Кіріспе

Онтарионың әлеуметтік несие партиясы (Онтарионың әлеуметтік несие лигасы, Онтарионың әлеуметтік несие қауымдастығы және Сайлаушылар одағы деп те аталады) – 1940-шы жылдардан 1970-ші жылдардың басына дейін Канаданың Онтарио провинциясындағы провинциялық деңгейдегі маргиналды саяси партия. Партия ешқашан Онтарио заң шығарушы жиналысында өкілдік алған жоқ. Ол Канаданың әлеуметтік несие партиясымен байланысты болды және ақша реформасының әлеуметтік несие теориясын жақтады.

1940-1950 жылдар және 1960 жылдардың басында

Әлеуметтік несие 1945 жылға дейін Онтариода белсенді болмаған сияқты, ал 1945 жылғы федералды сайлауда федералды партия үшін провинцияда сегіз кандидат тіркелді. Онтарио әлеуметтік несие партиясы 1945 жылғы провинциялық сайлауда үш үміткерді ұсынды. 1946 жылы Эрнест Мэннингтің қозғалыстағы дугластар мен антисемиттерге наразылығының салдарынан Онтарио әлеуметтік несие қозғалысы екіге бөлінді. Онтарионың ресми әлеуметтік несие лигасына Джон Дж. Фицджеральд пен Уильям Овенс жетекшілік етті. Рон Гостик, оңшыл идеолог, Луи Ивен басқарған Квебектің радикалды әлеуметтік несие ұйымы – Сайлаушылар одағынан шабыт алып, қарсы ұйым құрды. Евеннің тобы сияқты, Одақ партиялық жүйені қабылдамады және партиялық саяси ұйым ретінде емес, азаматтар ұйымы ретінде жұмыс істеді, сайланған өкілдерін халықтың еркіне бағынуға мәжбүр етті. Квебектегі Одақ сияқты, ол да әлеуметтік несиелік экономикалық теорияны дәстүрлі түрде қолдауға сенді және ашық түрде антисемит болды. 1947 жылдың қазан айында Онтарио әлеуметтік несие лигасы Гостик пен Одақты Лиганың құқықтарын бұзғаны үшін айыптаған шұғыл съез өткізді. 1948 жылғы провинциялық сайлауда ресми әлеуметтік несие лигасы кандидаттарды тіркемеді, ал Сайлаушылар одағы он бес кандидатты тіркеді. Онтарио Сайлаушылар одағы Торонто еңбек кеңесі тарапынан «расалық жеккөрушілікті ең қатал түрінде таратумен» айыпталды. Екі партия да 1951 немесе 1955 жылғы провинциялық сайлауларда кандидаттарды тіркемеді, бірақ Мел Роват 1955 жылы Стормонтта «Тәуелсіз әлеуметтік несие» кандидаты ретінде қатысты. Федералды партия 1950-ші жылдардағы федералды сайлаулар кезінде Онтариода кандидаттарды тіркеуді жалғастырды. 1959 жылғы провинциялық сайлауда Әлеуметтік несие партиясы Эдгар Шипли Биррелл басшылығымен бес кандидатты тіркеді. Биррелл, Торонтолық тері сатушы, 1944 жылдан бері Әлеуметтік несие мүшесі және 1955 жылдан 1960 жылға дейін Лисайд қалалық кеңесінің мүшесі, 1959 жылдың ақпан айында партия басшысы болып сайланды және Йорк Шығысында партияның кандидаты ретінде бақ сынады. Биррелл 1962 жылдың наурыз айына дейін партия басшысы қызметін атқарды.

1963 жылғы шика

1963 жылы партия екіге бөлінді. «Социалдық несиелік іс-қимылын» Нил Кармайкл құрды, ол маркалар мен монеталар сатушысы болатын және топтың басшысы болып тағайындалды. Кармайклдың Онтарио әлеуметтік несиелік партиясына мүшелігі антисемиттік мәлімдемелер жасағаннан кейін жаңартылмады. Бұл жаңа топтың негізін қалаушылардың арасында бухгалтер Джеймс Ауди, партия президенті болды, сондай-ақ Торонтодан Дэвид Хартман да болды. Топ ресми партия 1963 жылғы провинциялық сайлауда белсенді үгіт жүргізуден бас тартқан кезде құрылды. Ауди бұрынғы сайлауда Спадина округінде Федералдық әлеуметтік несие партиясынан кандидат болған еді. 45 жастағы Кармайкл, бес рет Федералдық Сокредтен кандидат болған, сол жылдың басында Санкт-Польсте Федералдық әлеуметтік несие партиясынан кандидат ретінде басталған даудың ортасында болды. Ол қоғамдық жиын кезінде Ротшильдтердің яһуди емес үшінші тарап арқылы Канаданың барлық кен орындарын иеленуге ниеттенген яһудилердің құпия жоспары бар екенін және отбасының Канаданың барлық бизнесін басып алуға бағытталған халықаралық яһудилердің құпия жоспарының бір бөлігі екенін мәлімдеді. Онтарионың әлеуметтік несиелік партиясы Кармайклға «қауіпті жолмен жүргеніңізді» ескертті және оған қайтадан кандидат болуға рұқсат берілмейтінін айтты. Оның әлеуметтік несиелік үкіметтің әрбір канадалыққа 5000 долларлық тауарлар мен қызметтерді беру туралы уәдесі Онтарио партиясы тарапынан «жауапсыздық» деп сыналды. Жаңа демократиялық партияның Дэвид Льюис әлеуметтік несиелерді «антисемиттерді бағумен» айыптап, «Кармихайл – бұл тек симптом. Аурудың түбі тереңде жатыр» деді. Сол жиын кезінде Кармайкл Адольф Гитлердің экономикалық жүйесінің «ақшаның өте жақсы және дұрыс жүйесі» екенін және нацистердің «жұмыссыздық болмауы үшін барлығын ойлап тапқанын» мәлімдеді. Кармайклдың әлеуметтік несиелік партияға мүшелігі оның «Социалдық несиелік іс-қимылын» құруына дейін жаңартылмады. «Социалдық несиелік іс-қимылы» 1963 жылдың қыркүйегінде Реал Кауэттің «Ralliement des creditistes» партиясын Канаданың әлеуметтік несиелік партиясынан шығаруын қолдады, ал ресми партия Федералдық партияның басшысы Роберт Н. Томпсонға адал болды. Ауди Онтарионың әлеуметтік несиелік қауымдастығының протестант дін қызметкерлерінің үстемдігінде екенін және олардың Кауэт католик болғандықтан оған қарсы болғанын айыптады. Онтарионың ресми әлеуметтік несие лигасының өкілі Ричард Дей «Социалдық несиелік іс-қимылының» көзқарастарын «антисемиттік, экономикалық қоқыс және екіжүзділік» деп сынады. 1963 жылғы провинциялық сайлауда «Социалдық несиелік іс-қимылы» Торонтодағы округтерде алты кандидатты тікелей ұсынды, ал ресми партия Филип Келлидің өткен жылы кеткенінен кейін көшбасшысыз қалды және ауылдық округтерде үш кандидатты ғана тікелей ұсынды. «Социалдық несиелік іс-қимылының» кандидаттарының арасында Кармайкл, Ауди, Хартман және фашист Джон Росс Тейлор болды. Алайда, «Канадалық фашистер одағының бұрынғы басшысы кандидат болып отыр» деген хабар тарағаннан кейін, жаңа топ сайлау қарсаңында Тейлордан бас тартып, оның орнына «Социалдық несие ұйымының табиғи тәртібі» партиясынан кандидат ретінде тікелей ұсынды. Ауди Кауэттің Онтариодағы өкілі болып тағайындалды, бірақ 1965 жылғы Федералдық сайлауда қатыспады. Кейіннен Кармайклға «Социалдық несиелік іс-қимылының» штаб-пәтері Дэвид Стэнли мен Джон Бити сияқты антисемит материалдарды таратумен айналысатын неонацистердің бас қосып, ұйымдастыру орталығына айналғанына рұқсат бергені айыпталды. Кармайкл бұл айыптауды жоққа шығарып, «жұрт еврей облигацияларын сату үшін жек көрушілікті оятуға тырысады деп ойлаймыз» деді. Қазан айында баспасөз 14-21 жас аралығындағы жастарды оңшыл «Канада жастар корпусына» қабылдау туралы антисемит жарнамалар таратылып жатқанын хабарлады, онда олар жарылғыш заттар мен қару-жарақпен оқытылатын еді. Жарнамаларда Кармайкл мен Стэнлидің суреттері болды және «Социалдық несиелік іс-қимылының» штаб-пәтерінде кездесулер өткізілетіні туралы ақпарат берілді. Кармайкл жарнамалар туралы немесе «Канада жастар корпусы» туралы ешқандай ақпаратты мойындамады және Стэнлиден бас тартты. 1965 жылдың сәуір айында Кармайкл мен Бити баспасөз беттерінде қақтығысты, Бити Канада нацистік партиясын құрғанын жариялағаннан кейін, ол Кармайклдың әлеуметтік несие қозғалысында «әлсіз қорқақтарды» жұмысқа алуға ниеттенгенін мәлімдеді. Кармайкл Битиді өзінің партиясын жамандауға тырысқаны үшін айыптады. 1967 жылғы провинциялық сайлауға дейін «Социалдық несиелік іс-қимылы» жоғалып кетті. Ресми әлеуметтік несие партиясы 1963 жылдың қазан айында, провинциялық сайлаудан бір ай өткен соң, Вильмер Ф. Трефолдты жаңа басшы етіп сайлады. 1966 жылдың қараша айында Харви Лейнсон басшы болып сайланды және ол 1967 жылғы сайлауда партияны жеті кандидатпен ұсынды.

Фашистік билікті басып алу және бөліну

1970 жылдардың басында Эдмунд Берк қоғамы (ЭБС) партияға ықпал етіп, Пауль Фроммды партия президенті етіп сайлады және басқа ЭБС мүшелерін басқарушы органдарға енгізді. 1971 жылғы провинциялық сайлауда сайлауға түскен бес әлеуметтік несие үміткерінің үшеуі өзін "Буркерлер" деп жариялады. Партияның анықталған көшбасшысы болған жоқ, бірақ Фромм оның бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс жасаушысы ретінде әрекет етті. 1972 жылға қарай партия ЭБС-тің бақылауына көшті, ол енді Батыс гвардиясы деп аталатын. Осының салдарынан партия федералды партияның ұсынысымен қамқорлыққа алынды, ол Батыс гвардиясының мүшелігін Әлеуметтік несие партиясының мүшелігімен "үйлесімсіз" деп мәлімдеді. Федералды Әлеуметтік несие партиясы Батыс гвардиясының басшысы Джон Росс Тейлор басқарған Онтарионың Әлеуметтік несие қауымдастығынан бас тартып, оның орнына 1973 жылы Брюс Арнольд басшылығымен құрылған «Онтарионың Әлеуметтік несие лигасы»н мойындады. «Онтарионың Әлеуметтік несие қауымдастығы» Торонто метрополитенінде үш үміткерді тәуелсіз кандидаттар ретінде тіркеді, бірақ Лига оларды Батыс гвардиясын қолдаушылар деп мойындады. 1974 жылғы федералды сайлауда Онтарионың Әлеуметтік несие қауымдастығы Мартин Вейшені Троица округінен кандидат ретінде қолдады, сонымен қатар Батыс гвардиясы да оны қолдады. Алайда, оның басшылығымен партия Онтарио заң шығарушы органына келесі сайлауларда кандидаттар тіркемеді және ақырында бейбір күйге келді. 1985 жылғы провинциялық сайлауда партия тоқтатылды, бірақ Турмель 1980 жылдардың соңында кем дегенде бір провинциялық сайлауда «Әлеуметтік несие» кандидаты болғанын мәлімдеді. Турмель 1980 жылдардың ортасында Онтарионың жаңа Әлеуметтік несие партиясын құруға тырысты, бірақ сол кездегі жаңа саяси партияларды тіркеу шарттарын орындай алмады, оған 10 000 білікті сайлаушы қол қойған өтінішті ұсыну қажет болды.

Сайлау нәтижелері

+ Сайлау нәтижелері Сайлау жылы Лидер Жалпы дауыс саны Жалпы дауысқа қарағанда % Кандидаттар саны Орын саны +/− Қатысу 19375280.03%1 Жаңа партия 1943 0 0 19458520.05%3 0 1948Рон Гостик (Сайлаушылар одағы), ешкім (Әлеуметтік несие лигасы)9,214 (Сайлаушылар одағы)734 (Әлеуметтік несие лигасы)0.52% (Сайлаушылар одағы)0.04% (Әлеуметтік несие лигасы)13 (Сайлаушылар одағы)2 (Әлеуметтік несие лигасы) 0 1951 0 0 19556020.03%1 (Тәуелсіз Әлеуметтік Кредит) 0 1959Е. Шипли Биррелл1,7400.09%5 0 1963Джеймс Оди (Әлеуметтік Кредит Әрекеті), ешкім (Әлеуметтік Кредит Қауымдастығы)2,3130.11%6 (Әлеуметтік Кредит Әрекеті)3 (Әлеуметтік Кредит Қауымдастығы) 0 1967Харви Лэйнсон1,9060.08%7 0 19711,2040.04%5 0 1975Альсид Хамелин (Әлеуметтік Кредит лигасы)4,1460.13%13 0 19771,6980.05%7 0 1981Рег Гервэйс1,0540.03%3 0