Кіріспе

Ғимараттың немесе баспананың ішкі дизайны

Ішкі сәулет – ғимараттың немесе баспананың ішкі жағынан жобалануы, немесе үйдің жаңа түрі үшін жаңа интерьерді жобалау. Бұл ғимараттың ішкі жағы үшін қолданылған бастапқы жобалау мен жоспарға, өзгерген мақсатқа сәйкес ішкі жақты қайта жобалауға, немесе тиісті ғимараттың қабығын бейімдеп қайта пайдалану үшін бастапқы жобаны елеулі түрде қайта қарауға қатысты болуы мүмкін. Соңғысы көбінесе тұрақты сәулет практикасының бір бөлігі болып табылады, онда ресурстар бейімделген қайта құру арқылы құрылысты "қайта өңдеу" арқылы сақталады. Жалпы алғанда, кеңістіктік дизайнның өнері ретінде танылатын ішкі сәулет, сонымен қатар ғимараттың ішкі жағын оның құрылымдық кеңістіктерін адамның пайдалануының барлық аспектілерін ескере отырып жобалау процесін білдіреді. Қысқасы, ішкі сәулет – интерьерді сәулеттік тұрғыдан жобалау. Ішкі сәулет мыналарды қамти алады:
ғимараттарды және олардың ішкі көріністерін, сондай-ақ басқа да физикалық ерекшеліктерін жобалау және салу өнері мен ғылымы, лицензияланған сәулетші арқылы. Ішкі сәулетшінің практикасы, мұнда сәулет – ғимараттың ішкі дизайны мен құрылысына байланысты кәсіби қызметтерді ұсыну немесе көрсету, оның басты мақсаты интерьерді адамның тұруына немесе пайдалануына байланысты ету. ғимараттың ішкі көрінісі мен оған байланысты физикалық ерекшеліктерді сипаттау үшін қолданылатын жалпы термин. ғимараттың ішкі құрылысын және оған байланысты физикалық ерекшеліктерін жобалау және салу стилі немесе әдісі. қолданыстағы ішкі ортаны қайта пайдалану және архитектуралық стратегияларды білу арқылы қолданыстағы кеңістікті қайта құру жұмыстарын жүргізу.

Адаптациялық қайта пайдалану

[[Сурет:Газметр a by viennaphoto at. Бұл бірегей қайта құру сол кезден бері жақын қарым-қатынастағы тұрғындардың қауымдастығымен өмір сүруге талпынған орынға айналды және бейімделген қайта пайдаланудың өте сәтті мысалы ретінде қарастырылады.). Ішкі сәулет өнерінің бұл тармағы қоршаған ортаға минималды әсер ететін немесе әсер етпейтін жаңа құрылыстар салудың немесе қолданыстағы құрылыстарды қайта жаңартудың шығармашылық және кешенді жолдарын табуға бағытталған. Экологиялық қозғалыс 1970-ші жылдардағы ауқымды энергетикалық дағдарыс кезінде маңызды мәселеге айналды, бұл адамдарға олардың үлесін және оның салдарларын азайту үшін нені істеуге болатынын түсіндірді (BStone). Ішкі сәулет өнеріндегі тұрақтылық соңғы онжылдықтарда технологияның дамуы мен жаңа материалдардың, тиімді тұжырымдамалардың ашылуының арқасында кең өріс алды, бұл дизайнның эстетикалық жағын сақтай отырып, мүмкіндік берді. Бұрынғы жылдары экологиялық дизайнға келгенде, ол сән-салтанаттың, тартымдылықтың және жалпы дизайнның жетіспеушілігімен сипатталды, нәтижесінде ол "хиппилер" стилі немесе өмір салты ретінде танылды. Бүгінгі күні бұл жағдай мүлдем басқаша, себебі қоршаған ортаға жауапкершілікпен қараудың, материалдардың көптігінің және эстетикалық дизайнды сақтау қажеттілігінің маңыздылығы баршаға белгілі. Тұрақты дизайн қазіргі таңда таңдалатын және қажетті ойлау және құрылыс тәсілі болып табылады, және бұл сала одан әрі кеңейе түседі. Кейбір адамдар ішкі сәулет өнерін ішкі дизайнмен шатастырады. Себебі, ішкі жөндеу үйдің ішкі құрылымын, төбе конструкциясын, электр схемаларын және бөлу қабырғаларын өзгертуді қамтиды. Мұндай үй құрылысына қатысты жұмыстар, әрине, обой жабыстыру, жиһаз орнату, жарықтандыру және т.б. жөндеуді де қамтиды. Маңыздысы, құрылыс бригадасы бекітілген ішкі дизайн компаниясынан келісім алуы керек.

Статистика

АҚШ-та 2008 жылдың мамыр айында жалақы алатын архитекторлардың орташа жылдық жалақысы 70 320 долларды құрады. Олардың жартысынан көбі 53 480-ден 91 870 долларға дейін тапқан. Ең төменгі 10 пайызы 41 320 доллардан аз, ал ең жоғары 10 пайызы 119 220 доллардан көп тапқан. Жаңа ғана тағылымдамасын бастағандар бұл көрсеткіштен әлдеқайда аз табыс табады. Белгілі сәулет фирмаларының серіктестерінің табысы бизнестің өзгеруіне байланысты ауытқуы мүмкін. Кейбір архитекторлар өздерінің жеке практикасын құруда қиындыққа тап болуы мүмкін және шығындары кірістен асып түсетін кезеңдерді бастан өткеруі мүмкін, бұл оларға қомақты қаржылық ресурстарды қажет етеді. Көптеген фирмалар өз қызметкерлерінің білімін жетілдіру үшін оқу ақысын және басқа да төлемдерді өтеуге дайын.

Мақсаты

Ішкі сәулет саласындағы білім беру тарихи сәулет және интерьерлік безендіру стильдерін, құрылыс нормалары мен қауіпсіздігін, ескі ғимараттарды сақтау және қалпына келтіруді, түпнұсқа жобалардың жоспарларын жасауды, сондай-ақ физикалық және виртуалды (компьютерлік негіздегі) модельдерді құруды қамтуы тиіс. Интерьерлік сәулет және интерьерлік дизайн салаларының көптеген ортақ тұстары бар; алайда, интерьерлік сәулет көбінесе сәулет және құрылысқа баса назар аударады. Екі саланың студенттері де қауіпсіз, ыңғайлы және пайдалы ішкі кеңістіктерді жобалауды үйренеді – қала орталығындағы пентхаустардан бастап мектеп сыныптарына дейін. Ішкі сәулетті оқытушы студенттерді әдемілік мәселелерінен гөрі, мысалы, ашық, лофт стиліндегі пәтерге қай жиһаз стилі қолайлырақ екенін анықтау сияқты мәселелерді де зерттейді. Оқу бағдарламасында сейсмикалық нығайту (ескі ғимараттарды жер сілкінісінен қорғау) сияқты техникалық мәселелер туралы ақпарат та қарастырылады.

Студенттік бағдарламалар

Ішкі сәулет – сәулет, құрылған ортаны жобалау және сақтаудың тоғысқан жері. Ішкі сәулет бағдарламалары инновациялық және прогрессивті көзқарас арқылы қолданыстағы құрылымдарды қайта пайдалану және өзгертуге қатысты дизайн мәселелерін қарастырады. Ұлттық білім статистикасы орталығы ішкі сәулет мамандығы бойынша білім беру бағдарламасының анықтамасын былай береді: "Тұрғын, ойын-сауық және бизнес мақсаттары үшін құрылымдық интерьерлерді жобалауда архитектуралық принциптерді қолдануға және кәсіби ішкі сәулетші ретінде жұмыс істеуге адамдарды дайындайтын бағдарлама. Оқуға сәулет, еңбек және қауіпсіздік стандарттары, құрылымдық жүйелерді жобалау, жылыту және салқындату жүйелерін жобалау, ішкі дизайн, нақты қолданыс салалары, кәсіби жауапкершілік және стандарттар бойынша оқыту кіреді." Ішкі сәулет мамандығы бойынша диплом алудан бөлек, АҚШ-та жұмыс істеу үшін жалпы лицензия талап етіледі, ал кейбір штаттарда қосымша лицензиялау талаптары бар. Көптеген Еуропа елдерінде және Австралияда "Ішкі сәулетші" атауын пайдалану заңмен реттеледі. Бұл, тәжірибелі маман тіркелген немесе лицензияланған сәулетші болу талаптарын орындамаса және дипломдық бағдарламаны аяқтамаса, "Ішкі сәулетші" атауын қолдана алмайды дегенді білдіреді.

Интерьерді жобалаушы мен дизайнердің айырмашылығы

Интерьер сәулетшілері интерьерді, кеңістік жоспарлауды және экстерьерді құруға баса назар береді. Бұл кеңістікті функционалды, қолжетімді және эстетикалық тұрғыдан ұнамды ету үшін жоспарлауды қамтиды. Олар ғимараттың сыртқы түрін, қауіпсіздігін және ғимаратты пайдаланушылардың ыңғайлылығын ескереді. Олар учаске жоспарларын, ғимараттың қималарын, энергия есептеулерін, сыртқы көріністерін, терезелер мен есіктер тізімдерін және тағы да басқаларын жасайды. Интерьер дизайнері кеңістіктегі жиһазға және интерьерге байланысты безендіруге көбірек назар аударады. Бұл дизайн эстетикасымен және жиһазбен ғана айналысатын интерьер декораторымен шатастырылмауы керек. Олар жиһаз, жұмсақ заттар, перделер мен терезе жабындары, қабырға қаптамаларын таңдайды. Олар бөлменің орналасуы, көлемі және құрылымымен байланысты кеңістіктегі үйлесімділікке назар аударады. Екі мамандықтың да аралас аймағы бар, онда олардың екеуі де бірдей тапсырмаларды орындайды. Бұл интерьерлік әрлеуді таңдауды, интерьерлік көріністердің/детальдердің суреттерін жасауды және жиһазды орналастыру бойынша кеңістік жоспарлауды қамтиды.

Интерьерлік сәулетшілер мен дизайнерлер қауымдастықтары

Тәжірибелі және білікті ішкі сәулет және ішкі дизайн мамандары көбінесе ұлттық, еуропалық немесе халықаралық кәсіби ұйымдар мен федерациялармен өкілдік жасайды. Бұл қауымдастықтар өз мүшелерінің атынан құрылған ортаның мамандарының біліктілігін мойындау және құрметтеуді қамтамасыз ету үшін өкілдік етеді және қорғайды. European Council of Interior Architects (ECIA) – ішкі сәулет және дизайн саласындағы еуропалық кәсіби ұйымдардың өкілдік органы. 1992 жылы құрылған ECIA қазіргі таңда 18 ұлттық ұйымды және шамамен 17000 кәсіби ішкі сәулетші/дизайнерді білдіреді.

Готика сәулеті

Готикалық сәулет 12 ғасырдың басында пайда болды. Ол негізінен көктейді жер бетіне әкелу үшін қолданылды. Аббат Сугердің сөзіне қарағанда, жердегі жарық құдайлық жарықты қамтиды, ал шіркеу осы ұғымды шіркеу архитектурасы арқылы нақты іске асыруға жауапты болды. Дизайн тұжырымдамасы Византия, Роман және Ислам сәулет стилдерін біріктірді, бұл стильді ерекше және халықаралық деңгейде кең таратты. Бұл кезеңде рубин, алтын, орман жасылы және слива сияқты танымал түстер қолданылды. Әдебиетке арналған танымал суреттер – бір мүйізді аттардың суреттері. Бұл суреттер неке мен одақтағы бақыттың маңыздылығын көрсетеді. Сондай-ақ, олар әйелдердің бала көруіне және некенің жалпы табысына ықпал етеді деп есептелді. Готика дәуірінің ең танымал мүсіндері – гаргульдер. Бұл ою-өрнектелген немесе қалыптастырылған гротесктер ғимараттардың қабырғаларынан суды төгіп, шатырлардан ағызу үшін пайдаланылды. Олар жаңбыр суының қабырғаларды бүлдіріп, ерозияға ұшыратуының алдын алды. Олар сол кездегі дінде де маңызды рөл атқарды. Гаргульдер ғимараттарды шайтандардан қорғау үшін қолданылды. Готикалық сәулеттің ең танымал элементтері – сүйір аркалар, боялған шыны терезелер және трассерия. Сүйір аркалар әсемдік пен құрылымдық мақсаттарға қызмет етті. Әсемдік үшін бұл идеяның Ислам сәулетінен шабыланғаны болжанады. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, ол ғимараттың басқа элементтерінен күшті азайтып, салмақтың көп бөлігін төмен қарай бағыттады. Бұл биік және жұқа қабырғаларды тұрақтандыруға көмектесті, сондықтан осы дәуірдегі алып құрылыстар мүмкін болды. Боялған шыны терезелер жоғары готикалық соборлармен байланысты. Олар түрлі-түсті жарықтарды шағылыстырып, Киелі Рухты білдірді. Кейбір адамдар үшін бұл суреттер Киелі кітаптардағы оқиғаларды білудің жалғыз жолы болды, өйткені олар оқи алмайтын. Соңында, трассерия – терезелер сияқты ашылулардың айналасында қолданылатын жолақтар немесе қабырғалар.

Виктория дәуірінің сәулет өнері

Бұл дәуір патшайым Викторияның есімімен аталды. Виктория стиліндегі сәулетте шпильдер, тіреулер және сүйір аркалар сияқты готикалық элементтер кездеседі. Бұл дәуір 1830 жылдары Готикалық жаңғыру кезеңінен кейін басталып, 1901 жылы патшайым Викторияның қайтысымен аяқталды. Архитектор мамандығының пайда болуы және материалдарға қолжетімділіктің артуы ғимараттардың өзгеруіне әкелді. Теміржолдар материалдарды жеткізуді жеңілдетіп, құрылыс уақытын қысқартты. Осы кезеңде темір қаңқалы құрылыс, табақ тәрізді шыны, терракота және жылтыратылған гранит сияқты маңызды жаңалықтар пайда болды. Виктория стиліндегі сәулет бүгінгі танымал минималистік стильге керісінше болып көрінеді. Виктория стиліндегі дизайн максимализм, әсерлілік және ерекшелік сипатталады. Байлық мәдени құндылыққа айналып, дизайн арқылы көрсетілді. Жиһаздың әшекейлеуі мен тегістеуі әлеуметтік статусты көрсету мақсатында жасалған. Бұл сәулет пен жиһаз ғана емес, графикалық дизайн мен киім-кешекте де көрінді. Жалаңаш бөлме – дәмсіздік пен байлықтың жоқтығын білдіреді. Виктория дәуірін көрсететін ерекшеліктері – қабатталған маталар, өрнекті қағаз және ою-өрнектелген жиһаз. Бұл дәуір өнеркәсіптік революция кезінде болды және осы жаңа материалдар интерьер дизайнында қолданылды.

Қазіргі заманғы сәулет

Қазіргі заманғы сәулет, сонымен қатар модернистік сәулет деп аталады, құрылыс саласындағы жаңа технологиялардың пайда болуымен қалыптасты. Бұл темір бетон, болаттан жасалған каркастар, қабырғалық және ленталық терезелерді қамтиды. Оның ең айқын ерекшеліктері – әшекейлеудің жойылуы және дизайнның минималистік сипаттары. Бұл сәулет стилі ғимараттардың функционалдығын арттыруға, жаңа материалдарды қолдануға және шаршы немесе тіктөртбұрышты ғимараттар сияқты дәстүрлі құрылымдық пішіндерден бас тартуға бағытталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1940-1960 жылдар аралығындағы зерттеулер жаңа өнімдер мен қолданыстарды дамытты. Скандинавиялық дизайн, әсіресе Арне Якобсеннің еңбектері, үлкен ықпал етті. Бұл қозғалыстың басқа да көрнекті өкілдері – Вальтер Гропиус және Ле Корбюзье. Олар заманауи жиһазды суық және қатал көріністен жылы және тартымды етіп өзгертті. Бұл үшін ағаш, жұт, былғары сияқты әртүрлі текстуралар мен танымал түстердің жұмсақ тоннары қолданылды. Скандинавиялық дизайн жиһаздың функционалдығы мен қарапайымдылығына ерекше назар аударды. Бұл орта ғасырлық модернизм, модернизм және заманауи стильдерді қамтиды. Бұл стильдерге ең көп қызығушылық осы кезеңде туған адамдарда болды, бірақ осы дизайн стильдерінің жаңадан жаңғыруынан бері қазіргі сәулет және интерьер дизайнында кеңінен таралды. Қазіргі заманғы сәулет абстрактілі дизайнға қарай бет бұрып жатыр, бірақ бұл оның даму кезеңіндегі алдыңғы бейнесін көрсетеді. Бұл дизайн стильдері қазіргі заманғы сәулетшілер мен дизайнерлерге модернизмнің суық, тым қарапайым және шақырусыз болуы сияқты жалпы мәселесіне балама ұсыныстармен әсер етті. Көптеген текстураларды, жылы түстерді және қисық сызықтарды енгізу қазіргі заманғы сәулетті пайдалы стильге айналдырды. Бұл 21-ғасырдағы дизайнға тұрақты материалдарды қосуға да ықпал етеді. Біз стильді бастапқы негізін өзгертпей, тұрақты материалдар мен жабындарды қолдана отырып, қайта ойлап таптық. Бұл стильдер дизайн процесіне көптеген әшекейлеулерден гөрі бөлмені безендіру үшін өнерді пайдалануға баса назар аудару арқылы әсер етті. Бұл суреттер, мүсіндер және әр бөлмедегі қабырға жабындары, назарды аудару үшін қолданылады. Сонымен қатар, ол қолөнердің маңыздылығын көрсетеді, заттардың қалай жасалғанын көрсетеді және бөлмелерде осы процесті көрсетуге мүмкіндік береді. Мысалы, ағаштан жасалған қабырғалар, бөлме каркастары және плиткалар.