Кіріспе

Англиялық офицер және саясаткер (1893–1983)

Бригадир сэр Джон Джордж Смит, 1-ші баронет, (24 қазан 1893 – 26 сәуір 1983), көбінесе Джеки Смит деп танылатын, британдық Үндістан армиясының офицері және консервативті партиядан парламент депутаты болды. Ол Виктория кресімен марапатталғанына қарамастан, оның әскери қызметі даулы аяқталды.

Ерте өмір және білім

Смит 1893 жылы Девон штатының Тейнмут қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – Үндістан мемлекеттік қызметінде болған Уильям Джон Смит (1869–1893), анасы – Лилиан Мэй Клиффорд. Оның әкесінің әкесі, яғни атасы – армия офицері Генри Смит, ол Йоркширдегі Уэйкфилд қаласындағы Хит Холл иесі, Джон Генри Смиттың (1780–1822) екінші ұлы, сонымен қатар Кембридж университетінің Виг партиясынан депутаттығын (1812–1822) атқарған және Графтонның 4-ші герцогы Джордж Фицройдың қызы леди Элизабет Энн Фицройдың ұлы болды. Оның үлкен ағасы Джон Джордж Смит Йорк қаласынан парламент депутаты болған. Смит Дракон мектебінде (Рептон), содан кейін Сандхерст қаласындағы Корольдік әскери колледжінде білім алды.

Әскери мансап

Сандхерстті бітіргеннен кейін Смит 1912 жылғы 24 тамызда британдық Үндістан армиясының қосылмаған тізімінде екінші лейтенант болып тағайындалды. 1913 жылғы 5 қарашада 15-ші Лудианалық сикхтерге тағайындалды. 1914 жылғы 24 қарашада, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін үш ай өткен соң лейтенант болып тағайындалды. Ол 21 жаста болғанда, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 15-ші Лудианалық сикхтер, 3-ші (Лахор) дивизиясының лейтенанты болды, оның ерлігі үшін Виктория кресімен (ВК) марапатталды. 1915 жылдың маусым айында Смит Ұлыбританияның ең жоғары наградасы – ВК орденін алды. Бұл награда туралы «Лондон газетінде» жарияланған мақалада былай делінген:

Смит Виктория кресімен қатар, осы оқиғада қаза тапқандарға өлімнен кейін Үндістанның ерекше қызмет медалі табысталды. Смит 1915 жылы Ресейдің 4-дәрежелі Әулие Георгий орденімен марапатталды және 1916 жылғы 24 тамызда капитан болып жоғарылатылды. Смит соғыс қызметін Мысырда және Солтүстік-Батыс шекарасында жалғастырды. 1923 жылы Үндістанда қызмет еткен кезде еуропалық команда үшін екі бірінші сыныпты крикет матчына қатысты. Англияға оралғаннан кейін 1923-1924 жылдары Камберлидегі штаб колледжінде оқыды. Оның құрбыларының арасында кейін жоғары қолбасшылыққа жеткен Артур Персиваль, Дадли Джонсон (бірге Виктория кресімен марапатталған), Артур Уэйкли, Колвилл Вемисс, Монтагу Стопфорд, Джон Халстед, Фредерик Пайл, Гордон Макреди, Родерик Петре, Алястер Макдугалл, Эдмонд Шрайбер, Майкл Гамбиер Перри, Ричард Дьюинг, Лесли Хилл, Кеннет Лох, Дуглас Пратт, Балфур Хатчисон, Роберт Паргитер, Роберт Стоун және Генри Вершойл Кемпбелл, сондай-ақ Австралия армиясының Хорас Робертсон, Гарри Керрер және Канада армиясының Жорж Ваниер болды. Ол осы кезде 3-ші батальонның 11-ші сикх полкінде 3-дәрежелі бас штаб офицері (GSO3) болды және 1929 жылғы 22 қарашада бұл қызметтен босатылды. 1930 жылы Камберлидегі штаб колледжінде Үнді армиясының инструкторы болып тағайындалуы Смит мансабының қарқынды дамуын көрсетті, бұл 1931 жылғы 16 қаңтарда штаб колледжінде GSO2 болып тағайындалуымен расталды, сонымен қатар лейтенант-полковник шені берілді. 1933 жылғы 1 шілдеде подполковник болып жоғарылатылды және 1934 жылғы 16 қаңтарда штаб колледжіндегі қызметінен босатылды. 1936 жылғы 16 шілдеде Смит подполковник шеніне көтерілді, бұл оның мансабының осы уақытқа дейін қаншалықты тез дамығанын көрсетті. Ол генерал лорд Гортты, сол кезде Императорлық Бас штабтың (CIGS) бастығы және 1920 жылдардың ортасында штаб колледжінің бұрынғы инструкторы, сондай-ақ тағы бір Виктория кресімен марапатталған адамды, егер жаулық басталса, Ұлыбританияда басқаруға бригада берілетініне уәде беруге көндірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың жазында, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін, ол Үндістаннан Ұлыбританияға инженерлік жолдама алуға қол жеткізді, өзінің қарызын өтеді, бірақ Ұлыбританиядағы штабтық жұмысқа тағайындалғаннан кейін, 2-ші Лондон дивизиясының GSO1, екінші шептегі аумақтық армия (TA) құрамы, сол кезде генерал-майор Гарри Уилланс басқарған, жақында ғана құрылған дивизияға жіберілді. 1940 жылдың ақпан айында Смит 127-ші жаяу әскер бригадасының қолбасшысы болып тағайындалды. Оның бригадирі Чарльз Фиббс Джонс болды, кейін толық генерал атанды. Бригада 42-ші (Шығыс Ланкашир) жаяу әскер дивизиясының құрамына кіретін үш бригаданың бірі болды, тағы бір TA құрамы, сол кезде генерал-майор Уильям Холмс басқарды, ол сәуір айынан бастап Францияда Британдық экспедициялық корпусының (BEF) бөлігі ретінде басшылық етті. 1940 жылдың 23 желтоқсанында полковник шеніне көтерілді. Кветтадағы 36-шы Үндістан жаяу әскер бригадасын қысқа мерзімге басқарғаннан және науқас демалысынан кейін, Смит қазан айында 19-шы Үндістан жаяу әскер дивизиясына әрекет етуші генерал-майор болып тағайындалды, бірақ желтоқсан айында 17-ші Үндістан жаяу әскер дивизиясын басқаруға қайта тағайындалды. 1942 жылдың ақпан айында 17-ші дивизияны басқарған кездегі әрекеттеріне қатысты даулар туды. Ол жаудың жағындағы берік плацдармды жылдам құра алмады және жапондықтардың қаупі туғанда, дивизиясының үштен екі бөлігі өзеннің арғы жағында қалған күйінде, өзеннен өтудің басқа жолы болмағандықтан, оларды құртуға мәжбүр болды. Он жетінші дивизия жапондықтар мен Рангун арасында тұрған жалғыз құрама болды, сондықтан бұл жоғалту Рангун мен Төменгі Бирманың түсуіне тікелей себеп болды. Үндістандағы Бас қолбасшы, генерал сэр Арчибальд Уэвелл ашуланып, Смитті сол жерде жұмыстан босатты. Сондай-ақ, Смиттің осы кезеңдегі денсаулығына қатысты мінез-құлқына байланысты да пікір таласы бар. Ол анальдық фистулаға жасалған операциядан толыққанды жазылмаған, бұл оған айтарлықтай және ыңғайсыздық тудырған болуы мүмкін, бірақ өзінің дивизиясының бас дәрігері төрағалық еткен медициналық комиссия оны командалық лауазымда қалуға жарамды деп таныды. Смит басқа лауазымдарға тағайындалмады және полковник шенімен және бригадир құрметті атағымен Ұлыбританияға зейнеткерлікке шықты. Оның нұсқасы мен корпусының командирі генерал Хаттонның нұсқасы нақтыланғанға дейін 16 жыл және ресми тарихты қайта қарау қажет болды. Смиттың 1979 жылғы «Кезеңдер» атты кітабында ол генерал Хаттонға Ситтанг өзенінің батыс жағалауына 10 күн бұрын кері шегінуді ұсынғанын, осылайша берік қорғаныс шебін құруға мүмкіндік беретінін айтады. Оның ұсынысы қабылданбады.

Соғыстан кейінгі мансап

Смит саясатқа қатысып, 1945 жылғы жалпы сайлауда Уондсворт-Централда Эрнест Бевинге қарсы сайлауда жеңіліске ұшырады. 1950 жылғы сайлауда ол Норвуд округінен еңбекші партиясының депутаты Рональд Чемберленді жеңді. 1956 жылдың 23 қаңтарында Девон графтығындағы Тейнмут қаласының 1-ші бароны, Сэр Джон Джордж Смит, ВК, МК атағымен барондыққа ие болды, ал 1962 жылы патша кеңесінің мүшесі аталды. Ол 1966 жылғы жалпы сайлауда парламенттен кетті; 2015 жылға дейін ол Виктория кресімен марапатталған соңғы депутат болды. Смит сонымен қатар автор, драматург, журналист және теледиктор болды. Оның екі бауыры да көрнекті әскери қызметкерлер, олардың біреуі бригадир болды. Ол екі рет үйленді: алғаш 1920 жылдың 22 шілдесінде Маргарет Дундасқа үйленді, кейін ажырасып, одан үш ұлы мен бір қызы дүниеге келді; екінші рет 1940 жылдың 12 сәуірінде Фрэнсис Чемберске үйленді. Оның ұлдарының бірі, Корольдік полктің (Батыс Суррей) 1-ші батальонының капитаны Джон Лоуренс Смит, 1944 жылдың 7 мамырында Кохима шайқасында Жаил-Хиллге жасалған алғашқы шабуыл кезінде қаза тапты. Смит Голдерс Грин крематорийінде өрттелді. Оның Виктория кресі Императорлық соғыс мұражайында қойылған. Бригадир Смиттің бірі Ньюпорттағы артиллерия компаниясының қару-жарақ қоймасында, Род-Айленд штатында, АҚШ-та қойылған. Смит мысықтарды өте жақсы көріп, олар туралы үш кітап жазды: «Сүйікті мысықтар» (Фредерик Мюллер, 1963), «Көк магнолия» (Фредерик Мюллер, 1964) және «Минг: Мысық отбасының тарихы» (Фредерик Мюллер, 1966).