Кіріспе
Шотландия шахмат чемпионатын Шотландия шахмат федерациясы (Chess Scotland), бұрынғы Шотландия шахмат ассоциациясы ұйымдастырады. Ол 1884 жылдан бері өткізіліп келеді, қазіргі кезде тоғыз турдан тұратын турнир екі демалыс күні мен арадағы апта ішінде өтеді. Рейтингтік шектеулермен және қарттар арасындағы чемпионат сияқты қосымша турнирлер алғашқы жеті күнде өтіледі, ал екінші демалыс күні Конгресс өткізіледі. Бастапқыда чемпионатқа тек шақыру арқылы қатысуға болады және оны Шотландия атынан халықаралық жарыстарда өнер табатын ойыншылар ғана жеңе алатын. Бірақ, кейде титул нормаларын орындау мүмкіндігін арттыру үшін басқа елдің титул иесі шақырылатын. 2008 жылы чемпионат халықаралық ашық турнирге ауыстырылды. Шотландия чемпионы – ең жоғары нәтиже көрсеткен шотландтық ойыншы болып табылады. 2009 жылы Эдинбургте өткен турнирде тоғыз гроссмейстер қатысты. 2010 жылғы жарыс Гамильтон қаласында, ал 2011 жылғы жарыс Эдинбургте өтті. 2014 жылғы чемпионат Глазго қаласында өткен Ұлттар Достастығының шахмат чемпионатына қосылды. 2015 жылы турнир Эдинбургте, ал 2016 жылы Глазго қаласында өтті. Қазіргі турнир төрешілері – IA Алекс Макфарлейн және IA Энди Хоуи.
The Scottish Chess Championship is organised by Chess Scotland, formerly the Scottish Chess Association. It has been running since 1884, and nowadays takes the form of a nine round tournament played over two weekends and the week in between. Auxiliary tournaments, such as grading limited sections and a senior championship take place over the first seven days and there is a Weekend Congress on the second weekend. Originally, the championship was by invitation only and could only be won by players who would be eligible to compete internationally for Scotland, but sometimes a titled player of another nationality was invited to compete in order to make title norms more likely. In 2008 the Championship was replaced by an international open. The Scottish Champion being determined by the highest finishing Scottish player. The 2009 tournament being held in Edinburgh attracted nine Grandmasters. The 2010 event took place in Hamilton with the 2011 event back in Edinburgh. The 2014 Championships was incorporated into the Commonwealth Chess Championships which was held in Glasgow. In 2015 the Event was held in Edinburgh and the 2016 event will be back In Glasgow
The current Tournament Arbiters are IA Alex McFarlane and IA Andy Howie.
Белгілі жеңімпаздар
Соңғы кездегі атақты жеңімпаздардың қатарында 2003 жылы Шотландия чемпионатында жеңіс тұңғыш рет әйел шахматшы Кетеван Арахмамия Грантқа бұйырды, ал 1999 жылы Джонатан Роусон өз жерінде Грандмастер атағын жеңіп алған тұңғыш шотланд шахматшысы болды және 2004 жылы Шотландия/Британдық екі жүлдесін жеңіп алды. 2013 жылы Родди МакКей 1974 жылы алғашқы титулын жеңгеннен кейін 39 жыл өткен соң тағы да жеңіске жетті. 2018 жылы Мурад Абдулла бұл титулды ең жас екі дүркін жеңімпаз атанды.