Кіріспе

M1917 Браунинг пулеметі – АҚШ қарулы күштері Бірінші дүниежүзілік соғыста, Екінші дүниежүзілік соғыста, Корея соғысында және Вьетнам соғысында қолданған ауыр пулемет; оны басқа елдер де пайдаланған. Бұл сумен салқындатылатын, лентамен оқтандырылатын, экипажмен жұмыс істейтін пулемет болды, ол M1919 Браунинг пулеметінен гөрі жеңіл, ауамен салқындатылатын пулеметпен бірге қолданылды. Ол батальон деңгейінде қолданылып, көбінесе көліктерге (мысалы, джипке) орнатылған. Екі негізгі түрі болды: Бірінші дүниежүзілік соғыста қолданылған M1917 және одан кейін қолданылған M1917A1. M1917 кейбір ұшақтарда да, жерде де қолданылды және минутына 450 оқ ату жылдамдығына ие болды. M1917A1 пулеметінің циклдық жылдамдығы минутына 450-600 оққа дейін жетеді.

Жобалау және әзірлеу

1900 жылы Джон Мозес Браунинг автоматты қаруға патент алды. Браунинг 1910 жылға дейін қаруды жетілдірмеді, ол 1900 жылғы үлгінің сумен салқындатылатын прототипін жасады. Қару жақсы жұмыс істесе де, Браунинг оны біршама жақсартты. Браунинг қарудан оң жаққа шығатын оқты төменге шығаруға ауыстырды, жұмысының тегіс болуы үшін серіппелі буфер қосты, балғаны екі бөліктен тұратын оқ атқышпен алмастырды, сондай-ақ бірнеше ұсақ өзгерістер енгізді. M1 оқтарымен M1917-нің максималды ұшу қашықтығы шамамен ; ал M2 оқтарымен шамамен болды. АҚШ Францияға жіберілген дивизиялардың үштен бірін осы қарумен жабдықтап, қалғандарына француздық Hotchkiss пулеметтері немесе британдық Vickers пулеметтері (Colt компаниясы АҚШ-та жасаған) берілді. 1917 жылғы үлгі қолданылған жерлерде, оның атыс жылдамдығы мен сенімділігі жоғары тиімділік көрсетті. M1917 қару жүйесі тікелей емес атысқа қатысты Vickers және Hotchkiss пулеметтерінен нашар болды, себебі британдық және француз оқтары Бірінші дүниежүзілік соғыста қолданылған .30-06 қызметтік оқтан шамамен 50 пайызға артық қашықтыққа ұшатын. 1917A1 үлгісі Екінші дүниежүзілік соғыста да қолданылды, негізінен M2 оқтарымен, іздеу оқтарымен және бронебойғыш оқтарымен қолданылды. Кейбір қарулар Ұлыбританияға, Отан қорғаушыларға берілді, себебі Франциядағы жағдай нашарлағанда тасталған Vickers пулеметтерін қайта жабдықтау қажет болды. M1917-нің ауырлығы мен көлемі салдарынан ол көбінесе бекініс қорғанысы ретінде немесе батальон немесе полк қолдауы ретінде қолданылды. Осы рөлде, жаяу әскерге шабуыл жасағанда пулеметшілер бөлшектелген қаруды алып жүріп, оны тез орнатып, жаяу әскерге қолдау көрсетуге дайын болды. Момоте әуежайындағы шайқаста АҚШ армиясының 5-ші кавалериялық пулеметшілері өздерінің M1917 Браунингтерімен бір түндік шайқаста жүзден астам жапондық сарбазды өлтірді; шайқастан кейін бір қару қатал күрестің естелігі ретінде сол жерде қалдырылды. 1917 жылғы үлгі Корея соғысында да қолданылды. Бірнеше рет АҚШ сарбаздары Кореяның суық қысында сумен салқындату жүйесі бұзылғанда қаруға зәр шашқан. 1960 жылдардың соңында M1917 қаруы әскери қызметтен бірте-бірте алынып, оның орнына 7,62 мм НАТО оқтарымен жұмыс істейтін M60 пулеметі келді. Көптеген 1917 үлгілері Оңтүстік Вьетнамға берілді. АҚШ-тағы соңғы M1917 қарулары Джорджия штатындағы Форт-Беннингтегі пулеметтік инфильтрация курсында қолданылды, онда олардың ұзаққа созылатын атыс қабілеті төмен жатып жүрген оқушылардың үстінен ұзақ түндер бойы атуға мүмкіндік берді. Бұл қару XX ғасырдың екінші жартысына дейін үшінші әлем елдерінің кейбір армияларында қолданыла берді. Кейбіреулері бүгінге дейін ретсіз әскери күштерде қолданылады, себебі сумен салқындатылатын ствол ұзақ уақыт бойы үздіксіз атуға мүмкіндік береді.

M1917 және M1917A1 оқ-дәрі сандықтары

Пулемет 250 оққа арналған ағаштан жасалған оқ-дәрілік сандықпен жұмыс істеді. Алғашқы M1917 үлгісінің бұрыштар бөлігі қисайған және үстінде былғары бау тұтқасы болды. Кейінгі M1917A1 үлгісінің бұрыштар бөлігі тікбұрышты, ал жоғарғы жағында мата бау тұтқасы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ағаштан жасалған оқ-дәрілік белдеу сандығы 1942 жылдың 6 мамырында қабылданған M1 металл оқ-дәрілік қорабымен ауыстырылды. 1945 жылдың 20 маусымында M1A1 деп аталатын өзгертілген нұсқасы қабылданды. M1A1 M1917A1 штативына сенімдірек бекіту үшін және жақсырақ су өткізбейтін тығыздықты қамтамасыз ету үшін серіппелі құлыппен жабдықталған. 1940 жылдардың соңында M19 қорабы бұрынғы металл M1 және M1A1 қораптарын алмастырды, ал 1950 жылдардың басында M19A1 деп аталатын өзгертілген нұсқа пайда болды және қазірге дейін қолданылуда.

М1917

Алғашқы мылтықтың қабылдағышының конструкциясымен байланысты әлсіздігі болды. Дала жағдайында, мылтықтың екі бүйірлік пластинасына құйрықша тәрізді бекітілген төменгі пластиналар жыртылып шықты. Алғашқы түзету – қабылдағыштың артқы жағына жалпы ат тұғыры сияқты болат жақшаны бекіту болды. Кейінірек жасалған түзету – төменгі және бүйірлік пластиналарға «еңкейтуіштер» (тік бұрышты болат бөліктер) қадап қою. Еңкейтуіштерді орнату, проблемаға тұрақты шешім табылғанға дейін стандартты күшейту шарасы болды. Тағы бір хабарланған мәселе – бүйірлік пластиналардың ісінуі, бұл, әдетте, құйрықшаларды жапқан кезде пластиналарға түсетін кернеуден туындаған болуы мүмкін. 1917 жылғы үлгідегі мылтықта сондай-ақ, оң жаққа жылжытқанда доңғалақты бұғаттайтын қарапайым жылжымалы қауіпсіздік тетігі болды. Бұл тетіктер соғыстан кейінгі жөндеу жұмыстары барысында алынып тасталды.

M1917A1

1930 жылдары Орднанс бөлімі жаңа төменгі пластинаны әзірледі, оның екі жағында қабылдағыштың екі жағынан жоғары көтерілген және ніткелермен бекітілген бүйірлік жиектері болды. Бұл бастапқы төменгі пластиналардың мәселесін шешті және барлық M1917 және M1919 сериялы пулеметтер үшін стандартқа айналды. АҚШ-тың Рок-Айленд арсеналы M1917 сериялы пулеметтердің барлық қорларын 1917A1 конфигурациясына ауыстыруда жетекші болды, бірақ басқа арсеналдар да қатысты. Сонымен қатар, артқы көзқарастар жаңа оқ-дәрілерге сәйкес жаңартылды және метрден ярдқа ауыстырылды, сондай-ақ артқы көзқарастың Бірінші дүниежүзілік соғыстағы көп тесікті дискісі алынып тасталды. Жоғарғы қақпақтарда оқ-дәрі тарту үшін күштірек тісті дөңгелек осі орнатылды, бұл пулеметтің оқ-дәрі белдеуін жерден тарту кезіндегі күшін көтере алуын қамтамасыз етті. Rock Island Arsenal 1943 жылға қарай өндіріске енгізілген толығымен болаттан жасалған су муфтасын да жасады; бұл бұрынғы мыс қапталған муфталардан мықтырақ болды. Бұл болат компоненттер ескі мыс компоненттерімен алмастырылатын, бұл тозған немесе зақымдалған су муфтасының бөліктерін жөндеуге мүмкіндік берді. Басқа да өзгерістер енгізілді, олардың кейбіреулері соғыс кезінде жасалды, бірақ барлық M1917 пулеметтері бұл жаңартуларды алмады. 1938 жылдан бастап жоғарғы қақпақтағы ось жаңасына ауыстырылды, ол барлық M1919 сериялы пулеметтер үшін стандартқа айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс үлгісіндегі жоғарғы қақпақ ілмегі көптеген M1917 пулеметтерінде сақталған болса да, кейінірек шығарылған M1917A1 пулеметтерінде жоғарғы қақпақты ашық қалдыруға мүмкіндік беретін құлыптағыш ілмек болды, бұл пулеметпен жұмыс істеу кезінде оның жабылып, қолыңызға түсу қаупін азайтады – бұл барлық M1919 сериялы пулеметтер үшін стандартқа айналды.

М1918

M1917 әуемен салқындатылған ұшақ нұсқасы. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған M1918 кеш пайда болды, бірақ M1919-дың жасалуына дейін АҚШ қызметіндегі осы түріндегі басты қару болды. Оның ұңғысы M1917-ге қарағанда ауыр, бірақ ұңғы жабыны жеңіл. M1918M1 деп аталатын қосалқы нұсқасы, бекітілген M1918 нұсқасының икемді түрі ретінде жасалды. Ұшаққа қарсы қолдану үшін, екі М/36 мылтығын орнатуға арналған екі тіреуіш жасалды. Оң мылтықта нысана болмаған, оң жақтан оқтандырылса, сол мылтықта темір нысанасы және қосымша ұшаққа қарсы нысана шеңбері болған, сол жақтан оқтандырылған. Мылтықтың иінтіректері мылтықтардың арасында орналасқан, ал қауіпсіздік тетіктері мен оқ ату тетіктері сол және оң жақ үшін жеке болған. Арнайы ұшаққа қарсы үш аяқты штативке ұзартылған аяқтар мен тізбектер орнатылған, олар штативті бекітуге немесе оған қосымша тұрақтылық үшін салмақтар ілуге арналған. Қарулар 1995 жылы қызметтен алынды. Жаңаруларға жаңа темір нысаналар (V ойығы, емес тесік), ұзартылған қолсап, ұзартылған ұңғы, тозған ұңғыларды оңай алмастыру және жақсы басқару үшін қарапайым мылтық құлып, жаяу әскерге және ұшаққа қарсы атуға бейімделген бекіткіш, және екі мақсатқа да сәйкес келетін нысаналар мен қолсаптар кірді. Państwowa Fabryka Karabinów шамамен 8000 данасын жасады.

M/29

Норвегиялық Colt MG 38 (келесі бөлімде айтылған) таңбасы, норвегиялық қызметте Hotchkiss M1914 пулеметін M/29 алмастырды. M/29 1940 жылғы Норвегия науқанында қолданылды, көбінесе норвегиялық фронттың алдыңғы қатардағы бөлімшелерінің жалғыз ауыр қаруы ретінде пайдаланылды.