Кіріспе
қазіргі Лондонның қоғамдық көлік басқармасы Лондонның қоғамдық көлік органдарының тарихы Лондон, Англиядағы және оның айналасындағы қоғамдық көлік желісі үшін жауапты болған әртүрлі ұйымдарды қамтиды, соның ішінде автобустар, автобустар, трамвайлар, троллейбустар, Доклендс жеңіл темір жолы және Лондон метросы. 1933 жылдан 2000 жылға дейін бұл органдар «Лондон Транспорты» брендін қолданды. Бұл кезең Лондон жолаушылар көлігі басқармасының құрылуымен басталды, ол Лондон графтығын және 48 км радиустағы жақын маңайдағы графтықтарды қамтыды. Кейіннен бұл аймақ Лондон көлік атқарушы органының, содан кейін Лондон көлік басқармасының бақылауына өтті. 1970 жылы жауапкершілік аймағы Үлкен Лондон әкімшілік аймағымен шектелді, осы кезде Үлкен Лондон кеңесі, содан кейін Лондон аймақтық көлігі жауапкершілікті өз мойнына алды. 2000 жылдан бері Үлкен Лондон органы көлік органы болып табылады және атқарушы агенттік «Лондонның көліктері» деп аталады, бұл «Лондон Транспорты» атауын 67 жыл бойы қолдануға нүкте қойды.
the current public transport authority in London
The history of public transport authorities in London details the various organisations that have been responsible for the public transport network in and around London, England including buses, coaches, trams, trolleybuses, Docklands Light Railway, and the London Underground. From 1933 until 2000, these bodies used the London Transport brand. The period began with the creation of the London Passenger Transport Board, which covered the County of London and adjacent counties within a 30 mile (48 km) radius. This area later came under the control of the London Transport Executive and then the London Transport Board. The area of responsibility was reduced to that of the Greater London administrative area in 1970 when the Greater London Council, and then London Regional Transport took over responsibility. Since 2000, the Greater London Authority has been the transport authority and the executive agency has been called Transport for London; ending the 67 year use of the London Transport name.
Өмірбаян
1933 жылға дейін Лондонның көлік жүйесіне меншік және басқару құқығы көптеген тәуелсіз және дербес ұйымдарға бөлінген еді. Жер асты теміржол желісі Лондонның Жер Асты Электр Теміржолдары Компаниясы (UERL) мен Метрополитен теміржолына тиесілі болды. Трамвай және троллейбус желілері әртүрлі жергілікті билік органдары мен мемлекеттік компанияларға, ал автобустар көптеген компанияларға қарасты. Осы қызметтердің көпшілігі бір-бірімен бәсекелесіп, нәтижесінде пайдасыз еселенуге алып келді. Лондон округінің кеңесі Лондон округі шегінде трамвай қызметін басқарды, бірақ оның жауапкершілігі округ шегінен тысқары автобус және трамвай бағыттарына; сондай-ақ көршілес округтерге дейін созылған теміржолдарға қатысты емес еді. 1920 жылдардағы Лондон үкіметі жөніндегі Корольдік комиссия Лондон округінің кеңесіне өкілеттіктерін кеңейтуге рұқсат бермеді және кеңірек Лондон аймағындағы автокөлікті реттеу үшін арнайы Лондон көлік аймағы құрылды. 1930 жылдары қоғамдық көлікті бақылау мен үйлестіруді жақсарту мақсатында тағы бір уақытша шешім іздестірілді.
1933-1948: Лондон жолаушылар көлігі басқармасы
Лондон жолаушылар көлігі басқармасы (LPTB) 1933 жылдың 1 шілдесінен 1947 жылдың 31 желтоқсанына дейін көлік органы болды. Ол алғаш рет Лондон аймағындағы көлік қызметтерін біріктірді. 1933 жылғы Лондон жолаушылар көлігі туралы заң Лондон округтік кеңесінен, үш округтік қаласынан және Үлкен Лондон аймағындағы бірқатар басқа да жергілікті билік органдарынан 167,17 миль (269 км) ұзындықтағы трамвай желісіне қатысты жауапкершілікті алып тастады. Бұл заң UERL желілерін де бірдей басқаруға көшірді және автобустарды қадағалауды Метрополитен полициясынан алды. LPTB-ның жауапкершілік аймағы қазіргі Үлкен Лондон шекарасынан әлдеқайда кеңейген және Лондон жолаушылар көлігі аймағы деп аталды. Осы кезеңде метро желісі үлкен кеңейіске ұшырады және қала шеттерінің дамуына тікелей ықпал етті. Көлемді Жаңа жұмыстар бағдарламасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтатылды, кейбір жобалар тоқтатылып, ал қалғандары соғыс аяқталғаннан кейін жүзеге асырылды. 1918 жылы жасалған «дөңгелек символы» Лондон жолаушылар көлігі басқармасы тарапынан қабылданды және Лондон көлігінің таңбасы мен сәулеттік стилі осы кезеңде қалыптасты. 1931 жылы жасалған, 1933 жылы жарияланған әйгілі метро картасы пайда болды. Лондон көлігі мемлекеттік меншікке алынып, Британдық көлік комиссиясының құрамына енді, бұл Лондон көлігі мен Британдық теміржолдарының бірінші және соңғы рет бір басқаруға көшуіне әкелді. Осы кезеңде Кариб аймағынан тікелей жұмысқа алу басталды, соғыс кезінде зақымдалған материалдық-техникалық база мен станциялар жөнделіп, қайта жаңартылды, сондай-ақ Орталық желісінің шығысқа қарай кеңейтілуі сияқты кешіктірілген жобалар аяқталды. AEC Routemaster автобусы 1956 жылы пайдалануға берілді. Трамвайлар 1952 жылы, ал троллейбустар 1962 жылы тоқтатылды.
1963-1970: Лондон көлік басқармасы
Лондон көлік басқармасы 1963 жылдың 1 қаңтарынан 1969 жылдың 31 желтоқсанына дейін көлік органы болды. Ол тікелей Көлік министріне есеп берді, соның нәтижесінде Британ темір жолдарының басқаруымен тікелей байланысы үзілді. Осы кезеңде Ұлыбританияның көптеген тиімсіз темір жолдары жабылды, бірақ астанадағы басым бөлік маршруттар жиі пайдаланылғандықтан, Бичингтің кесуі (Beeching Axe) оған көп әсер етпеді. Алайда, осы жылдары қоғамдық көлікке инвестициялар шектеулі болды және жеке автомобильдердің танымалдылығы артты. Осы кезеңде Виктория желісі ашылды – құрылысы 1960 жылдардың басында басталған болатын – және AEC Merlin бір қабатты автобусы пайдалануға берілді.
1970-1984 жж.: Лондон көлік басқармасының басшысы
Ұлы Лондон кеңесі 1970 жылдың 1 қаңтарынан 1984 жылдың 28 маусымына дейін көлік органы болды, ал атқарушы агенттік – Лондон көлік атқарушысы деп аталды. Үлкен Лондон кеңесін (GLC) құру заңы 1963 жылы, Лондон көлік тақтасы құрылған кезде қабылданды. Дегенмен, бақылау 1970 жылдың 1 қаңтарына дейін жаңа органға берілмеді. GLC негізінен Ұлы Лондон шегіндегі қызметтерді ғана бақылады. 1969 жылы (жасыл түске боялған) қала маңындағы автобустар мен Green Line Coach автобустары жаңа London Country Bus Services компаниясына берілді, ал 1970 жылы ол Ұлттық автобус компаниясының құрамына кірді. Бұл кезең Лондонның көлік тарихындағы ең даулы кезең болып есептеледі, себебі орталық үкіметтен қаржы жетіспеді және қызметкерлердің тапшылығы болды. Transport for London қазір қолданатын аймақтық билеттер жүйесі осы кезеңде пайда болды. 1981 жылы Ұлы Лондон кеңесі сайлауынан кейін келген Лейбористік әкімшілік Ұлы Лондонда төрт жаңа автобус тарифтік аймағын және екі орталық Лондон метро аймағын енгізу арқылы тарифтерді жеңілдетті. Бұл бағаның шамамен үштен бір бөлігіне төмендеуімен бірге «Тарифтер әділдігі» кампаниясы ретінде танылды. Оған қарсы сотқа шағымдану жолымен жеңіске жеткеннен кейін 1982 жылдың 21 наурызында Лондон автобусының бағасы екі есеге өсті, ал Лондон метросының бағасы 91%-ға артты. GLC 1986 жылы таратылды, ал қоғамдық көлікке қатысты жауапкершілік екі жыл бұрын, 1984 жылы алынып тасталды. Жаңа орган – Лондон аймақтық көлігі (LRT) қайтадан мемлекеттік бақылауға көшті және Көлік министріне есеп берді. Лондон аймақтық көлік туралы заңда метро және автобус қызметтерін басқару үшін еншілес компаниялар құру қарастырылды, ал 1985 жылы Лондон аймақтық көлігінің толық меншігіндегі London Underground Limited (LUL) еншілес компаниясы құрылды. 1988 жылы желіні басқару үшін он жеке бизнес бөлімі құрылды. London Buses Limited Лондон автобус қызметтерін жекешелендіруді ілгерілету үшін құрылды. London Transport маршруттарды пайдалануға конкурс өткізуші органға айналды, ал London Transport-тың бұрынғы автобус операцияларының мүдделері мен активтері London Buses тақырыбымен 12 бизнес бөліміне бөлінді. 1984 жылдан бастап 12 бөлім жеке операторлармен келісімшарттар үшін бәсекелестікке түсті және 1994/95 жылдары барлығы жеке операторларға сатылды. Осы кезеңде тарифтік жүйеге өзгерістер енгізілді, соның ішінде бөлек басқарылатын British Rail қызметтерін қосу да болды. 1985 жылдың қаңтар айында Capitalcard маусымдық билеті іске қосылды, ол British Rail, Лондон метросы және Лондон автобустарында қолданылу мүмкіндігін ұсынды. Оның бағасы Travelcard-тан 10-15% жоғары болды. Бұл 1933 жылдан бері Лондон көлігі деп әдетте атала бермейтін алғашқы Лондон көлік органы болды. Бұрынғы көлік органдарынан айырмашылығы, TfL Лондонның негізгі жолдарын басқару, жаяу және велосипед жолдарымен қамтамасыз ету, сондай-ақ такси және жеке жалға алуға лицензия беру сияқты көптеген басқа көлік функцияларына жауапкершілік алды. Лондон метросы 2003 жылы жеке қаржыландыру жобасы (PFI) бойынша техникалық қызмет көрсету келісімі аяқталғаннан кейін ғана TfL-ге берілді. 2017 жылы TfL Лондон аймақтық көлігінен кейін Лондондағы ең ұзақ жұмыс істеген көлік органы болды.