Кіріспе
Транспорт Канадасы – Канада үкіметі құрамындағы, Канададағы автомобиль, теміржол, теңіз және әуе көлігі саласындағы ережелерді, саясатты және қызметтерді әзірлеуге жауапты департамент. Ол Көлік, инфрақұрылым және қоғамдық қатынастар (ТІҚҚ) портфелінің бөлігі болып табылады. Қазіргі көлік министрі – Пабло Родригес. Транспорт Канаданың бас кеңсесі Онтарио провинциясының Оттава қаласында орналасқан.
Transport Canada is the department within the Government of Canada responsible for developing regulations, policies and services of road, rail, marine and air transportation in Canada. It is part of the Transportation, Infrastructure and Communities (TIC) portfolio. The current Minister of Transport is Pablo Rodriguez. Transport Canada is headquartered in Ottawa, Ontario.
Тарих
Көлік департаменті 1935 жылы Уильям Лайон Маккензи Кинг үкіметі Канададағы көлік саласының өзгеруін ескеріп құрылды. Ол үш департаментті біріктірді: бұрынғы Темір жолдар және каналдар департаменті, Теңіз департаменті және Ұлттық қорғаныс департаментінің Азаматтық авиация тармағы (1927 жыл шамасында Әуе кеңесін алмастырды) C. D. Howe басшылығымен. Ол барлық көлік түрлерін (әуе, су және құрлық) басқару мен ұйымдастыруды оңтайландыру үшін осы лауазымды пайдаланды. Ол Ұлттық порттар кеңесі мен «Транс-Канада Эйр Лайнз» құрды. Көлік департаменті туралы заң 1936 жылдың 2 қарашасында күшіне енді. 1994 жылғы федералды үкіметтің қайта ұйымдастырылуына дейін «Транспорт Канада» Канаданың жағалау күзеті, Сент-Лоуренс теңіз жолы, әуежайлар мен теңіз порттары, сондай-ақ «Via Rail» және «CN Rail» сияқты көптеген операциялық міндеттерге жауапты болды. Сол кезде «Транспорт Канада» бюджеті қысқартылуы нәтижесінде «CN Rail» жекешелендірілді, жағалау күзеті Балық шаруашылығы және мұхиттар министрлігіне, ал теңіз жолы мен бірқатар порттар мен әуежайлар жергілікті басқару органдарына берілді. Осы процестен кейін «Транспорт Канада» көлік операцияларына емес, саясат пен реттеуге бағытталған департамент ретінде қайта құрылды. 2004 жылы «Транспорт Канада» әуежайлар мен азаматтық авиация қауіпсіздігін арттыру мақсатында жолаушы емес тексеруді енгізді.
Атқару
Канаданың Көлік қызметі бірнеше канадалық заңнаманы сақтауға жауапты, соның ішінде Аэронавтика туралы заң, 1992 жылғы Қауіпті жүктерді тасымалдау туралы заң, Моторлық көлік құралдарының қауіпсіздігі туралы заң, Канаданың Көлік туралы заң, Темір жол қауіпсіздігі туралы заң, 2001 жылғы Канаданың Кеме қатынасы туралы заң, Теңіз көлігі қауіпсіздігі туралы заң және тағы да басқалары. Көлік министрінен өкілеттік алған әрбір инспектор өз өкілеттігін жүзеге асыру үшін ресми куәлік алады, оң жақта көрсетілгендей. Бұл инспекторлар Канаданың Қылмыстық кодексінде мемлекеттік қызметкерлер ретінде танылған адамдар.
Әуе қатынасы
Транспорт Канадасының авиациядағы рөлі ең толыққанды. 1996 жылға дейін Транспорт Канадасы авиацияны реттеу және әуе қозғалысын басқару, сондай-ақ көптеген ірі әуежайлардың жұмысын ұйымдастыруға жауапты болды. 1996 жылдың 1 қарашасында бұл жауапкершіліктер бөлінді: Транспорт Канадасы канадалық авиациялық ережелер (CAR) және стандарттар арқылы реттеуге жауапты болып қала берді, ал NAV CANADA жаңа, мемлекеттік емес компаниясы барлық азаматтық әуе қозғалысын басқаруды өз міндетіне алды. Бұл өзгеріс жеке авиация секторында дау тудырды (және осы күнгі күйінде де даулы), өйткені NAV CANADA бұрын авиациялық бензинге арналған белгілі бір салық арқылы қаржыландырылатын қызметтер үшін төлем қабылдай бастады. Белгілі бір салық күшінде қалады, бірақ NAV CANADA жеке төлемдер тартады. 2005 жылы АҚШ FAA әуе қозғалысын басқару функцияларын "тең қатынастағы" мемлекеттік корпорацияға беруді талқылады. 1990 жылдары Транспорт Канадасы ірі әуежайлардың жұмысын жекешелендіруді бастады және кішкентай әуежайлардан толығымен бас тартты (әдетте оларды муниципалитеттерге берді). 1994 жылғы Ұлттық әуежайлар саясатын қабылдағаннан кейін Транспорт Канадасы жылына 200 000 немесе одан да көп жолаушы тасымалдайтын әуежайлардың және федералды, провинциялық және аумақтық астаналарға қызмет ететін негізгі әуежайлардың меншігін сақтап қалды, бірақ осы әуежайлардың көпшілігін (Ұлттық әуежайлар жүйесін құрайтын) сыртқы операторларға жалға берді; қазіргі уақытта жүйеде 26 әуежай бар, оның 22-сі 21 әуежай басқармасымен басқарылады, мысалы, Үлкен Торонто әуежайлары басқармасы. 2003 жылы Транспорт Канадасы Канадада ұшатын әуе тасымалдаушыларынан жолаушылар мен жүк туралы деректерді нақты уақытта жинау үшін әуе көлігі статистикасын электрондық түрде жинау бағдарламасын іске қосты. ECATS 2008 жылы жалпы авиация саласына да қатысты болады. Транспорт Канадасы барлық апаттар мен оқиғалар туралы мәліметтерді, олардың ауырлығына қарамастан, Азаматтық авиацияның күнделікті оқиғаларын тіркеу жүйесі (CADORS) арқылы жинақтайды. Транспорт Канадасы ұшқыштар мен басқа да авиациялық мамандарды (диспетчерлер мен механиктер сияқты) лицензиялауға, сондай-ақ ұшақтарды тіркеуге және тексеруге жауапты болып қала береді. Ол сонымен қатар көптеген коммерциялық операциялардың қауіпсіздігін сертификаттауға және олардың қауіпсіздігін үнемі бақылауға жауапты. Бұл міндеттерді 6 аймақ атқарады: Атлант аймағы, Квебек, Онтарио, Прерия және Солтүстік аймақтар, Тынық мұхиты аймағы және алтыншы аймақ, ол Оттавада (Ұлттық астана аймағы) орналасқан және халықаралық рейстерді және ірі ұшақтардың кейбір түрлерін пайдаланатын әуе операторларына жауапты. Канадалық авиациялық ережелер (CAR) де Транспорт Канадасының бақылауында. Канаданың әуе көлігі қауіпсіздігі басқармасы – Транспорт министрі арқылы парламентке есеп беретін мемлекеттік корпорация. Ол әуе көлігі жүйесінің нақты элементтерін қорғауға жауапты – жолаушылар мен багажды тексеруден бастап әуежай қызметкерлерін тексеруге дейін.
Соңғы кездегі даулар
Транспорт Канадасы соңғы жылдары бірқатар дау-дамайлардың орталығында болды. 2009 жылдың қыркүйегінде CBC-нің "Бесінші билік" бағдарламасы "Қауіпке тікелей қадам басу" атты баяндама жариялады, онда Транспорт Канадасындағы басқарудың нашарлығы және фактілерді жасыру туралы ақпараттар келтірілді. Бұл оқиға журналистиканы оқып жүрген студент тапқан жоғалған флешкадан бастау алды. Флешкада авиациялық қауіпсіздік ережелерін сақтауға бағытталған қауіпсіздік инспекторларының күш-жігерін және басшылықтың оған жеткіліксіз назар аударғанын көрсететін көптеген құжаттар болды. CBC баяндамасында сыртқы көзқарас білдіргендер мен басқа да қызметкерлерге жасалған қысымдар мен олардан қорқу туралы да мәліметтер жарияланды. Транспорт Канадасының азаматтық авиацияны реттеудегі Қауіпсіздікті басқару жүйелеріне (SMS) көшуі сынға түсті. Бұрынғы Транспорт Канадасы инспекторы Хью Данфорд бұл тәсілге қарсы шығып, ол әуеге жүк тасымалдаушылар үшін тәуекелді арттыратынын мәлімдеді. Сыншылар авиация саласына SMS енгізудің "апатқа шақыру" екенін ескертті. Дегенмен, 2008 жылға дейінгі бірнеше жыл ішінде Канададағы авиациялық апаттардың саны азайды. 2001 жылдан бері SMS жүйесін қолданып келе жатқан және Транспорт Канадасымен реттелетін теміржол саласында 2006 жылға дейін апаттардың саны айтарлықтай өсті. 2008 жылы Транспорт Канадасының бірнеше жоғары лауазымды шенеуніктері, оның ішінде Қауіпсіздік және қауіпсіздік жөніндегі вице-министрдің орынбасары Марк Грегуар, тағы бір сыртқы көзқарас білдірген Иан Бронға қарсы іс-қимыл жасады деп айыпталды. Ол теңіз қауіпсіздігі жүйесіндегі кемшіліктерді хабарлаған еді. 2013 жылдың 23 желтоқсанында Транспорт Канадасы инспекторының ведомстволық есептерді жалған көрсеткені үшін жұмыстан босатылғаны белгілі болды. Оның жеке өміріне қатысты алаңдаушылықтар туындағандықтан кінәлінің аты-жөні жарияланбады. 2008 жылы Канадалық журналистер қауымдастығы Транспорт Канадасын екінші рет "Құпиялылық сыйлығына" ұсынды, себебі Аэронавтика заңына түзетулер енгізу туралы заң жобасы "әуе компанияларының өнімділігі, қауіпсіздік бұзушылықтары, авиациялық қауіпсіздік мәселелері және оларды шешу туралы барлық ақпаратты құпияға бөлейтінін" көрсетті. 2009 жылдың қыркүйегінде Транспорт Канадасының Маккензи аңғары құбыржолы жобасына қаражатты алаяқтықпен жұмсағаны туралы айыптаулар таралды. Бұл оқиға ақпаратқа қол жеткізу жөніндегі сарапшы Кен Рубиннің бірнеше рет талпынысынан кейін және департаменттің қылмыстық құжаттардың бар екенін немесе кез келген заңбұзушылық орын алғанын жоққа шығаруынан кейін жарық көрді. 2008 жылы Транспорт Канадасы Канадада өндірілген электрлік көліктерді мақұлдаудан бас тартқаны үшін сынға ұшырады. 2017 жылы Транспорт Канадасы ұшқышсыз әуе кемелеріне (дрондар) қатысты ережелерді ұсынды, олар көп сынға түсті. Эфиопиялық авиакомпанияның 302 рейсі мен Lion Air 610 рейсінің апатынан кейін, эфиопиялық апатқа дейін бес ай бұрын, көптеген әуе компаниялары мен елдер қауіпсіздік алаңдауларына байланысты Boeing 737 MAX 8 (және көп жағдайда барлық MAX түрлері) ұшақтарын ұшудан тоқтатты, бірақ Транспорт Канадасы Канададағы Boeing 737 Max 8 ұшақтарын уақытша ұшудан тоқтатуға рұқсат бермеді. Алайда, 13 наурызда Транспорт Канадасы бұл шешімнен бас тартып, барлық 737 MAX 8 және MAX 9 ұшақтарын жерге отырғызды.