Кіріспе
Фредерик Мартин МакМюррей (30 тамыз 1908 - 5 қараша 1991) – американдық актер. Ол жарты ғасырға жуық уақыт бойы жүзден астам фильмде және сәтті телесериалдарда ойнады. Оның кинодағы басты рөлге ие болу мансабы 1935 жылы басталды, бірақ оның ең танымал рөлі Билли Уайлдердің "Қос өтемақы" (Double Indemnity) фильмінде болды. 1959 жылдан 1973 жылға дейін МакМюррей көптеген Disney фильмдерінде ойнады, соның ішінде "Шалқар ит", "Абайсыз профессор", "Менің соңыма ер, жігіттер!" және "Ең бақытты миллионер" фильмдері бар. Ол "My Three Sons" телесериалында Стив Дуглас рөлін сомдады.
Frederick Martin MacMurray (August 30, 1908 – November 5, 1991) was an American actor. He appeared in more than one hundred films and a successful television series in a career that spanned nearly a half century. His career as a major film leading man began in 1935, but his most renowned role was in Billy Wilder's film noir Double Indemnity. From 1959 to 1973, MacMurray appeared in numerous Disney films, including The Shaggy Dog, The Absent Minded Professor, Follow Me, Boys!, and The Happiest Millionaire. He starred as Steve Douglas in the television series My Three Sons.
Ерте өмір және білім
Фредерик Мартин МакМюррей 1908 жылдың 30 тамызында Иллинойс штатының Канкаки қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – концерттік скрипкашы Фредерик Талмадж МакМюррей, анасы – Малета (туған тегі Мартин), екеуі де Висконсин штатының түпкілікті тұрғындары. Оның тәтесі Фэй Холдернесс – водевиль әртісі және актриса болған. МакМюррей нәресте кезінде отбасымен Висконсин штатының Мэдисон қаласына көшіп келді, онда әкесі музыка сабақтарын берді. Олар штат ішінде анасының туған жері – Бивер-Дэм қаласына көшті. МакМюррей Иллинойс штатының Куинси қаласындағы мектепте оқыды, онда футбол және бейсбол ойнады, жеңіл атлетика командасында жүгірді және жергілікті бұршақ консервілеу зауытында жұмыс істеді. Бітіргеннен кейін Висконсин штатының Ваукеша қаласындағы Кэрролл колледжінде толық стипендия алды. Ол бос уақытын толтыру үшін аспапты үйренген кезде көптеген жергілікті топтарда саксофонда ойнады. Чикаго өнер институтына кешкі сабақтарға қатысқанда да саксофонда ойнауын жалғастырды.
Актерлік өнер
1928 жылы МакМюррей анасын денсаулығын жақсарту үшін және туған-туыстарына бару үшін Лос-Анджелеске апарып барды. Ол жерде ол эпизодтық рөлдерде жұмыс істеп, саксофонда ойнауын Калифорния Коллегиясы тобымен жалғастырды. Бұл топ Warner Brothers Голливуд театрының оркестрінен құрылған вадевиль тобы еді. Оның эпизодтық жұмысынан күніне 10 доллар табатын. Топ Фред Аллен, Клифтон Уэбб және Либби Холманмен бірге Бродвейде "Three's a Crowd" (1930–31) қойылымына шақырылып, осының нәтижесінде Калифорниядан Нью-Йоркке көшті. МакМюррейге қойылымда рөл ұсынылып, одан кейін Сидней Гринстрит пен Боб Хоуппен бірге "Роберта" мюзиклінде (1933–34) түсуге шақырылды. 1934 жылы МакМюррей Paramount Pictures студиясымен келісімшарт жасасты.
Жұлдыздық атақ
1930 жылдары МакМюррей кинорежиссерлер Билли Уайлдер мен Престон Стерджеспен, сондай-ақ Барбара Стэнвик, Генри Фонда, Хамфри Богарт, Марлен Дитрих және "Алтын лилия" фильмінен бастап Клодетт Колбертпен жеті фильмде жұмыс істеді. Ол Кэтрин Хепбернмен "Алис Адамс" фильмінде, Джоан Кроуфордпен "Күдік тудыратын" фильмінде және Кэрол Ломбардпен төрт фильмде: "Үстел үстінде қолдасып", "Принцесса келеді", "Жоғары серуенде, төмен серуенде" және "Шын мойындау" фильмдерінде бірге ойнады. Әдетте жеңіл комедияларда адал, ойлы кейіпкер ретінде ("Жалғыз қарағайдың іздері") және мелодрамалар мен мюзиклдерде ойнаған МакМюррей сол кезеңдегі киноиндустрияның ең көп жалақы алатын актерлерінің бірі болды. 1943 жылы оның жылдық жалақысы 420 000 долларға жетіп, Голливудтағы ең көп жалақы алатын актер және елдегі төртінші ең көп жалақы алатын адам болды. МакМюррей Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери қызметке шақырылған жоқ, орнына соғыс облигацияларын сатумен және Брентвуд ауданындағы әуе шабуылы сақшысы болып жұмыс істеді. Осы кезеңде түсірген фильмдері көбінесе оның замандастарының кейбірі түсірген "соғыс фильмдері" емес, "көңіл көтеруге арналған" фильмдер деп есептелді. 1944 жылы оның табысы 439 000 долларға дейін өсті, ол қайтадан ең көп жалақы алатын актер атанды. 1947 жылы "Мен және жұмыртқа" фильмі түсіріліп жатқанда, фильмдегі тауықтар 300-ден астам жұмыртқа салған. МакМюррей мен Клодетт Колберт бес жүз қорапқа бір-бір жұмыртқаға қол қойды. Жұмыртқалар жергілікті шаруалар базарында сатылып, түскен табыс Американың Брайль институтына қайырымдалық ретінде берілді. 1930 және 1940 жылдары Lux радио театрының көптеген эпизодтарында ойнаған МакМюррей 1952 жылы радиоға оралды. Ол Айрин Даннмен бірге "Жарқын жұлдыз" фильмінде жергілікті газеттің тілшісінің рөлін сомдады. "Жақсы жігіт" рөліне бейімделгеніне қарамастан, МакМюррей өзінің ең жақсы рөлдері Билли Уайлдер мен Эдвард Дмитриктің режиссерлігімен, типтік бейнеден тыс рөлдерде болғанын жиі айтқан. Оның ең танымал "жаман жігіт" рөлі – ашкөз әйелмен күйеуін өлтіруді жоспарлайтын сақтандыру агенті Уолтер Нефф. МакМюррей 1956 жылы бұл рөлдің өзіне ең ұнайтынын және "шынайы актер екенімді дәлелдедім" деді. "Жақсы емес" санатындағы тағы бір рөлде МакМюррей Дмитриктің "Кейн көтерілісі" фильмінде циник, екі жүзді лейтенант Томас Киферді ойнады. Алты жылдан кейін МакМюррей Уайлдердің "Оскар" сыйлығын алған "Квартира" фильмінде екі жүзді корпоративтік басшы Джефф Шелдрейкті сомдады. 1958 жылы ол Джордж Монтгомери мен Джон Смитпен бірге NBC-нің "Симаррон Сити" вестерн сериалының премьералық эпизодында қонақ ретінде ойнады. МакМюррейдің мансабы келесі жылы, ол Диснейдің "Шарлы ит" фильмінде әке рөлін ойнағанда, одан әрі дамыды.
Зейнеткерлік
1970 жылдардың басында МакМюррей Greyhound Lines автобус компаниясының жарнамаларында түсті. 1979 жылы ол кореялық чисенбоп математикалық есептеу бағдарламасының жарнамаларында пайда болды. МакМюррейдің соңғы фильмі Майкл Кейн, Оливия де Гавиланд және Генри Фонда есімдерімен түсірілген "Көлік" фильмі болды. Осы кезде жартылай зейнеткерлікке шыққан актер режиссер Ирвин Алленнің "От!" атты соңғы фильміне қайта шақырылды, бірақ тамақ ісігінің қатерлі ісігі анықталғаннан кейін ол фильмде түсуден бас тартты. Содан кейін Ирвин оған "Көлік" фильміндегі фармацевт рөлін ұсынды (жалпы түсірілімде 2 күнге ғана). МакМюррей журналистерге "Шындығында, мен оны сағынбадым. Көптеген актерлер жұмыс істемесе, жайсыз жағдайға түседі, бірақ мен өзім аздап жалқаумын деп ойлаймын" деді. Ол фильм түсірілімі кезінде қатерлі ісігіне емделді.
Бизнес-жобалар
МакМюррей сонымен қатар белсенді бизнесмен болды, 1940 жылдары жылына 400 000 доллардан астам табыс табатын. МакМюррей мүліктің ауыл шаруашылығы тарихын сақтап қалуды қалады, сондықтан ол қайтыс болғаннан кейін бес жыл өткен соң, 1996 жылы, ол Галлоға сатылды, ол MacMurray Ranch таңбасымен шығарылатын шараптар үшін жүзімдіктер отырғызды. МакМюррейдің балаларының бірі қазір мүлікте тұрады (әкесі салған шатырда), және "Сонаманың дамып келе жатқан шарап қауымдастығында белсенді түрде қатысып, отбасы мұрасын және МакМюррей ранчосының тарихын жалғастыруда". 1944 жылы ол Double Indemnity фильмінен түскен пайдаға арқа сүйеп, Вестлейк, Лос-Анджелес ауданындағы Брайсон апартамент қонақ үйін 600 000 долларға сатып алды, сондай-ақ тағы үш пәтер үйінің тең иесі болды. МакМюррей түскен фильмдердің жалпы кірісінен үлес талап етті. 1945 жылы бұрынғы актер Лесли Фентонмен бірге МакМюррей "Mutual Pictures" деп аталатын өндіріс компаниясын құрды. Осы өндіріс компаниясымен екеуі бір фильм – Pardon My Past фильмін түсірді, ол орташа сәттілікке ие болды.
Отбасы
МакМюррей екі рет үйленген, біріншісі Лилиан "Лили" Ламонтпен (1908 жылы туған, заңды аты Лилиан Вемхонер МакМюррей), ал оның қайтысынан кейін актриса Джун Хавермен.
Лилиан Ламонт
Ламонт пен МакМюррей 1934 жылы Нью-Йоркте «Роберта» қойылымы кезінде танысты, ол «Коллегиялықтар» тобымен бірге өнер көрсетіп жүргенде, және олар тез арада жақын дос атанды. Романдық қарым-қатынас дамып келе жатқанмен, ол Нью-Йоркті тастап, мансабын жалғастыру үшін Голливудқа оралды. 1934 жылы жұбайлар «сынақ келісімшарты» жасағанын жариялады, олар «ресми түрде хабарламай тұрып, екеуінің мінездері мансаптарын бірге жүргізуге қолайлы екеніне көз жеткізгіміз келеді» деді. 1936 жылдың көктемінде жұбайлар оны ресмилеуге шешім қабылдады. 1936 жылдың 19 маусымында МакМюррей, Ламонт және МакМюррейдің анасы Лас-Вегасқа үйлену үшін ұшақпен сапар шекті. Сапар мен үйлену туралы ақпарат достарынан және студия қызметкерлерінен жасырылды, олар 20-сы күні актерді іздеуге тырысты. Жаңа үйленген жұбайлар мен отбасы сол күні Голливудқа қайтып оралды. 1945 жылы олар Брентвудтағы екі қабатты, 10 бөлмелі колониалды үйге көшіп келді. Қ көршілері (және достары) Джимми Стюарт пен Генри Фонда болды. Джоан Кроуфорд бұл жұпты «аз ғана бақытты және үйлесімді некелердің бірі» деп сипаттады. Олар үйге және отбасына бейімділген адамдар ретінде танылса да, Голливуд қауымдастығында да әлеуметтік өмір сүрді. Олар достары үшін үлкен-кіші кештер ұйымдастырды. Олар Кларк Гейбл мен Кэрол Ломбардпен жақын болды, көбінесе жексенбі күндері барбекю жасап, бірге уақыт өткізді. Үлкен жиындарда Ломбард өзінің әзіл-қалжыңдарымен және сөйлеу тілімен жиналған қонақтарды көңілдірді. Өмірінің көп бөлігінде денсаулығымен күрескеннен кейін, оның жағдайы 1950-ші жылдардың басында одан да нашарлады. 1953 жылдың маусымында, жұбайлардың 17 жылдық мерейтойынан кейін, ол бүйрек және жүрек ауруларынан қайтыс болды. 2006 жылы МакМюррейдің биографы мен Ламонттың туысы арасындағы сұхбатта отбасы оның булимиядан зардап шеккенін айтты. Бұл оның модельдік өмірінен туындаған және басқа да денсаулық мәселелеріне әсер еткен болуы мүмкін. 1950-ші жылдардың басында Хавер 1949 жылы күйеу жігіті доктор Джон Дюзиктің кенеттен қайтыс болуын жоқтады. Қайғыға байланысты, Хавер монах болып қалуды ойлады. Өмір бойы католик дінін ұстанған ол 1951 жылы Папа Пий XII-мен кездесіп, өз сенімін сақтап, монастырға түсуге шешім қабылдады. Бірақ сегіз айдан кейін монастырь өмірі оған қолайсыз екенін түсінді. МакМюррей актер Ред Скелтонның сәттілік шағарайын бақсы ретінде сатып алып, дәріханаға барғаннан кейін оған ресми ұсыныс жасады. Досы Рей Кардильоның көмегімен, саяхат агенттігінің иесі, той Охай Вэлли мейрамханасында өтті. Ол енді актерлік өнерге құштар емес екенін айтты: «Мен бәрін жоғалттым. Мен жеке азамат болып қаламын және үйде жұмыс істеймін, себебі оның орнына жақсырақ нәрсе келді. Қазір отбасымда төрт балам бар, сондықтан менің айналысатын көп ісім бар».
Саясат
Көптеген голливудтық құрдастары сияқты, МакМюррей де саяси көзқарасы бойынша республикашыл болды, бірақ оның нанымдары туралы айқын пікір білдірген жоқ. 1947 жылы бағанашы Парсонспен Голливудтағы «қызыл үрей» туралы сөйлескенде актер: «Менің ойымша, Голливудта шынымен «қызылдар» бар, бірақ кейбір адамдардың осындай беделге ие болуына себеп олар түсінбеген нәрселер туралы тым көп сөйлегендігі емес пе? Актер саясатты талқылауға құқылы емес деп ойлаймын, егер ол саладағы сарапшы болмаса». МакМюррей 1944 жылғы президенттік сайлауда Томас Дьюиді қолдаған консервативті белгілі тұлғалармен бірге сахнада пайда болды, сондай-ақ 1966 жылы Калифорния губернаторы Рональд Рейганды қолдады.
Ауру және өлім
Өмір бойы темекі шегуші болған МакМюррейдің 1970 жылдардың соңында жұтқыншағының қатерлі ісігі болды, және ол 1987 жылы қайта оралды. Он жылдан астам лейкемиямен күрескеннен кейін, МакМюррей 1991 жылғы 5 қарашада Санта-Моникада, Калифорния штатында пневмониядан қайтыс болды. МакМюррей "Олжыған профессор" фильмі үшін "Алтын глобус" сыйлығының "Музыкалық немесе комедиялық фильмдегі ең үздік актер" номинациясына ие болды. Ол 1987 жылы "Дисней жұлдызы" атағын алған тұңғыш адам болды.
Мұрағат
Академия кино мұрағаты Фред МакМюррей мен Джун Хевер жинағын сақтайды. Бұл фильмдік материалдар Академияның Маргарет Херрик кітапханасындағы құжаттармен күшейтілген.
Фильм
1929 Girls Gone Wild Экстра Фильмдегі дебюті Кредиттелмеген
1929 Why Leave Home? Кредиттелмеген
1929 Tiger Rose Фермер Кредиттелмеген
1934 Friends of Mr. Sweeney Комедиялық роль Кредиттелмеген
1935 Grand Old Girl Сэнди
1935 The Gilded Lily Питер Доус
1935 Car 99 Троепер Росс Мартин
1935 Men Without Names Ричард Худ / Ричард 'Дик' Грант
1935 Alice Adams Артур Рассел
1935 Hands Across the Table Теодор Дрю III
1935 The Bride Comes Home Сайрус Андерсон
1936 The Trail of the Lonesome Pine Джек Хейл
1936 13 Hours by Air Джек Гордон
1936 The Princess Comes Across Джо Кинг Мантелл
1936 The Texas Rangers Джим Хокинс
1937 Champagne Waltz Баззи Беллью
1937 Maid of Salem Роджер Коверман Вирджиниядан
1937 Swing High, Swing Low Скид Джонсон
1937 Exclusive Ральф Хьюстон
1937 True Confession Кеннет Бартлетт
1938 Cocoanut Grove Джонни Прентис
1938 Men with Wings Пэт Фальконер
1938 Sing You Sinners Дэвид Биб
1939 Cafe Society Крик О'Бэннон
1939 Invitation to Happiness Альберт 'Кинг' Коул
1939 Honeymoon in Bali Билл 'Вилли' Бернетт
1940 Remember the Night Джон Сарджент
1940 Little Old New York Чарльз Браун
1940 Too Many Husbands Билл Кардью
1940 Rangers of Fortune Гил Фарра
1941 Virginia Стонуолл Эллиотт
1941 One Night in Lisbon Дуайт Хьюстон
1941 Dive Bomber Джо Блейк
1941 New York Town Виктор Баллард
1942 The Lady Is Willing Доктор Кори Т. МакБейн
1942 Star Spangled Rhythm Фрэнк (карта ойнаудан)
1942 Take a Letter, Darling Том Верни
1942 The Forest Rangers Дон Стюарт
1943 No Time for Love Джим Райан
1943 Flight for Freedom Рэнди Бриттон
1943 Above Suspicion Ричард Майлз
1944 Standing Room Only Ли Стивенс
1944 And the Angels Sing Хэппи Морган
1944 Double Indemnity Уолтер Нефф
1944 Practically Yours Дэниел Беллами
1945 Where Do We Go from Here? Билл Морган
1945 Captain Eddie Эдвард Рикенбакер
1945 Murder, He Says Пит Маршалл
1945 Pardon My Past Эдди Йорк / Фрэнсис Пембертон
1946 Smoky Клинт Баркли
1947 Suddenly, It's Spring Питер Морли
1947 The Egg and I Боб Макдональд
1947 Singapore Мэтт Гордон
1948 On Our Merry Way Ал
1948 The Miracle of the Bells Билл Данниган
1948 An Innocent Affair Винсент Доун
1949 Family Honeymoon Грант Джордан
1949 Father Was a Fullback Джордж Купер
1950 Borderline Джонни МакЭвой – сонымен қатар Джонни Маклин
1950 Never a Dull Moment Крис
1951 A Millionaire for Christy Питер Юлиссс Локвуд
1951 Callaway Went Thataway Майк Фрай
1953 Fair Wind to Java Капитан Болл
1953 The Moonlighter Уэс Андерсон
1954 The Caine Mutiny Том Кифер
1954 Pushover Пол Шеридан
1954 Woman's World Сид Бернс
1955 The Far Horizons Капитан Мериуэзер Льюис
1955 The Rains of Ranchipur Томас "Том" Рэнсом
1955 At Gunpoint Джек Райт
1956 There's Always Tomorrow Клиффорд Гроувс
1957 Gun for a Coward Уилл Кио
1957 Quantez Гентри / Джон Ковентри
1958 Day of the Badman Жюдж Джим Скотт
1959 Good Day for a Hanging Маршал Бен Катлер
1959 The Shaggy Dog Уилсон Дэниелс
1959 Face of a Fugitive Джим Ларсен сонымен қатар Рэй Кинкейд
1959 The Oregon Trail Нил Харрис
1960 The Apartment Джефф Д. Шелдраке
1961 The Absent Minded Professor Профессор Нед Брэйнард
1962 Bon Voyage! Гарри Уиллард
1963 Son of Flubber Нед Брэйнард
1964 Kisses for My President Тэд МакКлауд
1966 Follow Me, Boys! Лемуэль Сиддонс
1967 The Happiest Millionaire Энтони Дрексел Биддл
1973 Charley and the Angel Чарли Эпплби
1978 The Swarm Мэр Кларенс Таттл Соңғы рөл
Қысқа тақырыптар
Жыл Атауы Рөл Ескертулер1940 Экранға түсірілген көріністер: Өнер және суретшілер Өзі1941 Хэдда Хоппердің Голливуды №1 Өзі Аталымы көрсетілмеген1941 Popular Science Өзі Аталымы көрсетілмеген1943 Соғыстағы шоу-бизнес Өзі Аталымы көрсетілмеген1943 Том Смиттің соңғы өсиеті мен мұрагерлік актісі Баяндаушы Аталымы көрсетілмеген1949 Экранға түсірілген көріністер: Motion Picture Mothers, Inc. Өзі