Сикаң провинциясы: тарих және аумақтық өзгерістер

Кіріспе

Қытай Республикасының номиналды бұрынғы провинциясы Xikang (бұрын Sikang немесе Hsikang, немесе «Сичуаньның батысындағы Кам») – Қытай Республикасының 1939 жылы көрнекті Сычуань әскер басшысы Лю Вэньхуэйдің бастамасымен құрылған және Қытай Халық Республикасының алғашқы кезеңінде сақталған номиналды провинция. Xikang провинциясының бұрынғы аумағы қазір Тибет автономиялық аймағы мен Сычуань провинциясы арасында бөлінген. Xikang провинциясының идеясы – Қытайдың тікелей басқаруымен Кам аймағының барлық бөлігін біріктіретін бір провинция құру, нәтижесінде сол кезде Тибет бақылауында болған Батыс Кам аймағын аннексиялау. Кам аймағында хампа деп аталатын тибет халқы ғана тұрды. Сол кездегі тәуелсіз Тибет, Үстіңгі Янцзы өзенінің батысындағы Кам аймағының бөлігін бақылады. Xikang провинциясы сондай-ақ оңтүстікте Ассам Гималай аймағын (Аруначал Прадеш) қамтыды, Тибет 1914 жылғы Макмахон сызығы келісімі бойынша оны Британдық Үндістанның бөлігі деп мойындаған. Провинцияның шығыс бөлігінде ханьқытайлар, и, циан және тибеттер сияқты әртүрлі этникалық топтар тұрды, олар сол кезде Қытай Республикасының арнайы әкімшілік аймағы болған Чуанбиан (川邊) деп аталды. 1939 жылы Тибет және Ұлыбритания бақылауындағы қосымша аумақтармен бірге жаңа Xikang провинциясы құрылды. Қытай Халық Республикасы Тибетке басып кіргеннен және оны оккупациялағаннан кейін, Xikang провинциясы туралы бұрынғы ұлттық идея іске асты. Xikang провинциясының астанасы 1939 жылдан 1951 жылға дейін Кандинг, ал 1951 жылдан 1955 жылға дейін Яань болды. 1954 жылы провинцияның халқы 3,4 миллион адамды құрады.

Тарих

1910 жылы генерал Чжао Эрфенг Хам аймағын басып алып, бірнеше монастырларды қиратты және 1000-нан астам ламаны өлтірді. Кейін ол бұл аумақты жаңа қытай провинциясы деп жариялады, ол кейін Сикаң деп аталды. 1911 жылғы қазанда Цинь әулетінің құлауына әкелген Учан көтерілісінен кейін, аймақ жаңа құрылған Қытай Республикасымен Чуанбиан арнайы әкімшілік округі (川邊特別行政區) ретінде құрылды. 1930 жылғы маусымда шығыс Хам (кейін Сикаң) Тибет әскерінің шабуылына ұшырады, бұл Қытай-Тибет соғысын тудырды. Аймақ ішкі күреске батқандықтан, Сичуань әскерлеріне күш қосылмады. Нәтижесінде, Тибет әскері көп қарсылықсыз Гарзе және Синьлон округтерін басып алды. Келіссөздер арқылы бейбітшілікке келуге тырысылған әрекет сәтсіз аяқталды, Тибет әскері соғысты кеңейтіп, Цинхай провинциясының оңтүстік бөлігін басып алуға ұмтылды. 1932 жылғы наурызда олардың күштері Цинхайға енді, бірақ шілдеде жергілікті хуй әскербасы Ма Буфанг оларды жеңіп, Тибет әскерін осы ауданға кері ығыстырды. Хуй әскері 1919 жылдан бері Тибет әскерінің бақылауындағы округтерді қайта басып алды. Олардың жеңістері Гарзе және Синьлонгтағы Тибет әскерінің жабдықтау жолдарына қауіп төндірді. Соның салдарынан Тибет әскерінің бір бөлігі кері шегінуге мәжбүр болды. 1932 жылы Лю Вэньхуэй Цинхай армиясымен бірлесіп, Гарзе және Синьлонгтағы Тибет әскеріне қарсы шабуылдау үшін бригада жіберді, соңынан оларды, Дэгэ және Цзиньшацзян өзенінің шығысындағы басқа округтерді басып алды. 1934 жылы Пандасанг отбасы бастаған Камба көтерілісі Лхасадағы Тибет үкіметіне қарсы басталды. Камба революциялық көшбасшысы Пандасанг Рапга осы көтеріліске қатысты. 1939 жылғы қаңтарда Чуанбиан арнайы әкімшілік округі ресми түрде Республиканың провинциясы болып, Сикаң провинциясы аталды. Кесанг Цериңді қытайлар Сикаңды басқару үшін Батаңға жіберді, ол онда жергілікті үкімет құрды. Ол Хампа халқына «Үш халық қағидасын» тарату мақсатымен жіберілді. 1950 жылы Қытай азамат соғысында Қытай Коммунистік партиясы Гоминьданды жеңгеннен кейін, Сикаң Янцзы өзені бойымен шығыс Сикаң және батыс Чамдо аймағына (昌都地区) бөлінді. 1965 жылы Чамдо Тибет автономиялық ауданының құрамына қосылды. Сикаңның қалған бөлігі 1955 жылы Сычуань провинциясына біріктірілді.

In 1910, general Zhao Erfeng occupied Kham region, destroyed a few monasteries and killed over 1000 lamas. Later on, he proclaimed this territory as a new Chinese province subsequently known as Xikang. Following the Wuchang Uprising in October 1911, which led to the downfall of the Qing dynasty, the region was established as the Chuanbian Special Administrative District (川邊特別行政區) by the newly founded Republic of China. In June 1930, eastern Kham (later Xikang) was invaded by the army of Tibet, precipitating the Sino Tibetan War. With the district locked in internal struggles, no reinforcements were sent to support the Sichuanese troops stationed here. As a result, the Tibetan army captured Garzê and Xinlong Counties without encountering much resistance. When a negotiated ceasefire failed, Tibetan forces expanded the war, attempting to capture parts of southern Qinghai province. In March 1932, their force invaded Qinghai but was defeated by the local Hui warlord Ma Bufang in July, who routed the Tibetan army and drove it back to this district. The Hui army captured counties that had fallen into the hands of the Tibetan army since 1919. Their victories threatened the supply lines of the Tibetan forces in Garzê and Xinlong. As a result, part of the Tibetan army was forced to withdraw. In 1932 Liu Wenhui in cooperation with the Qinghai army, sent out a brigade to attack the Tibetan troops in Garzê and Xinlong, eventually occupying them, Dêgê and other counties east of the Jinshajiang River. The 1934 Khamba Rebellion led by the Pandatsang family broke out against the Tibetan government in Lhasa. The Khampa revolutionary leader Pandatsang Rapga was involved. In January 1939, the Chuanbian Special Administrative District officially became a province of the Republic, the Hsikang Province. Kesang Tsering was sent by the Chinese to Batang to take control of Sikang, where he formed a local government. He was sent there for the purpose of propagating the Three Principles of the People to the Khampa. In 1950, following the defeat of the Kuomintang by the Chinese Communist Party in the Chinese Civil War, Xikang was split along the Yangtze into Sikang to the east and a separate Chamdo Territory (昌都地区) to the west. Chamdo was merged into Tibet Autonomous Region in 1965. The rest of Hsikang was merged into Sichuan in 1955.

Облыстық үкімет төрағасы

Жоқ. ПортретАты (Туған–өлген жылдары) Қызмет мерзімі Саяси партия 1 Лю Вэньхуэй (Liu Wenhui) Лю Вэньхуэй (Liú Wénhuī) (1895–1976) 1 қаңтар 1939 9 желтоқсан 1949 Гоминьдан Коммунистерге кетті. 2 Хо Куокуан 賀國光 Hè Guóguāng (1885–1969) 25 желтоқсан 1949 наурыз 1950 Гоминьдан Сичан қаласы құлағаннан кейін Хайкоу арқылы Тайваньға қашып кетті.

ККП партия комитетінің хатшысы

Жоқ. Портрет аты (Туған жылы – Өлген жылы) Қызмет мерзімі Саяси партия 1 Ляо Жигао (1913–2000) 1950–1955 Қытай Коммунистік партиясы Облыс жойылды.

Xikang Халықтық үкімет төрағасы (1955 жылдың қаңтарынан кейін губернатор)

Жоқ. ПортретАтауы (Туған жылы – Өлген жылы) Қызмет мерзімі Саяси партия 1 Ляо Жигао (Liào Zhìgāo) (1913–2000) 26 сәуір 1950 – қыркүйек 1955 Қытай Коммунистік партиясы Провинция таратылды.