Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корея тәуелсіздік күрескері (1908–1932)
Korean independence activist (1908–1932)
Юн Бонг Гил (hangul=윤봉길; 21 маусым 1908 – 19 желтоқсан 1932) – корей тәуелсіздік күрескері. Оның көркем есімі – Мэхон (hangul=매헌). Ол ең белгілісі Хонгкоу паркі оқиғасындағы рөлімен танымал, онда ол 1932 жылы Шанхайдың Хонгкоу паркінде (қазіргі Лу Сүн паркі) жапон отаршылдық үкіметі мен әскер шенеуніктерінің екеуін өлтірген бомба жарылысын жасады. 1962 жылы Оңтүстік Корея үкіметі оны қайтыс болғаннан кейін Корея Республикасының Ұлттық негіз құру орденінің медалімен марапаттады. Юн Бонг Гилге ескерткіштер Оңтүстік Кореяда (Сеул және Есан), Қытайда (Шанхай) және Жапонияда (Каназава) орнатылған.
Yun Bong gil (hangul=윤봉길; 21 June 1908 – 19 December 1932) was a Korean independence activist. His art name is Maeheon (hangul=매헌). He is most notable for his role in the Hongkou Park Incident, in which he set off a bomb that killed two Japanese colonial government and army officials in Shanghai's Hongkou Park (now Lu Xun Park) in 1932. He was posthumously awarded the Republic of Korea Medal of Order of Merit for National Foundation in 1962 by the South Korean government. Yun Bong gil memorials were built in South Korea (Seoul and Yesan), China (Shanghai) and Japan (Kanazawa).
Ерте өмір
Юн Бонг Гиль 1908 жылдың маусым айында Корея империясының Оңтүстік Чхунчхон провинциясының Есан ауданында дүниеге келген. 1918 жылы Деоксан бастауыш мектебіне қабылданды, бірақ келесі жылы отаршылдық білімді қабылдаудан бас тартып, мектептен шығып кетті. Сонымен қатар, ол Очи Сосук (корей және қытай тілдерін оқытатын ауылдық мектеп) мектебінде білім алды. 1905 жылы Корея Жапон империясының протектораты болғандықтан, Юн қиын жағдайларда өсті. 1910 жылы Кореяны аннексиялау кезінде жергілікті қарсылық күшейді. Бұл 1919 жылғы 1 наурыздағы қозғалысқа ұласты, оны жапон билігі қатыгездікпен басып тастады (жапон полициясы мен әскері жүздеген наразылық білдірушілерді өлтірді). Соңынан болған қатыгездікпен қуғын-сүргін көптеген белсенділерді Қытайға қашуға мәжбүр етті. 1921 жылы Юн математиканы оқуға кірісті. 1926 жылға қарай Юн тәуелсіздік үшін күрескен белсендіге айналды, туған қаласында кешкі сыныптар ашып, ауыл тұрғындарына білім беруге көмектесті. 20 жасында ол кітап оқу клубын ұйымдастырып, бірнеше үнқағаз жариялады. 1928 жылы ол "шаруалардың ағарту және оқу қоғамдары" деп аталатын бірнеше ауылдық әлеуметтік қозғалыстарға қатысты. Юн "Шаруаларға арналған оқулық" атты оқулық жазды. Ол мектепке бара алмайтын кедей жастарға сауат ашу үшін кешкі сыныптарда пайдаланылды. Ол сондай-ақ ауыл шаруашылығын жаңғыртуды қолдау үшін "Жаңару" (Re invigoration) деген топ құрды. "Қоян мен түлкі" атты қойылымды орындаған, көп адам қатысқан ауылдық мәдени фестивальді сәтті ұйымдастырғаннан кейін, ол Кореядағы жапон құпия полициясы – Токубетсу Кото Кейсацу назарына ілікті, оның міндеті Жапон империясына қауіп тудыруы мүмкін адамдар мен саяси топтарды тергеу болды. Қарамастан, Юн қызметін жалғастырып, шаруалар бірлестігінің төрағасы болып тағайындалды. Суам спорт кеңесі арқылы шаруалардың денсаулығын жақсартуға жәрдемдесіп, ауылдық спорт клубтарын құрды, өйткені ауылдық даму мен ұлттық тәуелсіздік рухына сау сана мен дене арқылы қол жеткізуге болады деп сенді. 1930 жылдары Юн тәуелсіздік қозғалысына белсенді түрде қатысып, Маньчжурияға көшіп кетті. Бастапқыда ол тәуелсіз әскер құруға тырысты, бірақ сол кезде Маньчжурияның тәуелсіздік күштері бірнеше бағытқа бөлініп, тұрақсыздыққа ұшырады. Осыған жауап ретінде Юн Корея Республикасының Уақытша үкіметі орналасқан Шанхайға баруға шешім қабылдады.
Yun Bong gil was born in June 1908, in Yesan County, South Chungcheong Province, Korean Empire. He enrolled in Deoksan Elementary School in 1918, but the following year he dropped out after refusing colonial education. Also he studied in Ochi Seosuk (a village school that taught Korean and Chinese). As Korea had been made a protectorate within the Japanese empire in 1905, Yun grew up in a troubled country. Local resistance grew considerably with the annexation of Korea in 1910. It culminated in the March 1 Movement in 1919 that was aggressively crushed by the Japanese authorities (hundreds of protesters were massacred by the Japanese police force and army). The brutal repression that followed made many activists flee into China. In 1921, Yun began studying mathematics. By 1926 Yun had become an independence activist, starting evening classes in his home town to help educate people from rural communities about the issues. At the age of 20, he had organized a reading club and published several pamphlets. In 1928, he had become involved in several rural social movements, which were known as "farmers' enlightenment and reading societies". Yun wrote a textbook called Farmers Readers. It was used at evening classes to teach literacy to poor young adults who could not attend school in rural areas. He also founded a group called "Re invigoration" to promote the revival of farming villages. After successfully organizing a well attended rural cultural festival in which he performed a sketch entitled "The Rabbit and the Fox", he came to the attention of the Tokubetsu Kōtō Keisatsu, the Japanese Secret police in Korea tasked with investigating people and political groups that might threaten the Empire of Japan. Despite the surveillance, Yun continued his activities and was appointed chairman of a Farmers' Association. Promoted through the Suam Sports Council to improve the health of farmers, he also created rural sports clubs because he believed that rural development and the spirit of national independence could be achieved through having a healthy mind and body. In the 1930s, Yun decided to enter the independence movement in earnest and moved to Manchuria. At first, he tried to become an independent army, but at that time, Manchuria's independence forces were divided into several branches and suffered a period of stagnation. In response, Yun went to Shanghai, where the Provisional Government of the Republic of Korea is located.
Қытай
Бірнеше рет тұтқындалып, түрмеге қамалған Юн Маньчжурияға қашып кетті. Ол артына қалдырған хатында: "Ел үшін өліп, үлкен іс жасауым керек деген сеніммен үйге тірі қайтпаймын", - деп жазды. Қытайда ол Корея тәуелсіздік қозғалысының белсенділері Ким Тэ Сик пен Хан Ил Цзиньмен кездесті. Юн, Корея Республикасының Уақытша үкіметіне тікелей барып қана тәуелсіздік қозғалысын табысты жүргізуге болатынын түсініп, Шанхайға жол тартты. Ол Лиадоң түбегінің оңтүстігіндегі Далянь арқылы жалғыз өзі Шандоң провинциясының Циньдао қаласына барып, кореялық кәсіпкер Пак Цзинь басқаратын зауытта жұмыс істеп ақша жинады. 1931 жылдың тамызында ол ақыры Шанхайға келді және француз кварталында Ан Жунг Гюнның үйінде тұрды. Юн Шанхайдағы ағылшын мектебінде ағылшын тілін оқыды. Ол Кореяның тәуелсіздігі үшін жұмыс істеуге уәде берген Кореяның жер аударылудағы үкіметінің басшысы Ким Гумен кездесті. Ауыр жарақат алғандардың арасында Жапон Императорлық Армиясының 9-дивизиясының қолбасшысы генерал-лейтенант Кенкичи Уэда мен Шанхайдағы Жапон елшісі Мамору Шигемицу болды, олардың әрқайсысы бір аяғынан айырылды, ал IJN адмиралы Кичисабуро Номура бір көзінен айырылды. Жапонияның Шанхайдағы бас консулы Курамацу Мурай (村井倉松) басы мен денесіне ауыр жарақат алды. Содан кейін Юн бento қорабына жасырылған екінші бомбаны жарытып, өзін-өзі өлтіруге тырысты. Бірақ ол жарылмады және ол сол жерде тұтқындалды.
After being briefly arrested and sent to prison, Yun fled to Manchuria. In a letter he left behind he wrote: "I will not return home alive with the belief that I must die for my country and do something big". In China he met fellow activists Kim Tae sik and Han Il jin from the Korean independence movement. Yun headed for Shanghai, judging that he would be able to push for a successful independence movement only if he went directly to the Provisional Government of the Republic of Korea. He travelled alone through Dalian, south of the Liaodong Peninsula, to Qingdao, Shandong Province where he worked at a factory run by Park Jin, a Korean businessman, to save money. In August 1931, he finally arrived in Shanghai and stayed at the home of An Jung geun in the French quarter. Yun also studied English at the Shanghai English School. He visited Kim Gu, the leader of Korea's government in exile pledging to work for the independence of Korea. Unreliable source: date=August 2023 Among the seriously injured were Lieutenant General Kenkichi Ueda, the commander of the 9th Division of the Imperial Japanese Army, and Mamoru Shigemitsu, Japanese Envoy in Shanghai, who each lost a leg, and IJN Admiral Kichisaburō Nomura who lost an eye. The Japanese Consul General in Shanghai, Kuramatsu Murai (村井倉松), was seriously injured in the head and body. Yun then tried to kill himself by detonating a second bomb disguised in a bento box. It did not explode and he was arrested at the scene.
Үкім шығару және орындау
25 мамырда Шанхайдағы жапон әскери соты оны кінәлі деп тапқаннан кейін, 18 қарашада Осака түрмесіне ауыстырылды. Содан кейін ол Ишикава префектурасының Каназава қаласына көшірілді: ол IJA 9-шы дивизиясының штабы болды. Юн 19 желтоқсанда ату арқылы жазаланды. Алайда, болашақ Оңтүстік Корея президенті Сингман Ри бұл оқиғаны және Ким Гудың тәуелсіздікке жету үшін саботаж жасау стратегиясын жақтырмады, себебі жапондықтар мұндай шабуылдарды Кореядағы өктемдігін ақтау үшін пайдалана алады. 1962 жылдың 1 наурызында Оңтүстік Корея үкіметі оған қайтыс болғаннан кейін Корея Республикасының Ұлттық негіздері үшін Еңбегі үшін орденінің ең жоғары дәрежесі – кордон белгісін берді. 1968 жылдың 27 наурызында Тайваньда эмиграцияда тұрған Қытай Республикасының президенті Чан Кайши Юнның өмірбаянының сұрауы бойынша Юнның іс-қимылын мақтаған мәтін жазды, ол 2013 жылдың 18 желтоқсанына дейін жарияланбады.
After being convicted by a Japanese military court in Shanghai on 25 May, he was transferred to Osaka prison on 18 November. He was then moved to Kanazawa, Ishikawa: the headquarters of the IJA's 9th Division. Yun was executed by firing squad on 19 December. However the future South Korean president, Syngman Rhee, disapproved of the incident and Kim Gu's strategy of assassinations as a means to achieve independence because the Japanese could use such attacks to justify their oppression in Korea. On 1 March 1962, the South Korean government posthumously bestowed on him the Republic of Korea Cordon (the highest honor) of the Order of Merit for National Foundation. On 27 March 1968, Chiang Kai shek, the president of Republic of China in exile in Taiwan, wrote a prose to applaud Yun's action at the request of Yun's biographer, which was not revealed until 18 Dec 2013.
Ескерткіштер
Юн Бонг Гильдің қайтыс болғанының 55 жылдығын еске алу үшін мемориалдық зал салынды. Ол Сеул қаласының Сочо ауданындағы Янджае азаматтар орманында орналасқан. Янджае азаматтар орманы станциясының екінші атауы – "Маехен", ол оның қаламдығымен аталған. Сондай-ақ, Шанхай қаласындағы Лу Сюнь саябағында, бомба тастау оқиғасы болған жерде "Сырма павильоны" деп аталатын тағы бір мемориалдық зал бар. Жапонияның Исикава префектурасының Каназава қаласында Юн Бонг Гильдің Жапон императорлық армиясы тарапынан атқарылғаннан кейін жерленген жеріне ескерткіш орнатылды.
Yun Bong gil Memorial Hall was built in commemoration of the 55th anniversary of his death. It is located in Yangjae Citizen's Forest, Seocho gu, Seoul Yangjaedong. Second name of Yangjae Citizen's Forest Station is 'Maeheon' which is named after his pen name. There is also a memorial hall called the Plum Pavilion in Lu Xun Park, Shanghai where the bomb throwing incident happened. In Kanazawa, Ishikawa, Japan, a monument was built on the site where Yun Bong gil was buried after being executed by the Imperial Japanese Army.
Қазіргі заманғы қайта бағалау
Оңтүстік Кореяда Юнның 1932 жылғы бомбалау шабуылы қазіргі заманда терроризм деп есептеле ме, жоқ па деген мәселе өте сезімтал. 2007 жылы Лондон университетінің SOAS мекемесінен келген швед ғалымы Андерс Карлссон Корея тарихы бойынша лекциясында Юн Бонг Гиль мен Ким Гуды террористермен салыстырды. Оның бұл салыстыруы "ЖоңАң Ильбо" газеті тарапынан күшті сынға ұшырады. "ЖоңАң Ильбо" газетіне сұхбат берген профессор Чон Бьён Джун Карлссонның бұл сипаттамасын "батыстықтардың көзқарасы" деп бағалады. Кейін ол өзінің мақсатының "соңғы ғасыр ішінде 'терроризм' ұғымының қалай өзгергенін" көрсету екенін түсіндірді. Екінші жағынан, 2002 жылғы 29 сәуірде Шанхайда өткен "Юн Бонг Гиль мен Ли Бонг Чанның патриоттық істерінің 70 жылдығына арналған халықаралық ғылыми конференциясында" қатысқан кейбір ғалымдар Юнның патриоттық істерінің қазіргі заманғы терроризмнен, яғни бейбіт азаматтарды нысанаға алудан ерекшеленетінін атап өтті. Юн тек оқиғаға қатысқан жапондық жоғары әскери және саяси лауазымды тұлғаларға шабуыл жасады, ал бомбалаудан басқа азаматтар зардап шекпеді. Азаматтарды қорғау мақсатында Юн барлық дипломаттар оқиға орнынан кеткенше күтті.
In South Korea, discussion on whether Yun's bombing attack in 1932 would have been considered terrorism in a modern context is a sensitive issue. In 2007, Anders Karlsson, a visiting Swedish scholar from SOAS, University of London, compared Yun Bong gil and Kim Gu to terrorists in his lecture on Korean history. His comparison provoked strong criticism from the newspaper JoongAng Ilbo. Prof. Jeong Byeong jun, interviewed by JoongAng Ilbo, dismissed Karlsson's description as the "view of Westerners". Later, he explained his purpose was to highlight "how the implications of the 'terrorism' have changed over the course of the past century". On the other hand, at the "International Research Conference in Memory of the 70th Anniversary of Yun Bong gil & Lee Bong chang's Patriotic Acts", held on 29 April 2002 in Shanghai, some scholars present pointed out that Yun's patriotic acts have distinct differences from modern day terrorism, which targets civilians. Yun only attacked the Japanese top military and political officials attending the event, and no other civilians were hurt by the bombing. To protect civilians, Yun waited until all the diplomats had left the scene.
Танымал мәдениетте
Юнның рөлін Ли Кан Мин 2019 жылғы «Different Dreams» телесериалында ойнады.
Yun is played by Lee Kang min in the 2019 television series Different Dreams.