R30297TXS) Deltic локомотивінің прототипі English Electric DP1 'Deltic' OO калибріндегі жаңа Dublo құралдарын жариялады.