Кіріспе

Пәкістанда орналасқан құнарлы аймақ.
Точи аңғары, сондай-ақ Дауар деп те аталады (Орталық ирандық dātbar, "әділет беруші" деген мағынаны білдіреді). 1881 жылы Сархад Навабы Гүлмайзар хан Мирамшах қаласында штаб-пәтері орналасқан Солтүстік Вазиристан тайпалық агенттігін құрды. Махмуд Газни осы жолмен Үндістанға бірнеше шабуылдар жасады, ал аңғардың бойындағы жолдың және қорғаныс позицияларының қалдықтарын әлі де табуға болады. 1894 жылғы Вазиристан экспедициясынан кейін Точи 11 күн бойы британдық әкімшілікпен гарнизондық құрылымда болды; бірақ 1895 жылы Наваб Гүлмайзар хан шекараны қайта ұйымдастырғанда британдық әскерлер шығарылып, олардың орнына тайпалық жасақтар келді. Басты бекеттер: Саидги, Мирамшах, Датта Кхел және Ширани. 1872 жылы бригада генералы Кейстің басшылығымен Точи немесе Давари экспедициясы, ал 1897 жылы генерал-губернатор Наваб Гүлмайзар ханның басшылығымен Точи экспедициясы өтті.

Орналасқан жері

Точи аңғары Солтүстік Вазиристан аймағында, Банну ауданы мен Хост провинциясының арасында орналасқан. Онда Давари паштун тайпасы қоныстанған. Аңғар Таграй Танги деп аталатын, шамамен үш шақырымдық тар шатқалымен Жоғарғы және Төменгі Давар деп екіге бөлінеді. Давар мен Банну арасында Банну ауданының жиегімен созылатын, адам тұрмайтын төбелердің төменгі қатары жатыр. Гамбила өзені (кейде Точи өзені деп те аталады) – аңғардағы ең ірі өзен.

Тарих

Точи аңғары – бактрия тіліндегі жазулардың табылу орны сирек кездесетін жерлердің бірі. Археологтар араб, санскрит және харошти тілдеріндегі ескі тас жазуларды да тапқан. Пуштун тайпасының басшысы және азаттық күрескері Миржали хан (Ипи Фақирі) Точи аңғарында дүниеге келді. Мулла Поуиндах (революциялық көшбасшы) Точи аңғарында британдықтарға қарсы партизандық соғысын бастады. Шахид Шудихель Давар (Вазиристан азаттық күрескерлерінің қолбасшысы және Ауғанстан генералы) де Точи аңғарында туған.