Екінші дүниежүзілік соғысындағы Дукла өтеқабаты шайқасы
Battle of the Dukla Pass
Дүклә өткелі шайқасы: Екінші дүниежүзілік соғыстағы Польша-Словакия шекарасындағы кеңес-неміс шайқасы. 1944 қыркүйек-қазан айларында болған, Украинаның толық азаттығына жол ашты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстың шығыс майданындағы қақтығыс
Conflict on the Eastern Front of World War II
Дукла асуының шайқасы, сондай-ақ Дукла, Карпато-Дукла, Ржешов-Дукла немесе Дукла-Прешов шабуылы ретінде де белгілі, 1944 жылдың қыркүйек-қазан айларында нацистік Германия мен Кеңес Одағы арасындағы Екінші дүниежүзілік соғыстың шығыс майданында Польша мен Словакия шекарасындағы Дукла асуын бақылау үшін болған шайқас еді. Бұл Карпат-Ужгород шабуылын да қамтитын кеңестік Шығыс Карпат стратегиялық шабуылдарының бір бөлігі болды. Операцияның басты мақсаты – словак көтерілісіне көмек көрсету еді, бірақ ол орындалмады, алайда Украина КСР-інің толық азаттығы қамтамасыз етілді. Шығыс Карпат аймағындағы неміс әскерлерінің қарсыласы күтілгеннен гөрі әлдеқайда күшті болды. 8 қыркүйекте басталган шайқаста кеңес әскерлері асудың екінші жағына 6 қазанға дейін жетпеді, ал неміс әскерлері аймақтағы ауыр қарсыласын тек 10 қазанға жуық тоқтатты. Прешовке жетуге белгіленген бес күн, екі тараптан 70 000-нан астам адам қаза болған Свидникке дейін елу күнге созылды. Алты күнде қол жеткізуге тиіс болған Прешов, чехословакиялықтар үшін төрт ай бойы қол жеткізе алмайтын қала болып қалды. Бұл шайқас Шығыс майданының және Словакия тарихының ең қанды шайқастарының біріне жатты; Капишова, Чирова, Иула және Глойце ауылдарының жанындағы аңғарлардың бірі "Өлім аңғары" деп аталды.
The Battle of the Dukla Pass, also known as the Dukla, Carpatho–Dukla, Rzeszów–Dukla, or Dukla–Prešov offensive, was the battle for control over the Dukla Pass on the border between Poland and Slovakia on the Eastern Front of World War II between Nazi Germany and the Soviet Union in September–October 1944. It was part of the Soviet East Carpathian strategic offensive that also included the Carpathian–Uzhgorod offensive. The operation's primary goal, to provide support for the Slovak rebellion, was not achieved, but it concluded the full liberation of the Ukrainian SSR. The German resistance in the eastern Carpathian region was much stronger than expected. The battle which began on 8 September would not see the Soviet forces on the other side of the pass until 6 October, and German forces would stop their heavy resistance in the region only around 10 October. Five days to Prešov turned into fifty days to Svidník alone with over 70,000 casualties on both sides. Prešov that was to be reached in six days remained beyond the Czechoslovaks' grasp for four months. The battle would be counted among the most bloody in the entire Eastern Front and the history of Slovakia; one of the valleys in the pass, near the villages of Kapišová, Chyrowa, Iwla and Głojsce, would become known as the "Valley of Death".
Өмірбаян
1944 жылдың жазында словактар нацистерге қарсы көтеріліс жасады, ал Чехословакия үкіметі кеңестік одақтан көмек сұрады. 31 тамызда Кеңес маршалы Иван Коневке Словакиядағы нацистік әскерлерді талқандау үшін шабуыл жоспарын жасау бұйырылды. Жоспар бойынша Карпат тауларындағы бұрынғы словак-поляк шекарасы арқылы, Свидник маңындағы Дукла өткелінен Словакияның ішкі аймақтарына ену көзделген. Бірақ, осы уақыт аралығында немістер бұл өңірді нығайтып, «Карпатенфестунг» («Карпат бекінісі») немесе «Арпад желісін» құрды.
In summer 1944, Slovaks rebelled against the Nazis and the Czechoslovak government appealed to Soviets for help. On 31 August, Soviet marshal Ivan Konev was ordered to prepare plans for an offensive to destroy Nazi forces in Slovakia. The plan was to push through the old Slovak Polish border in the Carpathian Mountains via the Dukla Pass near Svidník to penetrate Slovakia proper. In the meantime, however, the Germans had fortified the region, forming the Karpatenfestung ("Carpathian fortress") or Árpád Line.