Циньхай провинциясы: Қытайдың ішкі аймағы, ауданы бойынша ең үлкені. Ханьсин қаласы – астанасы. Тарихы, географиясы және Ма тобының билігі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай провинциясы
провинция
Province of China
the province
Цинхай – Қытайдың солтүстік-батысындағы ішкі аймақта орналасқан провинция. Автономды аймақтарды есептемегенде, Қытайдың ең үлкен провинциясы және халқы бойынша үшінші орында тұр. Оның астанасы және ең ірі қаласы – Синин. Цинхай солтүстік-шығысында Ганьсумен, солтүстік-батысында Синьцзянмен, оңтүстік-шығысында Сычуаньмен және оңтүстік-батысында Тибет автономиялық аймағымен шектеседі. Цинхай провинциясы 1928 жылы Қытай Республикасы кезінде құрылды және 1949 жылға дейін Ма кликасы деп аталатын қытай мұсылман әскери саяхатшылары басқарды. Қытайша "Цинхай" атауы Қытайдағы ең үлкен көл – Цинхай көлінің атынан қойылған. Бұл көл тибет тілінде Цо ngon, ал ағылшын тілінде Коконор көлі деп аталады, бұл атау моңғол ойраттарының Цинхай көліне берген атынан шыққан. Цо ngon және Коконор есімдері осы аймалды сипаттау үшін тарихи құжаттарда кездеседі. Көбінесе Тибет таулы аймағында орналасқан провинцияда хань (провинцияның астанасы Синин, оған жақын Хайдун және Хайсиде шоғырланған), тибет, хуэй, моңғол, моңғор және салар сияқты көптеген халықтар тұрады. 2021 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, тибеттіктер Цинхай халқының бес бөлігінің бірін құрайды, ал хуэйлер халықтың шамамен алтыдан бір бөлігін құрайды. Цинхайдың 5,6 миллион халқының арасында 37-ден астам мойындалған этникалық топ бар, ұлттық азшылықтар халықтың 49,5% құрайды. Цинхай аймағы 1724 жылға қарай маньчжурлар басқарған Цин әулетінің бақылауына өтті, бұған дейін аймақтың көп бөлігін бақылаған Хошут моңғолдары жеңіліске ұшырады. 1912 жылы Синьхай революциясынан және Цин әулетінің құлауынан кейін Цинхай Қытай мұсылман әскери саяхатшысы Ма Цидің бақылауына кірді, ал 1928 жылы Қытай Республикасының Солтүстік экспедициясы орталық билікті нығайтты. Осы жылы Ұлттық үкімет Цинхай провинциясын құрды, оның астанасы Синин болды.
Qinghai is an inland province in Northwestern China. It is the largest province of China (excluding autonomous regions) by area and has the third smallest population. Its capital and largest city is Xining. Qinghai borders Gansu on the northeast, Xinjiang on the northwest, Sichuan on the southeast and the Tibet Autonomous Region on the southwest. Qinghai province was established in 1928 during the period of the Republic of China, and until 1949 was ruled by Chinese Muslim warlords known as the Ma clique. The Chinese name "Qinghai" is after Qinghai Lake, the largest lake in China. The lake is known as Tso ngon in Tibetan, and as Kokonor Lake in English, derived from the Mongol Oirat name for Qinghai Lake. Both Tso ngon and Kokonor are names found in historic documents to describe the region. Located mostly on the Tibetan Plateau, the province is inhabited by a number of peoples including the Han (concentrated in the provincial capital of Xining, nearby Haidong, and Haixi), Tibetans, Hui, Mongols, Monguors, and Salars. According to the 2021 census reports, Tibetans constitute a fifth of the population of Qinghai and the Hui compose roughly a sixth of the population. There are over 37 recognized ethnic groups among Qinghai's population of 5.6 million, with national minorities making up a total of 49.5% of the population. The area of Qinghai came under the control of the Manchu led Qing Dynasty around 1724, after their defeat of Khoshut Mongols who previously controlled most of the area. After the Xinhai Revolution and the ensuing fall of the Qing dynasty in 1912, Qinghai came under Chinese Muslim warlord Ma Qi's control until the Northern Expedition by the Republic of China consolidated central control in 1928. In the same year, the province of Qinghai was established by the Nationalist Government, with Xining as its capital.
Тарих
Қола дәуірінде Цинхай, егіншілік және мал шаруашылығымен күн көріп, Қаюе мәдениетімен тығыз байланысты, түрлі-түрлі көшпелі тайпалардың мекені болды. Шамамен 2000 жыл бұрын Цинхайдың шығыс бөлігі Хань әулетінің бақылауында болды. Бұл, Тан және одан кейінгі Орталық жазықтардың династиялары Тибет тайпаларымен соғысқан кезде шайқас алаңына айналды. Біздің заманымыздың 3-шы ғасырының ортасында, моңғолдық Сяньбэйге жақын көшпелі халықтар Цинхай көлі (Коко Нур) маңындағы жайылымдарға қоныс аударып, Туюхун мемлекетін құрды. 7-шы ғасырда Туюхун мемлекетіне Тибет империясы мен Тан әулеті шабуыл жасады, екеуі де Жібек жолының сауда жолдарын бақылауға ұмтылды. Тибет патшасы Сонгцен Гампо жеңіске жетіп, Цогон (Го көлі немесе Коконор көлі) аймағына қоныстанды. Әскери қақтығыстар Туюхун мемлекетін әлсіретіп, оны Тибет империясының құрамына қосты. Трисонг Детсен мен Ралпакан билік еткен кезде Тибет империясы Цогоннан әрі кеңейді және 848 жылға дейін Цогонның солтүстігі мен шығысындағы, Сианьды да қамтитын, кең аумақтарды бақылады. Тибет империясының ыдырауы кезінде, солтүстікте Батыс Ся және шығыста Сун әулетінің саяси тартысы кезінде, Гийе округінің әскери билігінен бастап, Тибет тайпаларының конфедерациясына және, ақырында, Цонкханың тибеттік теократиялық мемлекетіне дейін бірқатар жергілікті биліктер пайда болды. Сун әулеті 1070 жылдары Коконор мемлекеті Цонкханы жеңді. Монғолдар басқарған Юань әулетінің Тибетті әкімшілік басқаруы кезінде, аймақ Мачу (Мачу өзені, Сары өзен) және Ялонг (Янцзы) өзендерінің бастауларын қамтыды және Амдо деп аталды, бірақ Тибетке қарағанда басқа әкімшілік бөлімдерге бөлінді. Цинхайдың көп бөлігі Юань әулетінің құлауынан кейін қысқа мерзімге ерте Мин әулетінің бақылауында болды, бірақ кейіннен ораттар құрған Хошут хандығына бірте-бірте жоғалды. Суньхуа Салар автономиялық округі – Салар халқының көп бөлігі Цинхайда тұратын жер. Саларлар 1370 жылы Самарқаннан Цинхайға көшіп келді. Осы кезде төрт жоғарғы рудың басшысы Хан Пао Юань болды және Мин оған жүзбасы шені берді. Осы кезде оның төрт руының халқы Ханды өз тегі ретінде қабылдады. Ал төменгі төрт Салар руының басшысы Хан Шанпа да Миннен осы шенді алды, және оның рулары Ма тегін қабылдады. 1640-1724 жылдары қазіргі Цинхай аймағының көп бөлігі Хошут моңғолдарының бақылауында болды, бірақ 1724 жылы оны Цин әулетінің әскерлері басып алды. Қазіргі Цинхай провинциясының астанасы Синьин әкімшілік орталық ретінде жұмыс істей бастады, бірақ қаланың өзі «Тибет шекаралық ауданы» ішіндегі Гансу провинциясының бір бөлігі болды. 1724 жылы Ниан Геньяо ұсынған және Цинхайды толық бақылауға алу үшін Орталық үкімет қабылдаған «Цинхайды тиімді басқарудың 13 ережесі» (қытайша: 青海善后事宜十三条) қабылданды. Цин әулеті кезінде губернатор императордың вице-королі болды, бірақ жергілікті этникалық топтар едәуір автономияға ие болды. Көптеген басшылар жергілікті әкімшілікке қатысып, дәстүрлі билігін сақтап қалды. Дунган көтерілісі (1862–1877) Шэньсидегі хуэй мұсылмандарына ауыр соққы берді, хуэй халқының орталығы Гансу мен Цинхайға көшті. 1928 жылы Цинхай провинциясы құрылды. Мұсылман әскербасы және генерал Ма Цы Цинхайдың әскери губернаторы болды, содан кейін оның ағасы Ма Лин, содан кейін Ма Цының ұлы Ма Буфан болды. 1932 жылы Тибет Цинхайға шабуыл жасап, Цинхай провинциясының оңтүстік бөліктерін басып алуға тырысты, 1932 жылы Цинхайдың Юшу қаласында монастырь мәселесіне байланысты туған даудан кейін. Ма Буфанның әскері Тибет әскерін жеңді. Цинхайдың губернаторы Ма Буфан американдық журналист Джон Родерик социалист деп сипаттады және басқа Ма Клика әскери басшыларымен салыстырғанда жақсы қарым-қатынаста болды. Ма Буфанның Ма Хонгкуйдің қатыгез билігіне қарағанда көңілді және шаттыққа толы болғаны туралы хабарланды. Шығыс Қытайдың көп бөлігі Екінші Қытай-Жапон соғысы мен Қытай Азамат соғысынан қирады, ал Цинхай салыстырмалы түрде зардап шекпеді. Ма Буфан Хуэй және Салар халқының Цинхай саясатындағы беделін арттырды, бұл этникалық топтар басым болған округтерден әскеріне көптеп жұмысқа алды. 1949 жылғы қытай революциясы Цинхайға жақындаған кезде Ма Буфан лауазымын тастап, Гонконгқа ұшып кетті, шетелге саяхаттады, бірақ Қытайға ешқашан қайтып келмеді. 1950 жылдың 1 қаңтарында Цинхай провинциясының Халықтық үкіметі жарияланды, ол жаңа Қытай Халық Республикасына адалдық серт берді. Географиялық ерекшеліктерді ескере отырып, ҚХР провинцияның аумақтық тұтастығын сақтады. Коммунистік үкімге қарсылық Хуэйлердің Гоминьдан Исламдық бүліктері (1950–58) түрінде жалғасты, дәстүрлі Хуэй аймақтарынан тыс Тибет халқының оңтүстігіне тарады. Санцзянюань ұлттық табиғат қорығы Цинхайдың аумағында орналасқан және Сары өзеннің, Янцзы өзенінің және Меконг өзенінің бастауларын қамтиды. Қорық осы үш өзеннің бастауларын қорғау үшін құрылды және әртүрлі деңгейдегі қатаңдықпен басқарылатын 18 кіші аймақтан тұрады. Цинхай көлі – Қытайдағы ең ірі тұзды көл және әлемде екінші орындағы көл. Басқа ірі көлдерге Цилянь тауларындағы Хала көлі, Сары өзенінің бастау аймағындағы Гяринг және Нгоринг көлдері, Донгги Кона көлі және провинцияның батыс бөлігіндегі көптеген тұзды көлдер жатады. Қайдам ойпаты провинцияның солтүстік-батыс бөлігінде, теңіз деңгейінен 3000-5000 метр биіктікте орналасқан. Осы бай ресурстарға ие ойпаттың шамамен үштен бірі шөлді жер.
During the Bronze Age, Qinghai was home to a diverse group of nomadic tribes closely related to other Central Asians who traditionally made a living in agriculture and husbandry, the Kayue culture. The eastern part of the area of Qinghai was under the control of the Han dynasty about 2,000 years ago. It was a battleground during the Tang and subsequent Central Plain dynasties when they fought against successive Tibetan tribes. In the middle of 3rd century CE, nomadic people related to the Mongolic Xianbei migrated to pasture lands around the Qinghai Lake (Koko Nur) and established the Tuyuhun Kingdom. In the 7th century, the Tuyuhun Kingdom was attacked by both the Tibetan Empire and the Tang dynasty as both sought control over the Silk Road trade routes. Tibetan King Songtsen Gampo was victorious, and settled the area around Tso ngon (Lake Go, or Kokonor Lake). Military conflicts had severely weakened the Tuyuhun kingdom and it was incorporated into the Tibetan Empire. The Tibetan Empire continued expanding beyond Tso ngon during Trisong Detsen's and Ralpacan's reigns, and the empire controlled vast areas north and east of Tso ngon until 848, which included Xi'an. During the fragmentation of the Tibetan Empire, a series of local polities emerged under the political jostling of Western Xia to the north and Song dynasty to the east from the military rule of Guiyi Circuit, to a Tibetan tribal confederacy, and eventually the Tibetan theocratic kingdom of Tsongkha. The Song dynasty eventual defeated the Kokonor kingdom Tsongkha in the 1070s. During the Mongol led Yuan dynasty's administrative rule of Tibet, the region comprised the headwaters of the Ma chu (Machu River, Yellow River) and the Yalong (Yangtze) rivers and was known as Amdo, but apportioned to different administrative divisions than Tibet proper. Most of Qinghai was, for a short time in the aftermath of the Yuan dynasty's overthrow, under the control of early Ming dynasty, but later gradually lost to the Khoshut Khanate founded by the Oirats. The Xunhua Salar Autonomous County is where most Salar people live in Qinghai. The Salars migrated to Qinghai from Samarkand in 1370. The chief of the four upper clans around this time was Han Pao yuan and Ming granted him office of centurion, it was at this time the people of his four clans took Han as their surname. The other chief Han Shan pa of the four lower Salar clans got the same office from Ming, and his clans were the ones who took Ma as their surname. From 1640 to 1724, a big part of the area that is now Qinghai was under Khoshut Mongol control, but in 1724 it was conquered by the armies of the Qing dynasty. Xining, the capital of modern Qinghai province, began to function as the administrative center, although the city itself was then part of Gansu province within the "Tibetan frontier district". In 1724, 13 Article for the Effective Governing of Qinghai (Chinese:青海善后事宜十三条) was proposed by Nian Gengyao and adopted by the Central Government to gain full control of Qinghai. Under the Qing dynasty, the governor was a viceroy of the Emperor, but local ethnic groups enjoyed significant autonomy. Many chiefs retained their traditional authority, participating in local administrations. The Dungan Revolt (1862–1877) devastated the Hui Muslim population of Shaanxi, shifting the Hui center of population to Gansu and Qinghai. In 1928, Qinghai province was created. The Muslim warlord and General Ma Qi became military governor of Qinghai, followed by his brother Ma Lin and then Ma Qi's son Ma Bufang. In 1932 Tibet invaded Qinghai, attempting to capture southern parts of Qinghai province, following contention in Yushu, Qinghai, over a monastery in 1932. The army of Ma Bufang defeated the Tibetan armies. Governor of Qinghai Ma Bufang was described as a socialist by American journalist John Roderick and friendly compared to the other Ma Clique warlords. Ma Bufang was reported to be good humoured and jovial in contrast to the brutal reign of Ma Hongkui. Most of eastern China was ravaged by the Second Sino Japanese War and the Chinese Civil War, by contrast, Qinghai was relatively untouched. Ma Bufang increased the prominence of the Hui and Salar people in Qinghai's politics by heavily recruiting to his army from the counties in which those ethnic groups predominated. As the 1949 Chinese revolution approached Qinghai, Ma Bufang abandoned his post and flew to Hong Kong, traveling abroad but never returning to China. On January 1, 1950, the Qinghai Province People's Government was declared, owing its allegiance to the new People's Republic of China. Aside from some minor adjustments to suit the geography, the PRC maintained the province's territorial integrity. Resistance to Communist rule continued in the form of the Huis' Kuomintang Islamic insurgency (1950–58), spreading past traditionally Hui areas to the ethnic Tibetan south. The Sanjiangyuan National Nature Reserve is located in Qinghai and contains the headwaters of the Yellow River, Yangtze River, and Mekong River. The reserve was established to protect the headwaters of these three rivers and consists of 18 subareas, each containing three zones which are managed with differing degrees of strictness. Qinghai Lake is the largest salt water lake in China, and the second largest in the world. Other large lakes are Lake Hala in the Qilian mountains, lakes Gyaring and Ngoring in the headwater region of the Yellow River, Lake Donggi Cona, and many saline and salt lakes in the western part of the province. The Qaidam basin lies in the northwest part of the province at an altitude between 3000 and 5000 meters above sea level. About a third of this resource rich basin is desert.
Климат
Цинхайдың орташа биіктігі шамамен 3000 метрді құрайды. Тау жоталарына Таңгула және Құнлун таулары кіреді, ең биік нүктесі – Букадабан Фэн, биіктігі 6860 метр. Биік орналасқандықтан, Цинхайдың қысы өте суық (ең биік жерлерде қатал), жазы ыстық және күндізгі температураның айырмасы зор. Орташа жылдық температурасы шамамен , қаңтардағы температуралар шамамен , ал шілдедегі температуралар шамамен құрайды. Ақпаннан сәуірге дейін күшті желдер мен құмды дауылдар жиі болады. Жауын-шашынның көп бөлігі жаз айында жауады, ал қыс және көктем айларында жауын-шашын өте аз болады, көбінесе провинцияның көп бөлігін жартылай шөлейтті немесе шөлді ұстауға жеткілікті.
The average elevation of Qinghai is approximately 3000 m. Mountain ranges include the Tanggula Mountains and Kunlun Mountains, with the highest point being Bukadaban Feng at 6860 m. Due to the high altitude, Qinghai has quite cold winters (harsh in the highest elevations), mild summers, and a large diurnal temperature variation. Its mean annual temperature is approximately , with January temperatures ranging from and July temperatures ranging from It is also prone to heavy winds as well as sandstorms from February to April. Significant rainfall occurs mainly in summer, while precipitation is very low in winter and spring, and is generally low enough to keep much of the province semi arid or arid.
Саясат
Қытай Халық Республикасының Цинхай провинциясының саясаты, материктік Қытайдың барлық басқару институттары сияқты, бір партиялық үкімет жүйесінде құрылған. Цинхай провинциясының губернаторы (青海省省长) – Цинхай Халық Үкіметіндегі жоғары дәрежелі лауазым иесі. Дегенмен, провинцияның қос партиялық басқару жүйесінде губернатордың билігі Цинхай Қытай Коммунистік партиясы комитетінің хатшысынан (青海省委书记) кем. Бұл лауазымды әдетте "Цинхай партия басшысы" деп атайды.
The Politics of Qinghai Province in the People's Republic of China are structured in a one party government system like all other governing institutions in mainland China. The Governor of Qinghai (青海省省长) is the highest ranking official in the People's Government of Qinghai. However, in the province's dual party government governing system, the Governor has less power than the Qinghai Chinese Communist Party Committee Secretary (青海省委书记), colloquially termed the "Qinghai Party Chief".
Ұлты
Цинхайдың 5,6 миллион халқының арасында 37-ден астам мойындалған этникалық топтар бар. Олардың ішінде хань ұлтының үлесі жалпы халықтың 50,5% құрайды, ал ұлттық азшылықтар 49,5% құрайды. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, тибет халқы 20,7%, хуэйлер 16%, ту (монғорлар) 4% болды. Сонымен қатар, провинцияда моңғолдар мен саларлар да бар, олардың барлығы ең көп санымен ерекшеленеді. Хань қытайлары Синин, Хайдун, Делиньха және Голмуд қалаларында, сондай-ақ солтүстік-шығыс аймағында көптеп қоныстанған. Хуэйлер Синин, Хайдун, Минхэ ауданы, Хуалонг ауданы және Датонг ауданында шоғырланған. Ту халқы Хучжу ауданында басым, ал саларлар Сұнхуа ауданында көптеп таралған. Тибет және моңғол халқы провинцияның ауылдық батыс бөлігінде сиреп орналасқан.
There are over 37 recognized ethnic groups among Qinghai's population of 5.6 million, with Han population standing at 50.5% of the total population and national minorities making up 49.5% of the population. In 2010, Tibetan population stood at 20.7%, Hui 16%, Tu (Monguor) 4%, with also some groups of Mongol, and Salar, all of those groups being the most populous in the province. Han Chinese predominate in the cities of Xining, Haidong, Delingha and Golmud, and elsewhere in the northeast. The Hui are concentrated in Xining, Haidong, Minhe County, Hualong County, and Datong County. The Tu people predominate in Huzhu County and the Salars in Xunhua County; Tibetans and Mongols are sparsely distributed across the rural western part of the province.
Мәдениет
Цинхайға "солтүстіктен оңтүстікке қарай моңғол және тибет мәдениеттерінің, шығыстан батысқа қарай ханьқытай және Ішкі Азия мұсылман мәдениеттерінің" әсері тиді. Қытай мәдениетінде Цинхай көбінесе "Көк ұлы" Му патшасының ертегісімен байланысты. Осы аңыз бойынша, Чжоу патшасы Му (б.з.д. 976–922 жж.) қарсылық көрсеткен Куанронг көшпелілерін шығыс Цинхайға дейін қуды, онда Куньлун тауларында Си Ванму құдайы патшаға той берді. Цинхайдың негізгі діндері – тибет буддизмі, ислам және қытай халық діндері. Дунгуан мешіті 1380 жылдан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді. Цинхайдың білім беру деңгейі төмен, әсіресе этникалық азшылықтардың арасында.
Qinghai has been influenced by interactions "between Mongol and Tibetan culture, north to south, and Han Chinese and Inner Asia Muslim culture, east to west". In mainstream Chinese culture, Qinghai is most associated with the Tale of King Mu, Son of Heaven. According to this legend, King Mu of Zhou (r. 976–922 BCE) pursued hostile Quanrong nomads to eastern Qinghai, where the goddess Xi Wangmu threw the king a banquet in the Kunlun Mountains. The main religions in Qinghai are Tibetan Buddhism, Islam and Chinese Folk Religions. The Dongguan Mosque has been continuously operating since 1380. Measures of education in Qinghai are low, particularly among the ethnic minorities.
Экономика
Циньхай экономикасы Қытайдағы ең шағын экономикалардың бірі болып табылады. 2022 жылы оның номиналды ЖІӨ-сі 361 миллиард юань (50 миллиард АҚШ доллары) құрады, бұл елдің жалпы экономикасының шамамен 0,30% -ын құрайды. Жан басына шаққандағы ЖІӨ 60 724 юань (9 028 АҚШ доллары) (номиналды) болды, бұл Қытайда 24-ші орынға ие. Провинцияның көптеген тұз көлдерінде тұз өндіру кәсіпорындары жұмыс істейді. Провинция астанасы Сининнен басқа, Циньхайдың көп бөлігі дамымаған күйде қалып отыр. Циньхай Қытайда автожолдар ұзындығы бойынша екінші соңғы орында тұр, ал оның бай табиғи ресурстарының экономикалық әлеуетін пайдалану үшін инфрақұрылымын едәуір кеңейту қажет.
Qinghai's economy is amongst the smallest in China. Its nominal GDP in 2022 was just RMB 361 billion (US$50 billion) and contributes to about 0.30% of the entire country's economy. Per capita GDP was RMB 60,724 (US$9,028) (nominal), the 24th in China. Salt works operate at many of the province's numerous salt lakes. Outside of the provincial capital, Xining, most of Qinghai remains underdeveloped. Qinghai ranks second lowest in China in terms of highway length, and will require a significant expansion of its infrastructure to capitalize on the economic potential of its rich natural resources.
Туризм
Көптеген туристік орталықтар Қытайдың Цинхай провинциясының орталығы – Синьинь қаласының маңында шоғырланған. Жаз айларының ыстығында Қытайдың оңтүстік және шығыс аймақтарынан көптеген туристер Синьиньге сапар шегеді, себебі шілде және тамыз айларында Синьиньдегі климат өте қолайлы және жайлы, бұл қаланы тамаша жазғы демалыс орнына айналдырады. Цинхай көлі – тағы бір танымал туристік орын, бірақ ол Кумбум монастырынан (Та'ер Си) Синьиньнен әлдеқайда алыс орналасқан. Бұл көл Қытайдағы ең ірі тұзды сулы көл және "Әлемнің шатыры" аталған Тибет жотасында жатыр. Көлдің биіктігі 3600 метрді құрайды. Айналасындағы жер – төбелі жайылымдар, онда этникалық тибет халқы қоныстанған. Көптеген алдын ала жоспарланған турлар Құс аралында тоқтайды. Жыл сайын Синьиньден Цинхай көліне халықаралық велосипедтік жарыс өткізіледі.
Many tourist attractions center on Xining, the provincial seat of Qinghai. During the hot summer months, many tourists from the hot southern and eastern parts of China travel to Xining, as the climate of Xining in July and August is quite mild and comfortable, making the city an ideal summer retreat. Qinghai Lake is another tourist attraction, albeit further from Xining than Kumbum Monastery (Ta'er Si). The lake is the largest saltwater lake in China, and is also located on the "Roof of the World", the Tibetan Plateau. The lake itself lies at 3,600 m elevation. The surrounding area is made up of rolling grasslands and populated by ethnic Tibetans. Most pre arranged tours stop at Bird Island An international bicycle race takes place annually from Xining to Qinghai Lake.
Көлік
Ланчжоу, Ганьсу және провинцияның астанасы Синьин арасында салынған Ланцин темір жолы 1959 жылы аяқталды және провинцияға кіру-шығудың басты көлік арнасы болып табылады. Бұл жолдың жалғасы – Голмуд және батыс Цинхай арқылы өтетін Цинхай-Тибет темір жолы, ҚХР тарихындағы ең маңызды жобалардың біріне айналды. Ол 2005 жылдың қазанында аяқталды және қазір Тибетті Цинхай арқылы Қытайдың қалған бөлігімен байланыстырады. Провинцияның солтүстік-батыс бөлігінде Голмуд-Дунхуан темір жолының құрылысы 2012 жылы басталды. Облыс аумағымен алты республикалық автомобиль жолы өтеді. Синин Цаоцзябао халықаралық әуежайы Пекин, Ланчжоу, Голмуд және Делинга қалаларына рейстер ұсынады. Делиньха, Голог Макин, Хуатугу, Килиан және Юшу Батанг сияқты кішкентай облыстық әуежайлар провинцияның шағын елді мекендеріне қызмет етеді; 2020 жылға дейін тағы үш әуежай салу жоспарлануда.
The Lanqing Railway, running between Lanzhou, Gansu and Xining, the province's capital, was completed in 1959 and is the major transportation route in and out of the province. A continuation of the line, the Qinghai Tibet Railway via Golmud and western Qinghai, has become one of the most ambitious projects in PRC history. It was completed in October 2005 and now links Tibet with the rest of China through Qinghai. Construction on the Golmud–Dunhuang Railway, in the province's northwestern part, started in 2012. Six National Highways run through the province. Xining Caojiabao International Airport provides service to Beijing, Lanzhou, Golmud and Delingha. Smaller regional airports, Delingha Airport, Golog Maqin Airport, Huatugou Airport, Qilian Airport and Yushu Batang Airport, serve the province's smaller communities; plans exist for the construction of three more by 2020.
Телекоммуникациялар
Өнеркәсіп және ақпараттық технологиялар министрлігінің "Телефонға қолжеткізу жобасы" басталғалы, Қыңхай 4133 әкімшілік ауылдың 3860-ына телефон қосылысын қамтамасыз ету үшін 640 миллион юань инвестициялады. 2006 жылдың соңында 299 қала интернетке қолжеткізімділік алды. Дегенмен, аймақтың 6,6 пайызы ауылдары әлі де телефонсыз. Бұл ауылдар негізінен Қыңнан аймағында шашырап орналасқан, олардың 90 пайызы Юшу және Гуолуода орналасқан. Бұл аймақтардың орташа биіктігі 3600 метрден асып түседі, және ауыр табиғи жағдайлар аймақта телекоммуникациялық инфрақұрылымды құруға кедергі келтіреді. 2007 жылдың 14 қыркүйегіне дейін Қыңхай провинциясының 186 шалғай ауылы спутниктік телефонмен қамтамасыз етілді. Пайда тапқандар – Юшу және Гуолуо Тибет автономиялық префектуралары. Қыңхайға жақында спутниктік телефон байланысы ұсынылды. 2007 жылдың маусым айында China Satcom Юшу және Гуолуода жан-жақты зерттеу жүргізіп, осы аймақтарға арналған арнайы спутниктік телефондар жасады. Әр ауылға екі телефон тегін берілді, ал жергілікті және республикалық қоңыраулар минутына 0,2 юань (сол кездегі шамамен 0,25 АҚШ доллары) тарифпен алынды, қосымша төлемдерді China Satcom өтеді. Спутниктік телефонға айлық жалдау ақысы қойылған жоқ. Халықаралық қоңырауларға да мүмкіндік болды.
Since the Ministry of Industry and Information Technology began its "Access to Telephones Project", Qinghai has invested 640 million yuan to provide telephone access to 3860 out its 4133 administrative villages. At the end of 2006, 299 towns had received Internet access. However, 6.6 percent of villages in the region still have no access to the telephone. These villages are mainly scattered in Qingnan Area, with 90 percent of them located in Yushu and Guoluo. The average altitude of these areas exceeds 3600 meters, and the poor natural conditions hamper the establishment of telecommunication facilities in the region. Satellite phones have been provided to 186 remote villages in Qinghai Province as of September 14, 2007. The areas benefited were Yushu Tibetan Autonomous Prefecture and Guoluo Tibetan Autonomous Prefecture. Qinghai has recently been provided with satellite telephone access. In June 2007, China Satcom carried out an in depth survey in Yushu and Guoluo, and made a special satellite phones for these areas. Two phones were provided to each village for free, and calls were charged at the rate of 0.2 RMB (about a quarter of a US cent at that time) per minute for both local and national calls, with the extra charges assumed by China Satcom. No monthly rent was charged on the satellite phone. International calls were also available.