Кіріспе

Гэмпшир, Англиядағы ауылдық үй

Highclere Castle – 1679 жылы салынған және 1840 жылдары негізінен жаңартылған I дәрежелі ауылдық үй. Оның орналасқан жері Англияның Гэмпшир штатындағы Хайклер қаласы, Ньюбериден оңтүстікке қарай шамамен 8 шақырым, ал Андоверден солтүстікке қарай 15 шақырым жерде. 19 ғасырғы жөндеу жұмыстарын архитектор Чарльз Барри Жакобетан және итальяндық стильде жүзеге асырған. Бұл Англия мен Уэльстің Герберт әулетінен тараған Карнарвон графтарының резиденциясы. Highclere Castle бірнеше фильмдер мен телесериалдарға түсірілім алаңы болған, оның ішінде 1990 жылдардағы «Jeeves and Wooster» комедиялық сериалы, сондай-ақ ITV тарихи драмасы «Downton Abbey» (2010–2015) мен оған негізделген 2019 және 2022 жылғы фильмдердің түсірілім орны ретінде халықаралық деңгейде танымал болды. Үй, египеттік көрме және бақтар жаз айларында, сондай-ақ жылдың басқа уақыттарында, мысалы, Рождество мен Пасхада, жеке экскурсиялар үшін ашық. Үйде билетпен өтетін шаралар да ұйымдастырылады, мысалы, «Battle Proms» пикник концерті және жыл бойында арнайы экскурсиялар өткізіледі. Алғашқы орны 1086 жылғы «Домсдей кітабында» тіркелген. 14 ғасырдың соңында Винчестер епископы Уильям Уайкхэм саябақта ортағасырлық сарай (епископтың резиденциясы) мен бақтарды салған. Король Эдуард II-нің сапар жоспарында 1320 жылдың 2 қыркүйегінде Винчестер епискобы Риго Ассиермен бірге епископтың Клереде, яғни Хайклерде болғаны жазылған. Сол сапарда ол 1320 жылдың 31 тамызында Сэндлфорд монастырында түндеген, ал 29 және 30 тамызда Беркширдің Крукхэм қаласында болған. 1551 жылы Англия реформациясы кезінде король Эдуард VI Англия шіркеуінен мүлікті тәркілеген. 1692 жылы Сойер Хайклердегі сарайды өзінің жалғыз қызы Маргарет Сойерге, 8-ші Пемброк графының бірінші әйелі Томас Гербертке мұра еткен. Олардың екінші ұлы Роберт Сойер Герберт Хайклерді мұраға алып, портреттер жинағын бастап, бақ ғибадатханаларын салған. Оның немересі және мұрагері Генри Герберт Джордж III-нің жарлығымен Барон Порчестер, кейіннен Карнарвон графы атанған.

Миллс және Пококке отбасылары

1680 жылы сэр Роберт Сойер Хайклердің діни қызметін Исаак Миллсқа (1638–1720) ақсақалға тапсырды, ол өмірінің соңына дейін сол жерде қалды. Уайт-Ок – Миллс шәкірттер оқытқан, соның ішінде Пемброктың 8-ші графы Томас Герберттің көптеген балаларын тәрбиелеген орын. Герберт неке арқылы Хайклердің жаңа иесі болды. Жасыраулы дін қызметкері Исаак Миллс кіші (1701–1727 жж. шамамен) әкесінің Хайклердегі мектебін жалғастырды. Миллс кішінің қызы Элизабет, Ричард Покок (LL.B., 1660–1710) дін қызметкеріне үйленді және Ричард Покок (1704–1765) дінбасшысының әкесі болды. Ричард Покок әкесі Миллстің Хайклердегі мектебінде білім алғаннан кейін, Честерфилдтің 4-ші графы Филипп Стэнхоптың үй шапағатында қызмет етті, содан кейін Оссори және Мит епископы болды, сондай-ақ танымал саяхат жазушысы және шығыстанушы атанды. Епископ Покок Ливан кедрінің тұқымдарын жинаған алғашқылардың бірі болды, ол 1738 жылы Ливанға сапар жасағанда осылай істеді. Осы тұқымдардың бір бөлігі Хайклер мен Уилтон Хаусында өсіп, гүлдеді, сонымен қатар жақын жердегі Сэндлфордта және оның отбасының Гэмпширдегі Ньютаун Хаус имениесінде де өсті деген болжам бар. Қызықтай жайт, мүлдем басқа (және ертерек) Эдвард Покок (1604–1691) дін қызметкері, тағы бір шығыстанушы, Чивлиде викарий, ал кейін Чайлдрейде ректор болып қызмет етті (екеуі де Беркширдегі жақын жерлерде) және кедрді бұрын импорттаған адам еді. Оның алты ұлының ең үлкені Эдвард Покок (1648–1727) Пемброк графының шапағатында болды, Вилтширдегі Миналл немесе Милденхоллдың ректоры (1692) және Солсберидің каноны (1675) болды.

19 ғасыр

Үй сол кезде төртбұрышты, классикалық сарай болған. Бірақ, екінші графтар үшін Томас Хоппер грек қайта жандану стилінде сыртқы жағын қайта жасауға тырысқаннан кейін, үшінші граф үшін 1842–1849 жылдары сэр Чарльз Барри Парламент үйлерін салу кезінде оны қайта жаңғыртты және кеңейтті. Барри Италия Ренессансының сәулет өнерінен шабыт алып, сәулетші болды және 19 ғасырда итальяндық стиль деп аталған Ренессанс негізіндегі стильде жұмыс істеуге өте қабілетті болды. Бірақ, Хайклерде ол Якобетан стилінде жұмыс істеді, бірақ оған итальяндық стильдің кейбір элементтерін қосты. Бұл әсіресе сол дәуірде салынған тағы бір үлкен Якобетан сарайы – Mentmore Towers мұнараларынан гөрі жіңішке және әсем мұнараларда жақсы көрінеді. Барри тағы бір, итальян Ренессансы стиліндегі жоба жасады, бірақ ол Лорд Карнарвонға ұнаған жоқ. Сыртқы қабырғалары Солтүстік Еуропа Ренессансының сәулет өнеріне тән таспалы өрнектермен безендірілген. Италия Ренессансының тақырыбы интерьерде одан да айқын. Салонда ортағасырлық ағылшынның үлкен залына ұқсатуға тырысқан Барридің көмекшісі Томас Аллом аркалардың қисық емес, нүктелі болуында және жалған соққылы шатырда готикалық элементтерді енгізді. Солтүстік, шығыс және оңтүстік жақтарының сыртқы бөлігі үшінші граф 1849 жылы, ал сэр Чарльз Барри 1860 жылы қайтыс болғанға дейін аяқталды, бірақ интерьер және батыс қанат (қызметшілерге арналған бөлмелер) толыққанды аяқталған жоқ. Төртінші граф Барримен бірге жұмыс істеген архитектор Томас Алломға сарайдың ішкі жұмыстарын бақылауды тапсырды, ол 1878 жылы аяқталды. Бірінші граф 1774–1777 жылдары Капабилити Браунның жобасы бойынша паркін жасады, соның ішінде ауылды да көшірді – 1689 жылғы шіркеудің қалдықтары сарайдың солтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Ливан кедрлерінің 17 ғасырғы тұқым жинаушы Эдвард Покок Ливаннан Англияға әкелген тұқымнан өсіп шыққандығына сендіреді.

Канаданың құрылуы

1860 жылдары 4-ші граф Канаданың алғашқы премьер-министрі Джон А. Макдональд, Джордж Этьен Картье және Александр Тиллок Галтпен бірге қалада 1867 жылғы Британдық Солтүстік Америка актін жазды. 1866 жылы олар қонақтар кітабына қол қойды. 4-ші граф 1867 жылғы ақпанда актіні Парламентке ұсынды, осының нәтижесінде сол жылдың соңында қазіргі Канада мемлекеті құрылды. Ол және Джон А. Макдональд арасындағы сегіз апталық, күнделікті дерлік хат алмасулары табылғаннан кейін, Ұлыбританиядағы Канаданың жоғарғы комиссары Дженис Шарет 2018 жылдың 11 қаңтарында 4-ші графтың Канада құрылысындағы орталық рөлін мойындап, газонға клен ағашын отырғызды.

20 ғасыр

5-ші граф бай мұрагер Альмина Вомбвеллге үйленді, ол Лионель де Ротшильдтің ұлы, банк мұрагері Альфред де Ротшильдтің (1842-1918) қызы еді. Осылайша Лорд Карнарвон өте үлкен күйеу ақысын алды. Де Ротшильд оны өзінің зор байлығының мұрагері етіп тағайындады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Хайклэр сарайында жарақат алған әскерлерге арналған госпиталь ашылды, Леди Карнарвон ұйымдастыруға көмектесіп, медбике болып жұмыс істеді. Сарай 5-ші графтың, әуесқой египтологтың, 1907 жылы Дейр-эль-Бахари (Теба) қаласындағы ақсүйектердің қабірлерін қазуға демеу бергенінен және Тутанхамонның қабірін іздеу үшін археолог Говард Картерді жұмысқа алғанынан кейін египеттік артефакттарға мекенжай болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сарайда эвакуацияланған балалар орналастырылды. Кейбір одақтас ұшақтары сарайдың жеріне құлады, құлаған B-17 «Ұшқыш бекінісінің» бөліктері сарайда сақталады.

21 ғасыр

ХХІ ғасырда Лорд пен Леди Карнарвон шатырды жөндеу жұмыстарын жүргізді. 2007 жылы олар египеттік көрмені құрды, ол қамалдың жертөлелерінде орналасқан және 5-ші графтың Тутанхамонның қабірін табу тарихын баяндайды. Қамалға келушілер санының артуы Хайклердің мұнараларын және ішкі кеңістігін жөндеуге мүмкіндік берді. Отбасы бұл қызығушылықтың өсуін "Даунтон Абби" сериалының қамал аумағында түсірілуімен байланыстырды. Отбасы қазір жыл бойы әртүрлі уақытта Хайклер қамалында тұрады, бірақ қамал жұртқа ашық болған кезде өздерінің коттеджіне қайтады.

Хайклер саябағы

Қалдықты қоршаған саябақ тарихи саябақтар мен бақтар тізілімінде І дәрежеге ие және ерекше ғылыми қызығушылық туғызатын жер (SSSI) ретінде тіркелген. Парк – Хэмпширдегі ең алғашқы құжатталған меншік, ол 749 жылы Винчестер шіркеуіне аң аулау паркі ретінде сыйланған. 1706 жылы Роберт Сойер Герберттің меншігінде парк рококо стиліндегі серуендеуге арналған ландшафтқа айналды. Парктің SSSI мәртебесіне ие болуына себебі – көптеген сирек кездесетін өңірлік өсімдіктер мен түрлі лишайниктер қамтитын әртүрлі мекендеу орталары. "Көктем қақпасы" – Сидаун төбесінде орналасқан, биіктігі шамамен 60 футты құрайтын, 1749 жылы құрметті Роберт Сойер Герберт (1769 жылы қайтыс болған) салған сәндік құрылыс. Иелік аумағында Милфорд көл үйі мен Қарғаның қамалы сияқты 18 ғасырға тән тағы бірнеше сәндік құрылыстар бар, олардың екеуі де иесінің ағасы – Пемброк графының архитектуралық шешімдерімен салынған, ал үшіншісі – этрус ғибадатханасы. Карнарвонның 2-графы құштар бағбан болған және 1829 жылдан 1833 жылы қайтыс болғанға дейін Корольдік бағбандық қоғамының вице-президенті қызметін атқарған. Осы кезеңде қамал аумағында көптеген гибридтік және сәндік өсімдіктер өсірілген. Гибридтік азалия – Рододендрон × алтаклеренсе алғаш рет 1826 жылы қамал аумағында өндірілді, содан кейін 25-тен астам Highclere азалия сорттары шығарылды. Гибридтік жиде – Ilex x altaclerensis (Highclere жидесі) 1835 жылы Мадейра жидесі Ilex perado (жылыжайда өсірілген) пен жергілікті Ilex aquifolium жидесін будандастыру арқылы осы жерде дамытылды. Бұл гибрид және оның ұрпақтары шамамен 200 жылдан бері бақшаларда қолданылып келеді. Қала, египеттік көрме және бақтар жаз айларында және жылдың басқа уақыттарында жұртшылыққа ашық. Қала жыл бойы билеттермен арнайы іс-шаралар ұйымдастырады.

Іс-шараның өткізілетін орны ретінде

2007 жылы бұл жерде Countryside Rocks концерті өтті, ол Ұлыбританияның ауылдық жерлерді қолдау ұйымы Countryside Alliance үшін қаражат жинау мақсатында ұйымдастырылды, концертте Брайан Ферри, Стив Уинвуд, Эрик Клэптон, Стив Харли және Кенни Джонс өнер көрсетті. 2023 жылдың наурыз айынан бастап қамал үлкен тойларды қабылдауды тоқтатады, себебі жеткілікті қызметкер жоқ. "Brexit салдарынан біз кез келген үлкен тойларды ұйымдастыра алмаймыз", - деді үй иесі Рейтер агенттігіне.