Кіріспе

1992 жылы Гарри Тертлдоувтың "Оңтүстік қарулары" романы – Гарри Тертлдоувтың Америка Азамат соғысы кезіндегі балама тарих романы. Ол 1992 жылдың 22 қыркүйегінде АҚШ-та жарық көрді. Роман 21 ғасырдағы Оңтүстік Африкадан келген Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB) қозғалысының уақыт саяхатшылары тобының тарихын баяндайды. Олар Роберт Э. Лидің Солтүстік Вирджиния армиясын АК-47 автоматтарымен және басқа да жаңа технологиялармен, медициналық көмекпен және барлау ақпаратымен жабдықтайды. Олардың араласуы нәтижесінде Конфедерация соғыста жеңіске жетеді. Бірақ кейін AWB мүшелері Конфедерация штаттары мен Лидің көзқарастары олар ойлағандай емес екенін түсінеді, сондай-ақ генерал мен оңтүстік адамы болашақтан келген нәсілшілдермен қатыгез қақтығысқа түседі.

Азамат соғысының өзгеруі

1864 жылдың қаңтар айында Конфедерация штаттары АҚШ-қа қарсы Азамат соғысында жеңіліс алдында тұр. Ажарлы дауыспен сөйлейтін және ерекше түсті киім киген бір топ адам Солтүстік Вирджиния армиясының штабында Конфедерация генералы Роберт Лиге жақындады. Олар сол кездегі барлық қару-жарақтан әлдеқайда күшті мылтықтарды көрсетті, олар Конфедерация әскери инженерлеріне белгісіз химиялық және инженерлік принциптер бойынша жұмыс істейді. Олар Конфедерация армиясын АК-47 деп аталатын мылтықтармен жабдықтауды ұсынады. Өздерін "Америка құлайды" (немесе "AWB") деп атаған бұл топ Солтүстік Каролина штатының Нэш округіндегі Ривингтон қаласында база құрып, Вирджиния штатының Ричмонд қаласында, Конфедерация астанасында кеңселер ашты. AWB Конфедерацияға түсініксіз хабарлар мен технологияларды ұсынуын жалғастырды, соның ішінде Лидің жүрек ауруын емдеу үшін нитроглицерин таблеткалары да бар еді. Соңында Ли олардың жетекшісі Андри Рхудиден сұрақ қояды, ол Лиге жартылай ғана шындықты айтады. AWB мүшелері – апартеидтен кейінгі Оңтүстік Африканың африканер неонацистік ультраұлтшылдары, олар 2014 жылдан 150 жыл бұрын Азамат соғысының барысын өзгерту үшін келген. Жаңа келгендер ақтардың үстемдігі қазіргі заманға дейін сақталмағанын және қаралар ақтарды ысырып тастағанын мәлімдейді. Лиге президент Абрахам Линкольн өзінің екінші мерзімінде қатыгез тиран болады және оның ізбасары Таддеус Стивенс бұрынғы Конфедерацияда қаралардың басым саяси күшке айналуын қамтамасыз ету үшін оның жұмысын жалғастырады, себебі олар көптеген аймақтарда ақтардан көп. AWB қаралар Ұлыбритания сияқты басқа елдерді де басып алады деп мәлімдейді. AWB жауынгерлерін жаңа қаруды қолдануға және оқ-дәрімен қамтамасыз етеді. AWB-ның қаруларымен және уақыт саяхатшы африканерлерден тікелей әскери көмекпен Солтүстік Вирджиния армиясы Одақ генералы Улисс С. Гранттың әскерін Вирджиниядан ығыстырып шығарады. Түнгі күтпеген шабуылда олар Вашингтонды басып алып, Азамат соғысын аяқтайды. Линкольн олардың шабуылы кезінде астанадан қашудан бас тартады және Ақ үйдің алдында пайда болып, Лиге жеке басына бағыну алдында оларға сөз сөйлейді. Ұлыбритания мен Франция Конфедерацияны мойындайды, ал Линкольн Конфедерацияның жеңісін қабылдауға мәжбүр болады.

Конфедерацияның жеңісінен кейінгі оқиғалар

Екі тарап Ричмондта Лидің қатысуымен ресми бейбіт келіссөздер жүргізеді, ол аумақтық дауларды және Конфедерацияның өтемақы талаптарын шешу үшін комиссарлардың бірі болып табылады. Сонымен қатар, соғыстағы Одақтың жеңілісі 1864 жылғы президенттік сайлауда төрттік бөлініске әкеліп, Линкольн Нью-Йорк губернаторы Горацио Сеймурға жеңіліп қалады. Сайлау шешілгеннен кейін Одақ өте қиындықпен 90 миллион доллар алтын (2019 жылы 1,4 миллиардтан астам доллар) өтемақы төлеуге келіседі; Конфедерация өз кезегінде Мэриленд пен Батыс Вирджинияға кез келген құқығынан бас тартады. Лидің ұсынысы бойынша Кентукки мен Миссури штаттарының шекаралық аймақтары өздерінің мәртебесін анықтау үшін сайлау өткізеді; Кентукки Конфедерацияға қосылады, ал Миссури Одақта қалады. Соғыс кезінде Одақ босатып, Одақ армиясында қызмет еткен көптеген Конфедерация құлдары, Одақ ресми түрде капитуляциялағаннан кейін де, Конфедерация күштеріне қарсы ұзақ уақыт бойы күресін жалғастырады. Бұл көптеген конфедерациялық ақ адамдарды қорқытады және олармен күресуге жіберілген әскерлерді, әсіресе Нейтан Бедфорд Форрест пен оның адалдарын ашуландырады. Ли, бұрыннан-ақ құлдыққа күмәнданып, соғыс кезінде АҚШ-тың түрлі терілі әскерлерінің батылдығын құрметтеген, қара нәсілділерді құл етуді жалғастырудың моральдық тұрғыдан бұрыс және соңында мүмкін емес екеніне көз жеткізеді. Рудди мен АВБ-ның қаулыларына қарамастан, Ли өз пікірін жасыруға тырыспайды. Конфедерациялық штаттардың Конституциясына сәйкес, алты жылдық мерзімінен кейін қайта сайлану мүмкін болмайтын Джефферсон Дэвистің ынтасымен және толық қолдауымен, Ли 1867 жылғы Конфедерациялық штаттардың президенттік сайлауында президенттікке кандидат болады, Миссисипи штатынан сенатор Альберт Галлатин Браунды өзінің серігі етіп ұсынады. Ривингтондықтар генерал Натан Бедфорд Форрест пен Техас сенаторы Луис Вигфоллдың құлдыққа жақтас Патриоттық партиясын қолдайды, Форресттің науқанына өздерінің мол ресурстарын салады. Ли Форрестті 69-50 есебімен жеңіп, 963 437 дауыстан 32 000 дауыспен жеңіске жетеді. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Форрест жеңілгенін мойындайды.

АВБ-ның сатқындығы

Сайлаудан кейін көп ұзамай Ли, Ривингтондықтардан бұрынғы Конфедерация әскерінен ұрланған тарих кітабын алады. Кітап Азамат соғысы мен AWB араласпағандағы бастапқы нәтиже туралы баяндайды. Руддидің болашақ туралы айтқан жалғандықтарына ашуланған Ли, Руддидің адалсыздығын дәлелдеу үшін заманауи тарих кітабын қолданып, AWB басшысына қарсы шығады және оның фанатизмін Джон Браунның фанатизмімен салыстырады. Қарсылыққа тап болған Рудди, Лиге AWB-нің нағыз бетін көрсетуге уәде береді. 1868 жылдың 4 наурызында Лидің іс-шарасында AWB мүшелері оны Узилерді пайдаланып өлтіруге тырысады. Осының салдарынан Лидің әйелі Мэри, вице-президент Браун, бірнеше жоғары лауазымды тұлғалар мен генералдар, сондай-ақ көптеген бейбіт азаматтар қаза табады. Полиция күштері қырғын шайқастан кейін Ричмондтағы AWB кеңсесін басып алады. Ли бекініске кіріп, флюоресценттік шамдар мен кондиционерлер сияқты технологиялық жаңалықтарды, 1865 жылдан бастап 21-шы ғасырға дейін расизмнің азаюын көрсететін кітаптарды және нәсілдер арасындағы қатынасты жақсартуға жасалған күш-жігерді табады. Ли кітаптарды Конфедерация Конгресіне көрсетеді, болашақта құлдық пен расизмге қарсы жалпыға бірлескен айыптау оларды оның жоспарларын кезең-кезеңімен жоюға дауыс беруге көндіретін деген үмітте. Конфедерация күштері Ривингтонды қоршап алып, AWB-мен шайқасады. AWB, конфедерация күштеріне ауыр зиян келтіру үшін белбеулі пулеметтер, снайперлік мылтықтар, минометтер, тікенді сымдар және жер миналары сияқты заманауи қару-жарақтарды қолданады. Соңында, конфедерациялық жаяу әскерлер шайқас кезінде AWB-нің уақыт машинасынан құтылып, AWB қорғанысын бұзғаннан кейін қаланы басып алады. Өз уақытына қайта алмаған AWB мүшелері үмітін жоғалтып, қарсылық көрсетуді тоқтатады. Ричмондта Конфедерация Конгресі президент Лидің құлдықты жою туралы заң жобасын тартымды түрде қабылдайды. Фармацевттер AWB әкелген нитроглицерин таблеткаларын көшіріп алады, Ли олардың көмегімен өзінің бостандық жоспарының нәтижелерін көруге үміттенеді. Бірнеше қаңғып қалған африкалықтар Конфедерацияға 21-шы ғасырлық технологияны қайта жасауға көмектесуге келіседі, осылайша Ли Одақтың AK-47 көшірмелерімен және оның өнеркәсіптік қуатымен күресе алады. Конфедерация Канадаға басып кіру арқылы Одақтың Британ империясымен бастаған соғысында бейтараптық саясатын сақтағанмен, Ли Одақ Конфедерацияға қарсы кек алу соғысын бастауы мүмкін деп қорқады. Дегенмен, ол Конфедерацияның көптеген жылдар бойы әлемдегі ең технологиялық дамыған ел болып қалатынына сенімді.

Қабылдау

Киркус жағымды пікір білдіріп, былай деді: "Уақыт саяхатына көз жұмса алатын оқырмандар бұрын болмаған мемлекет туралы жақсы зерттелген және көркем жазылған әңгіме табады. Оқыған-білгіштер оны қайта-қайта оқиды".

Сыйлық

Кітап 1993 жылы Оңтүстік әдебиеті саласындағы Джон Эстен Кук сыйлығына ие болды.