Кіріспе

Неоклассикалық интерьер дизайны мен сәулет стилі

Адам стилі (сондай-ақ Адамеск немесе Адам ағайындыларының стилі деп те аталады) – шотланд сәулетшісі Уильям Адам мен оның ұлдары қолданған 18-шы ғасырдың неоклассикалық интерьер дизайны мен сәулет стилі. Роберт (1728–1792) және Джеймс (1732–1794) ең белгілілері болды. Адам ағайындылары сәулет және интерьер үшін біртұтас стильді жақтады, қабырғалар, төбелер, каминдер, жиһаз, жабдықтар, бекіткіштер және кілемдердің бәрі Адамс тарапынан бір бірыңғай жоспар ретінде жобаланды. Олардың стилі жиі қате түрде көпше түрде "Адамс стилі" деп танылады. Адам стилі 1760-шы жылдардың соңында Англия, Шотландия, Ресейде (онда оны шотланд сәулетшісі Чарльз Камерон енгізді) және Революциядан кейінгі АҚШ-та (онда ол Федералды стиль деп аталды және өзіндік ерекшеліктерге ие болды) жоғары және орта тапқа жататын үйлерде кең таралды. Шамамен 1795 жылдан бастап бұл стиль Регенттік стиль және француз империясы стилімен ығыстырылды.

Құрылыс бумы

XVIII ғасырда ынталы сәулетшілер мен дизайнерлер үшін көп жұмыс болды, себебі Ұлыбританияда жаңа үйлер, театрлар, дүкендер, кеңселер мен фабрикалар салу қарқынды дамыды, өнеркәсіптік революцияның басталуына байланысты қалалар тез өсті. Басты назар жаңғыртуға аударылды, соның ішінде ұлттың көшелерін тазалау, жолдар мен тротуарларды қайта жабу, су ағызу жүйесін жақсарту және көшелерді жарықтандыру, сондай-ақ кірпіш пен тас кеңінен қолданылып, ғимараттарды өртке қарсы жақсырақ қорғау үшін ережелер енгізілді. Спекуляциялық құрылыс кең таралды, кейбір құрылысшылар жылдамдық пен төмен құнға баса назар аударды. Кейде нашар сапалы жұмыс салдарынан жаңадан салынған үйлер құлап жатты; ал басқалары іргетасынан жылжи беретін, түнде түсініксіз құлаулар, сыңғырлаулар мен соққылар естіліп, "түнде соққы беретін нәрселер" деген сөз тіркесі пайда болды. Лондон үлкен кеңейіске ұшырады, жаңадан салынған Вест-Энд, оның ішінде Мейфэрдің әсем алаңдары болды; Лондонның Шығыс бөлігіндегі аймақтар да дамыды, мысалы, Спиталфилдс қаласындағы жаңа террасалар. Эдинбург, Бристоль және Дублин қалалары кеңейтіліп, жаңғыртылды. Бірмингем 1791 жылы "дүниедегі алғашқы өндірістік қала" деп сипатталды. Манчестер мен Ливерпульдің халқы 1760 мен 1800 жылдар аралығында үш есеге көбейді. Бат сияқты жаңа қалалар табиғи шипажайлардың маңында салынды. Ескі ортағасырлық қалалар мен Йорк және Чичестер сияқты базар қалалары кірпіш немесе штукатуркамен жаңадан жабылып, сондай-ақ жаңа терезелермен жабдықталды, бұл ортағасырлық құрылымдарға қарамастан, заманауи көрініс берді.

Үлгі кітаптары мен стильдік нұсқаулықтар

Неоклассикалық стиль 18 ғасыр бойында өте танымал болды, және көптеген стильдік нұсқаулықтар құрылысшыларға аяқталған үйлерінің қалай көрінуі керектігі туралы кеңес беру үшін жарияланды. Әсерлі нұсқаулықтарға Стивен Риудің "Грекиялық ордерлер" (1768), Бэтти Лэнглидің "Құрылысшыларға сенімді нұсқаулық" (1729), "Жас құрылысшының негіздері" (1730 және 1734), "Ежелгі мүсіндеме" (1736), "Қала және ауыл құрылысшысы мен жұмысшының жобалар қоймасы" (1740 және кейінгі басылымдары), "Құрылысшының қазынасы" (1741) кіретін еді. Архитекторлар, дизайнерлер, жиһаз жасаушылар, тас қалаушылар және шеберлер өз идеяларын жарнамалау үшін үлгілер жинағы мен стильдік нұсқаулықтар шығарды, соның арқасында табысты клиенттерді тартуға үміттенеді.

Жаңғыру

Адам стиліне деген қызығушылық Виктория және Эдвард дәуірлерінің соңында қайта жанданды, бұл 1867 жылғы Париж көрмесінде Wright & Mansfield компаниясының тамаша маркетри шкафымен басталды. Адам стилінің қайта жаңғыруымен тығыз байланысты болған жалпы "Регенция қайта жаңғыру" стиліндегі жиһаз 1880 жылдардың шамамен соңынан 1920 жылға дейін өсіп келе жатқан орта тап арасында өте танымал болды. Олар 19 ғасырдың екінші жартысында үйлерінде басым болған ауыр және тығыз интерьерлерге қарама-қарсы, жеңіл және әдемі дизайнға қызығушылық танытты. Бұл қайта жаңғыру 1930 жылға дейін Ұлыбританияда танымал болған Өнер және қолөнер стилімен бәсекелесті. Алайда, Адам және Регенция стилінің қайта жаңғыруы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін күшінен шығып, халықтың талғамында Ар-Деко стильмен ауыстырылды.